WASHINGTON/ANKARA/VİYANA
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, İran ile nükleer müzakerelerde anlaşmaya vardıklarını açıkladı.
Viyana'da İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ile düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Mogherini, bugünün tarihi bir gün olduğunu vurgulayarak, cesaret, siyasi irade, karşılıklı saygı ve liderlikle, dünyanın ümit ettiği şeyi sağladıklarını söyledi. Mogherini, bunun barışa yönelik müşterek taahhüt ve daha güvenli bir dünya için birlik olmak anlamına geldiğini söyledi.
Mogherini, müzakerelere katılan tüm tarafların yapıcı tutumuyla, heyetlerin becerisi ve adanmışlığı sayesinde, müzakereleri başarıyla sonuçlandırdıklarını ve 10 yılı aşkın süredir devam eden bir sorunu çözdüklerini belirtti.
ABD Başkanı Obama
ABD Başkanı Barack Obama, yardımcısı Joe Biden ile Avusturya’nın başkenti Viyana’da İran’ın nükleer programı konusunda nihai anlaşmaya varılması konusunda Beyaz Saray’da sabah erken saatlerde açıklama yaptı.
ABD ve uluslararası ortaklarının yaklaşık iki yıl süren müzakerelerin ardından büyük bir başarı elde ettiğini belirten Obama, İran ile kapsamlı, uzun süreli anlaşmanın İran’ın nükleer silah elde etmesini önleyeceğini kaydetti.
Obama, “Anlaşmayla İran’ın nükleer silah elde edebileceği tüm yollar kesildi” diye konuştu.
Kongre’ye çağrı
Obama, İran’ın nükleer programına yönelik varılan nihai anlaşmanın ABD’nin ve müttefiklerinin ulusal çıkarları doğrultusunda olduğunu belirterek, ABD Kongresi’nin anlaşmayı reddedecek bir yaklaşık sergilememesini istedi.
Kongre’ye çağrıda bulunan Obama, “Bu anlaşmanın başarılı şekilde uygulanmasını önleyecek herhangi bir yasayı veto edeceğim” ifadesini kullandı. Obama, Washington’daki sert konuşmaların problemleri çözmediğini vurguladı.
Bu arada Kongre’nin Cumhuriyetçi ve Demokrat üyeleri anlaşmaya şüpheyle yaklaşıyor.
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner, İran ile nükleer müzakerelerde anlaşmaya varılmasına ilişkin gazetecilere yaptığı açıklamada, Kongre’deki Cumhuriyetçilerin, söz konusu anlaşmanın iyi bir anlaşma olmadığına inanmaları halinde, Kongre’nin onaylaması gereken anlaşmayı bloke edebileceklerini söyledi.
Boehner, “Detayları öğrenmek için elimizden geleni yapacağız ve eğer bu kötü bir anlaşmaysa ki şu an öyle olduğunu düşünüyorum, anlaşmayı durdurmak için her şeyi yapacağız” dedi.
Obama liderlerle görüştü
ABD Başkanı Obama, İran ile nükleer müzakerelerde anlaşmaya varılmasını Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, Almanya Başbakanı Angela Merkel, İngiltere Başbakanı David Cameron ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile telefonda ele aldı.
Nihai anlaşmanın, nükleer bomba elde edilebilecek potansiyel tüm yolları tıkaması nedeniyle İran’ın nükleer silah elde edemeyeceğini teyit edilebilecek tarihi bir çözüm sunduğunu teyit eden liderler, kalıcı anlaşmanın işlevselleştirilmesinde de yakın koordinasyon içinde olma taahhüdünde bulundular.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de telefon görüşmesi yapan Obama, sağlanan anlaşmanın, İran’ın nükleer programının barışçıl olduğundan emin olmalarını sağlarken İran’ın nükleer silah elde etmesini teyit edebilecekleri şekilde önleyeceğini de iletti.
Washington'ın İsrail’in güvenliğine ilişkin güçlü taahhütlerinin altını çizen Obama, “nükleer silah edinmiş bir İran” endişelerini yok edecek nihai anlaşmanın, aynı zamanda ABD ve İsrail’in ulusal güvenlik çıkarlarının sonucu olduğunu aktardı.
Obama, anlaşmanın, İran’ın terörizmi desteklemeye ve İsrail’e ilişkin tehditlerine yönelik kaygılarını azaltmadığını bildirdi.
Kongre 60 gün içinde anlaşmayı gözden geçirecek
ABD Kongresi, anlaşmanın kopyasının kendilerine ulaşmasının ardından 60 gün içinde gözden geçirerek anlaşmayı oylayacak.
Obama, Kongre'nin gözden geçirip onaylamasından sonra yaptırımların aşamalı olarak anlaşmaya uygun şekilde kaldırılmasına yönelik eyleme geçebilecek. Ancak Kongre’nin daha önceden İran’a getirdiği yaptırımlar sadece Kongre tarafından gevşetilebilecek.
Eğer Kongre anlaşmayı reddeden bir tasarı geçirirse, Obama 12 gün süre içerisinde bu tasarıyı veto edebilir. Sonraki 10 gün içerisinde de Senato'nun, Obama'nın vetosunun önüne geçmek için ret tasarısını üçte 2'lik çoğunlukla, yani en az 67 senatörün desteğiyle kabul etmesi gerekiyor.
Bir başka ifadeyle Obama'nın, vetosunu korumak için 34 senatörü ikna edebilmesi yeterli olacak.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
