Kader birliği yaptığımız kardeşlerimiz

TBMM - COŞKUN ERGÜL

Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, Arnavutça dilini konuşan ve o dille yaşayan insanların Türklerin uzun yıllar birlikte yaşadığı ve kader birliği yaptığı kardeşleri olduğunu belirterek, "Bizim bu yakınlaşmayı, tarihi mirası daha da büyütmemiz gerekiyor. Bu açıdan ben Arnavutça yayının çok önemli olduğuna ve çok büyük hayırlara vesile olacağına inanıyorum" dedi.

Canikli, kuruluşunun 100. yılında 11 dilde haber yayını yapmayı hedefleyen AA'nın bugün Arnavutça yayına başlamasını AA muhabirine değerlendirdi.

Milli kuruluş olan AA'nın bu tür bir çalışmasının son derece önemli olduğunu vurgulayan Canikli, Türkiye'nin geleceği, gelecekteki güvenliği ve pozisyonu ile ilgili bu tür adımlar atılmasının hayati öneme haiz olduğunu kaydetti. 

Bakan Canikli, şöyle konuştu:

"Türkiye, sadece fiziki toprakları savunularak ve oralarda birtakım güç dengesi organizasyonları ve planlamaları yapılarak savunulamaz, korunamaz ve büyütülemez. Bunun için bizim, reddetme imkanı olmayan ve devraldığımız mirasımızın yüklediği sorumluluğun ve aynı zamanda reel durumun gereği olarak bunları yapmamız gerekiyor. Esasında yıllar öncesinde bunun hayata geçirilmesi gerekiyordu.

Bugün büyük ülkeler, soğuk savaş döneminde dünyaya hemen hemen yön veren, egemen olan güçlü ülkeler; kendi politikalarını, düşüncelerini, kanaatlerini yayma, aktarma ve anlatmak için kendilerine, kendi topluluklarına yakın taraftar oluşturma politikalarının veya amacının bir gereği olarak, Türkçe dahil hemen hemen tüm dillerde buna benzer yayınlar yapıyorlardı, onun ötesinde çok etkili programları da hayata geçiriyorlardı. Bu nedenle, çok güçlü bir medeniyetin temsilcisi olan Türkiye'nin, miras olarak aldığı bu medeniyetin gereği ve devamı olarak bunları yapması gerekiyor. Bir kaç yıl öncesinden bu dillerle ilgili buna benzer çalışmalar hızlandı. Çünkü, Arnavutça dilini konuşan ve o dille yaşayan insanlar bizim uzun yıllar birlikte yaşadığımız, kader birliği yaptığımız ve yakın işbirliği içerisinde olduğumuz kardeşlerimiz. Bizim bu yakınlaşmayı, tarihi mirası daha da büyütmemiz gerekiyor. Bu açıdan ben Arnavutça yayının çok önemli olduğuna ve çok büyük hayırlara vesile olacağına inanıyorum."

 "AA'yı tebrik ediyorum"

Canikli, "Arnavutça yayının Türkiye ve Arnavutluk ilişkilerine nasıl yansıyacağının" sorulması üzerine, "Bizim, bu mirasın reddedemeyeceğimiz, devraldığımız bu özelliklerini yansıtmamız, gün ışığına çıkarmamız, daha da ileri noktalara götürmemiz gerekiyor. Bu da bu dili konuşan ülke ve kardeşlerimizle ilişkilerimizin artırılması ile olur. İlişkilerin geliştirilmesinin en önemli araçlarından birisi dildir" dedi.

Arnavutça yayının iki ülke ilişkilerine çok büyük katkısı olacağını belirten Canikli, "Bu tarihi yakınlığın ve dostluğun bu şekilde hayata geçirilmesi ve daha da yakınlaştırılması gerekiyor. Bunun en önemli aracı da dildir, dil üzerinden bunun yapılması gerekiyor. Başka araçlar, ticari gidişler, gelişler var ama bu şekilde dil üzerinden bir ortak bir payda oluşturabilirsek, bu ortak paydada biz eğer yoğunlaşabilirsek, bu; turizm ve ticaret dahil bunların önünün açılmasına da hiç kuşkusuz çok büyük katkı sağlayacaktır. Bu yayınından dolayı AA'yı tebrik ediyorum" diye konuştu.

