İsrail'in Gazze'ye saldırısı dünya basınında

ANKARA

ABD basını haberlerinde ağırlıklı olarak operasyonun risklerine ve sivil can kaybının artacağına işaret ederken, Gazze saldırısı, İngiliz basınında Ukrayna'da düşen Malezya uçağının gölgesinde kaldı. Düşen Malezya uçağını manşetten veren İngiliz basını, Gazze operasyona ise gazetelerin iç sayfalarında yer vermeyi tercih etti. 

Çin ve Yunanistan basını haberlerinde, İsrail'in ateşkesi kabul ettikten sonra Gazze'ye kara operasyonu başlattığına vurgu yaparken, Rus basının saldırıyı "rutin" olarak görmesi ise dikkati çekti. 

ABD basınında operasyonun riskleri vurgulandı

İsrail'in Gazze'ye karadan saldırısı ABD basınında da geniş yer bularak, ağırlıklı olarak operasyonun sivil can kayıplarını artıracağı yönündeki riskler ön plana çıkartıldı. ABD basınında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın operasyona yönelik eleştirilerine de geniş yer verildi. 

Washington Post gazetesi, ilk sayfasından verdiği haberde, "gerilimin tırmanmasının iki tarafa da pahalıya mal olabileceği" yorumunda bulundu.

İsrail'in Gazze'ye karadan saldırısının, Hamas'la 10 gündür süren ihtilafta çarpıcı bir tırmanışa işaret ettiğini belirten gazete, saldırının İsrail için önemli boyutta zorluklar ve riskler doğurduğunu, can kayıplarının artabileceğini yazdı.

Haberinde her iki tarafın açıklamalarına yer veren gazete, ayrıca ABD'nin İsrail'e Gazze'de itidal çağrısını içeren bir haber daha yayımladı. Bu haberde de ABD yönetiminin yüksek düzeydeki sivil kayıplardan dolayı kaygısının arttığına ve İsrail'i Gazze'ye saldırıyı çok ileriye götürmemesi yönünde uyardığına işaret edilerek, bunun Obama yönetiminin İsrail'e yönelik en sert uyarısını oluşturduğu belirtildi.

Wall Street Journal gazetesi de "Bir kara savaşının, can kayıplarının keskin biçimde artması tehdidini beraberinde getirdiğini" kaydederek, İsrail'in kara saldırısı başlamadan önce bile Gazze'de sivil kayıplar ve yerlerinden olanların sayısının artmasının uluslararası endişeleri yükselttiğini ve iki tarafa da çatışmaları sona erdirme yönünde baskı oluşturduğunu yazdı.

Erdoğan'ın eleştirileri öne çıkarıldı

New York Times, haberinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamalarına da yer vererek, Erdoğan'ın İsrail’i Gazze’de "soykırım yapmakla"' suçladığını yazdı. Gazete, Erdoğan’ın İsrail’in Gazze'ye "yıllarca zulmettiği ve zulmetmeye devam ettiği" yönündeki ifadelerini haberinde kullanırken, Dışişleri Bakanlığının BM’yi acil toplantıya çağıracağına da haberinde yer verdi. NY Times ayrıca, İsrail’in İstanbul ve Ankara’daki diplomatlarını protestolar nedeniyle evlerine geri gönderdiğine dikkati çekti.

New York Times, İsrail’in başlattığı kara operasyonlarını genişleteceğini ve bunun için perşembe akşamından bu yana hazırlık yaptığını belirterek, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun "Ancak başarı yüzde 100 garanti değil" ifadesine yer verdi. 

CNN ise İsrail’in kara operasyonunu genişletmeye hazır olduğu yönündeki başlığıyla verdiği haberinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun sözlerine yer verdi. İsrail ordusunun bombardıman öncesi 14 bölgeye broşürler bıraktığını haber veren site, ancak zaten dar olan ve yoğun nüfusun yaşadığı Gazze’de Filistinlilerin kaçacak yerinin olmadığı bilgisini paylaştı.

