ROMA
İtalya Cumhurbaşkanı Giorgio Napolitano, geçen yıl ikinci kez seçildiği görevinden süresi dolmadan ayrılacağının işaretini verdi.
İkinci Dünya Savaşı'na kadar yönetim biçimi parlamenter monarşiyle yönetilen ve savaş sonrasında 1946 yılındaki halk oylamasıyla cumhuriyeti benimseyen İtalya'da tarihteki bu göreve ikinci kez seçilen ilk cumhurbaşkanı Napolitano, hakkında son günlerde "istifa edecek" haberlerine karşılık yaptığı yazılı açıklamada, ülkede gündemi değiştirdi.
Cumhurbaşkanlığı Sarayı Quirinale'den geçen pazar günü istifa haberlerine yönelik yapılan açıklamada, "Ne doğrulanabilir ne yalanlanabilir" ifadelerine yer verilmesi, ülkede cumhurbaşkanlığı tartışması başlattı.
Ülke basınına daha önce bahar aylarında yansıyan ve son olarak geçen günlerde yeniden gündeme gelen Napolitano’nun görevden ayrılmasının, İtalya’nın Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı’nı Letonya’ya devredeceği aralık ayı sonunda olabileceği belirtildi.
Napolitano’dan cumhurbaşkanlığından ayrılacağına ilişkin haberlere hükümet kanadından Başbakanlık Müsteşarı Graziano Del Rio’dan bir açıklama geldi. Del Rio, cumhurbaşkanının kendilerine “Elveda” demediğini ama bu durumu önemsediklerini, kendisinin halefi için tüm siyasi güçler arasında ortak bir noktada buluşma gayretinde olacaklarını söyledi.
İkinci kez seçilen ilk cumhurbaşkanı
Avrupa'daki mali borç krizinden etkilenmiş ve bu nedenle bir süredir Mario Monti liderliğindeki teknokrat hükümetin başta olduğu 2013 yılının şubat ayında ülkede yapılan genel seçimlerde hiçbir parti ve ittifakın hükümeti kuracak çoğunluğu elde edememesi, aynı yılın nisan ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimine de etki etti.
Partiler henüz hükümet kurmak için aralarında anlaşamazken, kapıya dayanan cumhurbaşkanlığı seçimi de ayrı istifasını sunmuş Mario Monti hükümeti tarafından yönetilen ülkede ayrı bir belirsizliğe yol açtı.
Partilerin zar zor aralarından anlaşarak belirledikleri adayların büyük seçici mecliste gerekli çoğunluğu sağlayamaması meclisteki sağ ve sol kanadın iki büyük partisini bilindik bir isme yönlendirdi. Eski bir komünist olmasına karşın sergilediği partiler üstü tutumla bir dönem kendisi için "Militanı başımıza getirdiler" diyen merkez sağın lideri Silvio Berlusconi'nin de olur vermesiyle Giorgio Napolitano, büyük konsensüsle ikinci kez bu göreve getirildi.
İkinci kez göreve getirilen Napolitano, ülkedeki siyasi belirsizliğin ekonomik krizi daha da tetiklememesi ve seçimlerin ardından bir an önce hükümetin kurulması için bu görevi ikinci kez kabul ettiğini ve krizden bir an önce kurtulmak için partilerin net adımlar atmak gerektiğini belirterek, o dönem meclisteki siyasi gruplara sert mesajlar vermişti.
İkinci 7 yıllık görev dönemi başlar başlamaz Napolitano, Şubat 2013'teki seçimi kazanan merkez solun çatı partisi Demokrat Parti (PD) ile rakibi merkez sağın çatı partisi (o dönemki adıyla) Silvio Berlusconi'nin Özgürlükçü Halk Partisi arasında PD'den Enrico Letta'nın liderliğinde geniş koalisyon hükümeti kurulmasına öncülük etti.