"AA son dönemde çok büyük ivme kazandı"

Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu da AA'nın son dönemde çok büyük ivme kazandığını ve gelişme gösterdiğini söyledi.

Arnavutça yayının Türkiye için önemine değinen Eroğlu, "Çünkü, Türkiye'de çok sayıda Arnavut yaşıyor. Bu yüzden bu yayının yapılması, Türkiye ile Arnavutluk arasındaki ilişkilerin daha da gelişmesi açısından önemlidir. Gerçekten çok faydalı bir husus. Ben bu açıdan AA'yı tebrik ediyorum" dedi.

Eroğlu, bu yayının iki ülke arasındaki ticari, kültürel ve sosyal ilişkilere de çok büyük faydasının olacağını ve ilişkileri geliştireceğini kaydetti.

Sağlık Bakanı Müezzinoğlu

Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu, Arnavutça yayına başlamasından dolayı AA'yı tebrik ettiğini belirterek, "Ben de bir Balkanlar çocuğuyum. Bizim Balkanlar'da tarihi geçmişimiz, tarihi kültürümüz ve tarihi medeniyet zenginliklerimiz ve o kültürü orada temsil eden insanlarımız var" dedi. 

Bakan Müezzinoğlu, orada yaşayan insanların dilinde yayın yapmanın önemini vurgulayarak, buna ilaveten en kısa zamanda Pomakça yayınının da başlaması temennisinde bulundu. Müezzinoğlu, "Oradaki insanlarımız bizim medeniyet kültürümüzün insanları, onların dilinden medeniyet kültürümüzü paylaşmaya devam edebilsek, AA da buna köprü görevi görürse bundan mutluluk duyarız. Arnavutça yayın dolayısıyla tebrik ediyorum, Boşnakça yayın dolayısıyla teşekkür ediyorum ama Pomakça'yı da yavaş yavaş gündeme getirmenin yararlı olduğu kanaatindeyim. Romanlar var, onları da mutlaka unutmamak lazım" diye konuştu.

"Arnavutça yayının Türkiye ve Arnavutluk ilişkilerine nasıl yansıyacağının" sorulması üzerine Müezzinoğlu, "Kesinlikle olumlu yansıyacaktır. Zaten son yıllarda iki ülke arasında önemli bir altyapı oluştu. İki ülke arasındaki ekonomik, kültürel ve ticari ilişkilere son derece olumlu katkısı olacaktır. Zaten AA'nın da milli sorumlulukları arasında gördüğüm bir görev ve sorumluluk, AA onu da en iyi şekilde yapıyor ve yapmaya devam ediyor, tekrar tebrik ediyorum" dedi.

"15 milyonun üzerinde Arnavutça konuşan insan var"

Türkiye-Arnavutluk Parlamentolararası Dostluk Başkanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Rıfat Sait ise AA'nın Arnavutça yayına başlamasından duyduğu mutluluğu dile getirerek, "Ben aynı zamanda Balkan Günlüğü Gazetesi'nin sahibiyim, gazeteciyim. Biz de gazete olarak Arnavutça yayın yapmak istiyoruz ve AA'nınArnavutça yayına başlaması bizim açımızdan büyük avantaj sağlayacak" diye konuştu. 

AA'nın Arnavutça yayın yapmasının, Arnavutça yayın yapan gazete, dergi ve televizyonlar için çok güzel bir imkan ve kolaylık olduğunu ifade eden Sait, "Balkanlar ağırlıklı olarak dünyada 15 milyonun üzerinde Arnavutça konuşan insan var. Bunun yaklaşık 10 milyonu Balkanlar'da yaşıyor, Türkiye'de Arnavut asıllı olan 5 milyona yakın insan var, bir kısım da ABD'de de Arnavutça konuşan insan var. Bu yeni proje, bunlar için de güzel bir hizmet olacak" diye konuştu. Sait, sözlerine şöyle devam etti:

"Arnavutlar Osmanlı'dan bu yana bizim kardeşlerimiz, dostumuz, akrabalarımız. Bu yayın ile Arnavutların Türkiye ile yakınlaşması sağlanacak. Kosova, Makedonya ve Arnavutluk'ta Osmanlı'ya, Türkiye'ye karşı önyargı var. Bu yayınlarla birlikte, oradaki insanlar bu önyargılardan kurtulacak, Türkiye ile yakınlaşacak. Çünkü, oralardaki komünist rejimler, yıllarca Osmanlı'ya farklı anlatmışlar. Hem dini açıdan hem sosyal hem kültürel açıdan Türkiye'yi farklı tanıyorlar. 600 yıl boyunca birlikte yaşadığımız Arnavutlarla olan bu önyargı, ayrılık, bu haberlerle azalacak ve zamanla da bitecektir diye düşünüyorum. Mesela Kosova'da geçen yıla kadar kitaplarda Türklere karşı önyargılı ve olumsuz bölümler vardı. Bunlar kaldırıldı ve şimdi bu olumsuzluklar tamamen giderilecek. 

Arnavutça, Arnavutluk'un dışında Kosova'da, Karadağ'da, Makedonya'da, Yunanistan'ın bir kısmında, Sırbistan'ın bir bölgesinde konuşuluyor. Bu insanların birbirlerine yakınlaşması sağlanacak, Anadolu ile Balkanlar birbirine daha da yakın olacak. Bu çok önemli bir hizmet. Arnavutça yayın, basın için de çok büyük bir kolaylık olacak. AA'yı bu hizmetinden dolayı kutluyorum ve bu yayında emeği geçenlere teşekkür ediyorum."

 "İki ülke ilişkilerine olumlu yansıyacaktır"

Sait, "AA'nın Arnavutça yayına başlamasının Türkiye ve Arnavutluk ilişkilerine nasıl yansıyacağının" sorulması üzerine, "Kesinlikle olumlu yansıyacaktır. Sadece iki ülke ilişkilerine değil, Türkiye'nin Balkanlar'da olan diğer ülkelerle ilişkilerine de olumlu yansıyacaktır" dedi. 

Bu yayının iki ülke arasındaki ticari ilişkilerine de faydasının olacağını belirten Sait, "Turizm açısından olumlu olabilir. Türkiye turizmi ve ülkeyi tanıtmak açısından faydası olacaktır. Bence Arnavutça yayın geç bile kaldı. Arapça yayın başladığı anda Arnavutça da başlasa çok iyi olurdu. Çünkü ayırım yapmamak gerekiyor. Bazıları söylüyor; 'Arapça var, Arnavutça niye yok?' Arnavutlar bu konuda biraz hassastır. Bu yayın ile Türkiye'de yaşayan 5 milyon Arnavutun bu hassaslığı da giderilmiş oluyor" dedi.

"Köprü vazifesi görecek"

Tüm Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Recep Akar da AA'nın 8. yayın dili olarak Arnavutça yayına başlamasını "mükemmel" olarak değerlendirdi.

Türkiye'de sayıları azımsanmayacak kadar Balkan ve Rumeli göçmeninin bulunduğunu anımsatan Akar, "Türkiye'de Arnavut asıllı milyonlarca insanımız var, onların bilakis genç neslin unutmaya başladığı kültürü AA aracılığıyla yeniden öğrenecek. Buda AA'ya habercilik dışında bir de kültür elçiliği misyonu yüklemiş oluyor" dedi.

Köprülü Yabulcista Derneği Başkanı Cemil Bakioğlu, Anadolu Ajansı'nın (AA) Arnavutça yayına başlamasının, önüne koyduğu vizyona çok yaklaştığının da bir göstergesi olduğunu belirtti.

Bakioğlu, son dönemde atılımlarıyla dikkati hem yurt içinde hem de yurt dışında çeken AA'nın 8. yayın dili olarak Arnavutça'yı seçmesinin takdir edilecek bir yayın anlayışı olduğunu ifade etti.

Kuruluşunun 100. yılında 11 dilde haber yayını yapmayı hedefleyen AA'nın kısa sürede diğer hedeflerine de ulaşacağına inançlarının tam olduğunu vurgulayan Bakioğlu, "AA son dönemdeki atılımlarıyla önemli işlere imza atıyor. Arnavutça yayın dili de Türkiye ve Arnavutluk arasında çok önemli bir köprü vazifesi görecektir" diye konuştu.

"Bu proje özleme deva olacak"

Niksar Kapıağzı Kültür, Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Nazım Aydın, Köprülü Yabulcista Derneği Başkanı Cemil Bakioğlu ve Tüm Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Recep Akar, AA'nın Arnavutça yayına başlamasının Arnavutlar arasında iletişimin ve kültürel bağların güçlendirilmesi açısından faydalı olacağını söyledi.