İngilizler ikinci haber olarak gördü 

İngiliz yayın kurumu BBC, İsrail'in Gazze'ye kara operasyonu başlatmasını, Ukrayna'da düşen yolcu uçağı haberinin ardından ikinci haber olarak verdi. İsrail'in gece boyunca süren Gazze'ye saldırılarından ve hastanelerden görüntüler yayımlayan BBC, Gazze'den canlı yayın yaptı. İsrail'in kara harekatını genişletmeye hazırlandığını aktaran BBC, Hamas'ın İsrail'in bu işgalle ilgili bedel ödeyeceğini açıkladığını kaydetti. 

İngiliz Sky haber kanalı da bölgede bulunan muhabiri aracılığıyla aktardığı haberinde İsrail askerlerinin 2-3 kilometre, İsrail tanklarının ise 5-7 kilometre kadar Gazze'nin içerisine girdiğini bildirdi. 

İngiliz gazetelerinin tümü bugünkü manşetlerine Ukrayna'da düşen yolcu uçağıyla ilgili fotoğrafları taşıdı, Gazze'yle ilgili gelişmeleri ise iç sayfalarında duyurdu. İngiliz Guardian gazetesi, İsrail ordusunun kara operasyonunun amacının Hamas'ın tünellerini yok etmek olduğunu kaydederek, İsrail'in dün akşamki hava saldırılarında 100'den fazla noktayı hedef aldığını bildirdi. 

Independent'ın Gazze'de bulunan muhabiri İsrail'in Gazze'ye kara operasyonunu başlatmadan önce uygulanan beş saatlik ateşkes sırasında konuştuğu Gazzelilerin görüşlerini aktardı. 

Muhabir, saldırıda kardeşini ve kuzenini kaybeden 11 yaşındaki yaralı çocuğun İsraili hiç affetmeyeceğini söylediğini belirtti. Muhabirin "ileride sen de savaşmak istiyor musun?" sorusuna ise çocuğun, "Hayır, sadece babam gibi balıkçı olmak istiyorum. Hepsi bu" cevabını verdiğini aktardı.

Daily Telegraph gazetesi de Hamas'ın Siyasi Büro Şefi Halid Meşal ile yaptığı röportajda, Meşal'in "basit bir ateşkesi kabul etmeyeceklerini" yinelediğini yazdı. İsrail'in kara operasyonu başlamadan önce yapılan röportajda Meşal, Gazze'deki ablukanın hafifletilmesinin Hamas için artık yeterli olmadığını, ablukanın tamamen kaldırılmasından başka bir seçeneği kabul etmeyeceklerini söyledi. Meşal, Mısır'ın hafta başında sunduğu ateşkes planını da medyadan duyduklarını, kimsenin kendilerine danışmadığını belirtti.

Çin basınında "ateşkese" atıf yapıldı 

Çin basınında İsrail'in Gazze'ye yaptığı kara saldırısı flaş haber olarak görülürken, ülkenin resmi ajansı Şinhua, Gazze mahreçli ve yerel kaynaklara dayandırarak verdiği haberlerde, saldırılar sonucu birçok Gazzelinin yaşamını yitirdiğini duyurdu. 

Şinhua ajansı "İsrail, ateşkes önerisini kabul ettikten sonra Gazze'yi karadan vurdu" ifadesine yer verirken, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın bugün Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Gazze konusunda görüşeceğini yazdı.

Çin Komünist Partisi'nin yayın organlarından Global Times gazetesi ise İsrail'in Gazze'ye yaptığı saldırıları, "Geçici ateşkesin ardından İsrail Gazze'ye kara operasyonu başlattı" başlığıyla duyurdu. Haberde İsrail'in günlerdir Gazze'ye hava saldırısı yaptığına vurgu yapılırken, dün geceden itibaren İsrail'in kara operasyonuyla birlikte hızlı bir ateşkes umudunun bile sönük kaldığı kaydedildi. 

Çin Merkez Radyosu, "İsrail'den Gazze'ye kara harekatı" başlığıyla verdiği haberinde "İsrail ordusu, Hamas'ın silahlı güçlerini yok etmeyi hedef alıyor" ifadesini kullandı. Ülkede birçok dilde yayın yapan Çin Uluslararası Radyosu da İsrail'in askeri kaynaklarına dayandırarak verdiği haberde, İsrail'in kara saldırısı sonucu 14 Filistinli ve bir İsrail askerinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Radyo, kara operasyonunda Hamas'ın kullandığı tünellerin yok edilmesinin amaçlandığını kaydetti. Haberde ayrıca Hamas'ın "İsrail'in kara operasyonundan korkmadığı yönündeki" açıklamasına da yer verildi.