Letta’nın partisi PD içindeki liderlik yarışını kazanan Matteo Renzi’ye başbakanlık görevini bırakmak zorunda kalmasıyla Napolitano, 39 yaşındaki genç lider Renzi’ye hükümeti kurma görevini vermişti.
İkinci kez cumhurbaşkanı seçilmesiyle zaman zaman bu önemli koltuğu işgal ettiğine dair yorumlara da maruz kalan Giorgio Napolitano, Renzi hükümetinin kurulmasından sonra ülkesinin AB Dönem Başkanlığını devredeceği aralık ayı sonundan, Mayıs 2015’te Milano’nun ev sahipliğinde başlayacak EXPO 2015 fuarı öncesi görevinden ayrılacağı haberleri basında yer almıştı.
Bu arada, Napolitano geçen ekim ayı sonunda bir dönem mafyanın yaptığı suikast ve sabotajlarla gündemde olan Palermo kentinde süregelen ve 1990’lı yılların başında “devlet ile mafyanın görüştüğü”ne dair davada ifade vererek, aktif görevdeyken ifade veren ilk cumhurbaşkanı olarak da tarihe geçmişti.
Cumhurbaşkanı toto
"Bir sonraki cumhurbaşkanı kim olmalı" tartışmalarına parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi Başkanı Laura Boldrini, "kadın cumhurbaşkanı olsun" önerisiyle katılırken, Boldrini'nin bu önerisine merkez sağa ve o ideolojinin önemli temsilcilerinden Forza Italia Partisi Başkanı Silvio Berlusconi'ye yakınlığıyla bilinen Il Foglio gazetesi genel yayın yönetmeni Giuliano Ferrara da destek verdi.
Quirinale'den önceki gün yapılan açıklamayla fitili ateşlenen cumhurbaşkanları adayları arasında adı geçen eski başbakanlardan ve eski AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi, Corriere della Sera gazetesine verdiği demecinde, 2013'teki seçimin 4. turunda aday gösterilmesine karşın seçilmediği gün de dahil olmak üzere Quirinale'ye çıkmak gibi bir düşüncesinin olmadığını ifade etti.
İtalyan basınında "Cumhurbaşkanı toto" ismiyle anılan adaylar arasında, mevcut Savunma Bakanı Roberta Pinotti, mevcut Senato Başkanı Pietro Grasso, eski Dışişleri Bakanı Emma Bonino, eski Başbakan ve Anayasa Mahkemesi Yargıcı Giuliano Amato gibi kişilerin adı geçiyor.
İtalya'da cumhurbaşkanı nasıl seçiliyor?
1946'dan bu yana 11 cumhurbaşkanının görev yaptığı İtalya'da devletin en tepesindeki seçmek için özel bir meclis toplanıyor.
Çift kanatlı parlamenter sistemle yönetilen ülkede parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi üyesi 630 milletvekili, parlamentonun üst kanadı Cumhuriyet Senatosu üyesi 315 senatör, 20 idari bölgeden 58 temsilci ve hayat boyu senatörlerin katılımıyla "Büyük Seçici Meclis", Temsilciler Meclisi Genel Kurul Salonu'nda toplanıyor.
Cumhurbaşkanlığı seçim kanununa göre, bir adayın seçimi kazanabilmesi için seçimin ilk üç turunda 3'te 2'lik çoğunluk aranıyor. İlk 3 turda sonuç alınamazsa salt çoğunluğa bakılıyor.
İtalyan basınında çıkan haberlerde, Cumhurbaşkanı Napolitano’nun yıl sonu ve Noel dolayısıyla devletin zirvesine verdiği kokteylde istifasını açıklayabileceği, bunu takiben şu anda 1008 üyesi olduğu belirtilen cumhurbaşkanını seçecek "Büyük Seçici Meclis"in cumurbaşkanı seçim gündemiyle toplanacağı, bunun da yeni yılın ilk günleri olabileceği belirtildi.
Muhabir: Barış Seçkin
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
