İranlı kadınlar el dokuma halısını yaşatma mücadelesi veriyor

KİRMAN - Muhammet Kurşun

İran'ın halısıyla meşhur Kirman eyaletindeki kadınlar el emeği göz nuru sanatlarını ayakta tutmak ve geçimlerini sağlayabilmek için makine halısına karşı direniyor.

İran'da yaklaşık 2 milyon 500 bin kişinin çalıştığı ve ABD yaptırımlarından en çok etkilenen üretim kalemlerinden biri olan el dokuma halısı, son günlerde artan makineleşmeye ve fabrikasyon halısına karşı ayakta durma mücadelesi veriyor.

İran halısının en meşhur olduğu eyaletlerden biri olan Kirmanlı kadınlar, son zamanlarda artan halı fabrikalarına karşı mesleklerini devam ettirebilmek için gece gündüz demeden yoğun mesai harcıyor.

Kirman eyaletine bağlı kale genc ilçesindeki kadınlar, geleneksel dokuma tezgahlarının başında İran'ın el halısını makine halısına kaptırmamak için kadim sanatlarını icra ediyor.

ABD yaptırımlarından Halı sektörü de zarar gördü

ABD'nin 7 Ağustos'taki yaptırımı dolar, altın ve değerli madenlere erişimini yasaklarken, bu ülkenin çelik, kömür, alüminyum ticareti ile otomotiv ve sivil havacılık sektörlerini de hedef almıştı. 5 Kasım'daki ikinci aşama yaptırımlarda ise petrol, petrokimya ve enerji kalemlerinin tamamı hedef alınırken halı da yaptırım listesine dahil edildi.

İran El Dokuma Halı Kooperatifi Birliği Başkanı Abdullahi Behrami, geçen ay yaptığı açıklamada ekonomik yaptırımlar nedeniyle ABD'ye halı ihracatının durduğunu belirterek, "Halı ihracatının yüzde 35'ini ABD'ye gerçekleştiriyorduk. Yaptırımlar nedeniyle 6 Kasım tarihinden sonra bu ülkeye ihracat yapamadık." demişti. ABD pazarını kaybettiklerini belirten Behrami, Rusya, Çin ve Güney Afrika'da yapacakları çalışmalarla söz konusu kaybın önüne geçmeyi hedeflediklerini kaydetmişti.

İran'da daha çok Tebriz ve İsfahan kentleri ile özdeşleşen ve Kum, Kirman, Kaşan ile Nain gibi şehirlerde de üretilen el dokuma halısı, ABD'nin ikinci yaptırım paketinde ambargo uygulanan ülkenin en önemli ihracat kalemlerinden biri olarak yeniden gündeme geldi.

İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanlığının verilerine göre yaklaşık 2 milyon 500 bin kişinin çalıştığı bu sektörde, yılda 400 ton el halısı dokunuyor ve bunun yüzde 80'i dünyanın değişik bölgelerine ihraç ediliyor. ABD'ye ihracatının yaklaşık 120 milyon dolar olduğu belirtiliyor. İran Milli Halısı Merkezi Başkanı Firişte Destpak da ülkenin bu ihracattan yıllık yaklaşık 400 milyon dolar gelir elde ettiğini ifade etmişti.