Rusya basını 

İsrail ordusunun Gazze’ye kara operasyonu başlatması Rus basınında, Ukrayna’da düşen Malezya uçağının gölgesinde kaldı.

Gelişmeleri Rus resmi haber ajansları rutin olarak aktarırken, diğer basın kuruluşları da bu metinleri kullandı. Ayrıca gerek Kremlin ve gerekse de Lavrov’un bu konu hakkında sıcak açıklama yapmadı. 

Konuyla ilgili Rusya Dışişleri Bakanlığının akşam saatlerinde yaptığı açıklamada, Gazze'deki durumun kötüleşmesinden derin endişe duydukları belirtildi. 

Açılamada, "Moskova, Gazze'deki durumun daha da kötüye gitmesinden derin endişe duyuyor. Çatışmalarda, aralarından kadın ve çocukların da yer aldığı sivil halktaki kayıpların artması ayrıca endişe veriyor. Bu nedenle, tarafları bir kez daha askeri çatışmaları sona erdirmek için mümkün olan herşeyi yapmaya çağırıyoruz" ifadeleri yer aldı. Ayrıca, Rusya'nın gerek ikili gerekse de çoklu müzakereler yoluyla Gazze'de yaşanan krizin çözümü adına arayışlara katılmaya hazır olduğu kaydedildi. 

Alman basını 

Spiegel Online haber sitesi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Gazze'ye asker göndermesinin hedefi, Hamas'ın yeraltındaki tünel sistemini güçsüz hale getirmek, ancak Hamas'ın buna hazırlıklı olduğunu yazdı.

"Terörü durdurmanın tek yolu" başlığını kullanan Die Welt gazetesi, İsrail'in Gazze Şeridi'nde Hamas'a karşı kara harekatında bulunduğunu yazarak, bir İsrail askerinin kendi arkadaşları tarafından yanlışlıkla öldürüldüğünü, bir çok aşırılık yanlısının yanı sıra 4 Filistinli çocuğun da hayatını kaybettiğini belirtti.

Zeit gazetesi, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun, orduya kara harekatının genişletilmesi yönünde hazırlık yapılması talimatı verdiğini işaret ederken, Tagesspiegel, İsrail'in kara harekatını genişlettiğini, tanklarla, topçu silahlandırma ve askerlerle Hamas'ın askeri hedeflerine karşı faaliyette bulunduğu, hedefin Hamas tarafından İsrail'e giden yeraltı tünelleri olduğunu kaydetti. ABD'nin İsrail'in kendini savunma hakkına sahip olduğunu ancak sükunete de çağrıda bulundu.  

Yunanistan basını 

Yunan basın-yayın organları, İsrail’in, Gazzeye yönelik saldırılarına geniş yer verdikleri haberlerinde, bugün ateşkes ile doğan barış umutlarının İsrail’in kara harekatı başlatmasıyla boşa çıktığını belirtti.

To Vima gazetesi, Gazze’de, İsrail’in roket atışlarını engellemek amacıyla ateşkesin hemen ardından başlattığı kara harekatı nedeniyle ölü sayısının arttığını belirttiği haberinde, nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgelerde sabah erken saatlerden itibaren meydana gelen patlamaların gökyüzünü aydınlattığını yazdı. Gazete haberinde, İsrail’in hava, deniz ve kara kuvvetlerinin desteğiyle başlattığı harekata piyade birliklerinin, zırhlı araçların ve topçu birliklerinin katıldığını belirtti.

Kathimerini gazetesi, “İsrail’in Gazze’ye işgali başladı” başlıklı haberinde, “Gazze’de insani nedenlerle başlatılan kısa süreli ateşkesin yarattığı umutlar, İsrail’in uzun zaman önceden planladığı kara harekatı nedeniyle boşa çıktı” ifadesini kullandı. İsrail’in, ateşkesin hemen ardından kara harekatını başlattığını belirten Kathimerini, Gazze’nin kuzey ve doğu sınırlarının İsrail ordusu tarafından ağır bombardımana tutulduğunu kaydetti.