AA'nın Arnavutça yayına başlamasından dolayı AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Kemal Öztürk ve ajans çalışanlarına teşekkür eden Aydın, Arnavutça yayının faydalı olacağına inandıklarını belirtti.

"Bu yayının, dünyanın birçok yerinde bulunan Arnavut halkları arasında iletişimin ve kültürel bağların güçlendirilmesi konusunda faydalı olacağına inanıyorum" diyen Aydın, şunları kaydetti:

"Balkan savaşlarına kadar çeşitli unsurlarla beraber yaşayan, Osmanlı'nın bel kemiği tabiriyle ifade edeceğimiz bir kısım Arnavutlar Balkanlar'dan göç ettirilerek Anadolu'nun çeşitli yerlerine yerleşmiştir fakat halen ana dilini konuşan, kendine has kültürleri bulunan, örf ve adetlerini halen yaşatan Arnavutların bu bölge insanlarıyla yıllarca iletişimleri kopmuş ve bir nevi hasret çekmişlerdir. Bu bağlamda başta köyüm ve Anadolu'da bulunan birçok Arnavut köyü sakinlerinin 102 yıldır böyle bir fırsatı hasretle beklediğine inanıyorum. Onun için bu projenin bu özleme deva olacağını düşünüyorum."

AA'nın bu yayını sayesinde Arnavutların, hem Anadolu hem de Balkanlar'daki gelişmelerden haberdar olacağını belirten Aydın, "Çok sayıda insanımız, bu vasıtayla gidiş gelişlerini de sıklaştıracaktır. Bu yayının turizme de katkı sağlayacağını düşünüyorum" dedi.

Aracısız iletişime katkı

Balkan Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği (Bal-Türk) Genel Başkanı Bayram Çolakoğlu, Anadolu Ajansı'nın (AA) Arnavutça yayına başlamasına ilişkin, "Balkan ülkelerinin birbirleriyle olan iletişimine, Arnavutların diğer Balkan ülkelerine ait haberleri kendi dilinde aracısız öğrenmelerine de katkı sağlayacağını düşünüyorum" dedi.

Çolakoğlu, AA'nın son yıllarda yaptığı etkili haberlerle, dünyanın önemli ve prestijli haber ajansları arasında yerini aldığını görmekten mutluluk duyduklarını söyledi.

Daha önce, yakından takip ettikleri Balkan coğrafyasına ait haberlerin yabancı ajanslarca taraflı olarak yayınlandığını dile getiren Çolakoğlu, son birkaç yıldır AA'nın, Balkanlara yönelik yeni yapılanmasıyla, Balkan dillerinde yayınladığı haberleri doğru ve hızlı bir şekilde kitlelere ulaştırmaya başladığını kaydetti.

 "AA'dan, Bulgarca, Yunanca yayın yapmasını istiyoruz"

Balkanlarda Boşnakça, Hırvatça, Sırpça'dan sonra Arnavutça yayın yapan AA'nın sadece Türkiye'nin değil, dünyanın sayılı ajansları arasında yer aldığını vurgulayan Çolakoğlu, şöyle konuştu:

"AA'nın yapacağı Arnavutça yayın sayesinde, Arnavutça konuşan ve Arnavutluk dışında yaşayan kitlelerin faydalanması dışında, Balkan ülkelerinin birbirleriyle olan iletişimine, Arnavutların diğer Balkan ülkelerine ait haberleri kendi dilinde aracısız öğrenmelerine de katkı sağlayacağını düşünüyorum. Üstelik bu durumun, Türkiye'de yaşayan Arnavut kökenli vatandaşlarımızın ilgisini de çekeceğine inanıyorum. Bu hamlesi ile çıtayı biraz daha yükselten AA'nın, Bulgarca ve Yunanca yayın yapmasını da bekliyoruz."

Çolakoğlu, AA'nın Balkanlardaki çok dilli ve etkili haberciliği sayesinde, kendilerinin ve Türkiye'de yaşayan çok sayıda Balkan göçmenin de bölgede olup bitenleri doğru ve hızlı bir şekilde öğrendiklerini belirterek, hizmetlerinden dolayı AA yöneticilerine ve çalışanlarına teşekkür etti.