Ta Nea gazetesi haberinde, İsrail silahlı kuvvetlerinin dün geceden itibaren saldırı helikopterleriyle Gazze’yi karadan, havadan ve denizden ateş altına aldığını, her yerde patlamaların meydana geldiğini, Secaya’nın doğusunda bir hastanenin yakınlarına roketlerin düştüğünü duyurdu.

Danimarka basını 

Danimarka haber kanalı TV2, İsrail'in Gazze'ye kara operasyonu başlatmasını, Ukrayna'da düşen yolcu uçağı haberinin ardından yer verdi.

Kamu yayıncısı DR televizyonu ise İsrail'in havadan ve karadan saldırdığını İsrail ordusu ile Hamas arasında Gazze'de yakın çatışmalar olduğunu ancak Hamas'ın askeri operasyonda fazla bir şansı bulunmadığı yorumunda bulundu.

En etkili gazete olan Politiken'de ise Roskilde Üniversitesinden Ortadoğu'yla ilgili çalışmalar yapan Leila Stockmarr'ın görüşlerine yer verildi. Stockmarr gazeteye, "Ortada barış süreci yok, geçtiğimiz günlerde olduğu gibi plajda oynarken öldürülen çocuklarını gördükçe Filistinlilerin barış isteği zayıflıyor. İsrail sivil halkı hedef almadığını söylüyor ancak cami, hastane ve okulları bombalamakla bunun doğru olmadığını gösteriyorlar. Bu tür yerler askeri hedef değil. Eğer uluslararası camia İsrail'i uyarmazsa sivillerin hayatını kaybetmesi İsrail'i ilgilendirmiyor" değerlendirmesinde bulundu.

Norveçli doktorun isyanı 

Gazze’de faaliyet gösteren Şifa Hastanesinde gönüllü olarak çalışan Norveçli doktor Mads Gilbert, ülkesinin TV2 kanalına konuştu. 

İsrail'in gerçekleştirdiği sahil saldırısında çocukların ölümüne tepkisini dile getiren Gilbert, "4 Filistinli çocuk, İsrail füzeleriyle can verdiler. Hepsi aynı ailedendi. Zekeriya 10, Muhammed 11, Ahed 10 ve İsmail 9 yaşındaydı. Hepsi Şifa Hastanesine getirildiler. Artık yeter, yeter!" diye konuştu.

Çocukların ölümünden sonra da saldırıların sürdüğünü ifade eden Gilbert, hastaneye getirilen 3 gençten birinin kurtarılamadığını ikisinin ise bacaklarını kaybettiğini anlattı.

İsrail basını Hamas'ı hedef aldı

İsrail’de yayın yapan gazete ve televizyonlar hükümetin operasyona başlamasında Hamas’ın anlaşmaya yanaşmayan tutumundan dolayı bu yönde bir kararı almak zorunda kaldığı düşüncesinde birleşti.

Sol eğilimli Haaretz gazetesi, “İsrail Savunma Kuvvetleri Gazze’ye büyük kara operasyonu başlattı” başlığıyla verdiği haberinde, harekatın Hamas'la yapılan ateşkes görüşmesinin gerçekleşmemesi sonucu başlatıldığını yazdı. Ancak harekata tam destek vermeyen bir temkinle yaklaştı.

Sağ çizgide İngilizce yayın yapan Jerusalem Post gazetesi ise Hamas’ın ateşkesi kabul etmemesi nedeniyle hükümetin operasyon kararı almak zorunda kaldığına işaret ederek, operasyonu savundu.

İsrail’in önde gelen Televizyon kanallarından Kanal 2 televizyonu da Hamas’ın kara harekatını provoke etmekle suçladı.

Körfez gazeteleri

İsrail'in dün akşam Gazze'ye karadan saldırı başlatması Körfez gazetelerinin manşetlerine yer buldu. Saldırıları "bütün bir halkı yok etme" ve "yeni savaş suçu" olarak değerlendiren gazeteler, kara saldırısının "gezintiden" ibaret olmayacağını, Gazze'nin İsrail askerlerinin mezarına dönüşeceği yönünde haberlere yer verdi.

Katar'da yayımlanan Er-Raye gazetesinin, "İsrail saldırganlığını sürdürüyor" başlığıyla verdiği haberde, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını devam ettirdiğini ve suçlarını kara harekatıyla "taçlandırdığı'' belirtildi.

"İşgal güçlerinin", sivillere ve altyapıya yönelik hava saldırılarının, Filistin halkının ve direnişin gücünü kıramayacağını fark ettiği aktarılan haberde, "Siyonistlerin Gazze'ye karadan girişi, sahte zafer fotoğrafları çekip İsrail halkını ve kamuoyunu aldatabilecekleri bir gezinti olmayacak. Aksine Gazze, İsrail ordusunun mezarı olacak ve bu ordunun 'yenilmez' efsanesinin sonunu getirecek" ifadesine yer verildi.

Gelişmiş teknolojik imkanların İsrail askerlerinde "uğruna savaşabilecekleri inanç" eksikliğini telafi edemeyeceği, zırhların onları korku ve panikten koruyamacağı belirtilen haberde, askerlerin önceki tecrübelerinde direnişin sabrıyla sınandığı, onların hayatı olduğu kadar Filistinlilerin ölümü sevdiğini gayet iyi bildikleri aktarıldı.

İsrail'in Gazze'de büyük sürprizlerle karşılaşacağı, Netanyahu'nun başarısızlık ve hayal kırıklığından başka bir şey elde edemeyeceği ve koltuğunu sağlamlaştıracak siyasi zaferler kazanamayacağına değinilen haberde, uluslararası toplumdan İsrail saldırılarının durdurulması için müdahale etmesi talebinde bulunuldu.

Katar merkezli Eş-Şark gazetesi de İsrail'in kara harekatını, "Yeni savaş suçu" başlığıyla manşetine taşıdı.

İsrail'in yeni savaş suçu işlemek için karadan saldırı başlattığı, ölü ve yaralı sayısının büyük rakamlara ulaşabileceği ifade edilen haberde, uluslararası toplumun bir an önce harekete geçmesi gerektiği belirtildi.

Katar'ın saldırılar karşısındaki tutumundan övgüyle söz edilen haberde, Gazze'de yaşananlara ilişkin uluslararası toplumun tavrını değiştirmeye başladığını, Katar'ın Gazze'ye verdiği desteğin açık ve etkili olduğu vurgulandı.

Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) yayımlanan El-Beyan gazetesi ise İsrail'in karadan saldırısını "Saldırganlık stratejisi" başlığıyla verdi.

Gazetenin haberinde, saldırıların hedefinin Filistin ulusal uzlaşı hükümeti olduğu ve Filistin siyasi hayatına "sıhhatini geri veren" bu uzlaşı hükümetinin engellenmeye çalışıldığını ifade edildi.

BAE merkezli El-Haliç gazetesi de "BAE, saldırıların bölgenin istikrarına etkisi konusunda uyarıyor", "İsrail karadan, denizden ve havadan Gazze'yi yakıyor" başlıklarıyla saldırıları manşetine taşıdı.

Gazete, karadan saldırıyı, "Gazze'yi karadan, denizden ve havadan yakmayı hedefleyen yeni bir tırmanış" olarak değerlendirdi.

Suudi Arabistan'daki Ukkaz gazetesi ise "Yastaki Gazze" başlığıyla verdiği haberinde, İsrail'in tüm kırmızı çigileri aştığını belirtti.

İsrail saldırılarının bütün bir halkı yok etmeyi ve meşru bir davayı bitirmeyi amaçladığı vurgulanan haberde gazete, ABD ile İsrail'e tabi olduğunu ve kurbana karşı celladı desteklediğini belirttiği BM Güvenlik Konseyi eleştirildi.

Hamas'a Mısır'ın ateşkes girişimini kabul etme çağrısında bulunulan haberde, "İsrail ve Hamas'ın kapsamlı bir ateşkese uymasını temenni ediyoruz. Hamas'ın şunu bilmesini umuyoruz: Mısır'ın önerisini kabul etmesi, Filistin halkının kanının akmasını engelleyecek. Savaşın devam etmesi ise İsrail'e saldırıları için birçok gerekçe verecek ve Filistin halkı bedeli tek başına ödeyecek" ifadesine yer verildi.

Haberde, çok vakit alsa bile Filistin halkının İsrail karşısındaki direnişinin  zaferler kazanacağı kaydedildi.