Kanada, AB'nin ortak savunma finansman programına dahil oldu

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Kanada'nın SAFE'e kabul edildiğini, "Hoşgeldin Kanada" sözleriyle duyurdu.

• AB'den 19 ülke, SAFE programı kapsamında ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna sundu

Von der Leyen, "Benzer düşünen ortaklar, çalkantılı bir dünyada güvenlik ve savunma konusunda güçlerini birleştirdiğinde, ülkelerimiz daha güçlü hale gelir, endüstrilerimiz faydalanır ve vatandaşlarımız daha güvende olur." değerlendirmesini yaptı.

AB Komisyonu tarafından paylaşılan ortak yazılı açıklamada da "Kanada'nın SAFE'e katılımına ilişkin anlaşma müzakerelerinin tamamlanmasını memnuniyetle karşılıyoruz." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, AB'nin 150 milyar avroluk savunma yatırım aracının, tüm katılımcı ülkelerin faydalanacağı ortak tedariklerle Avrupa'nın savunma sanayi tabanını güçlendireceği vurgulandı.

SAFE'in, "içinden geçilen jeopolitik çalkantılı dönemde, kısa vadeli aciliyetleri ve uzun vadeli ihtiyaçları ele alırken işbirliğini artırmanın, savunma hedeflerine ulaşmanın ve daha iyi harcama yapmanın bir yolu olduğunun" altı çizildi.

Açıklamada, iki tarafın vardığı anlaşmanın savunma sektörleri arasında dayanıklı savunma tedarik zincirleri oluşturacağına, sanayi tabanlarını güçlendireceğine, daha fazla istihdam, daha fazla büyüme ve daha fazla fırsat yaratacağına işaret edildi.

Açıklamada ayrıca taraflar, Ukrayna için adil ve kalıcı barış yolunda birlikte çalışılacağı taahhüdünü yineledi.

"Kanada ve Avrupa, tehlikeli ve kutuplaşmış bir dünyada savunma ortaklıklarını güçlendiriyor"

Kanada Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, ülkenin SAFE programına katılımı konusunda yılın başında başlatılan müzakerelerin tamamlandığı ve katılımı resmen başlatmak için gelecek haftalarda AB ile çalışılacağı belirtildi.

Açıklamada, bu durumun, Kanada ve NATO müttefiki olan AB üyesi ülkelere savunma kabiliyeti hedeflerine daha hızlı ve uygun maliyetli şekilde ulaşmasına yardımcı olacağı ifade edildi.

Kanada'nın, Avrupa'nın dışında ayrıcalıklı erişim hakkına sahip tek ülke olacağı belirtilen açıklamada, programa dahil olmasıyla ülkedeki şirketlere savunma alanında milyarlarca dolarlık fırsatlar ortaya çıkacağı kaydedildi.

Açıklamada ifadelerine yer verilen Kanada Başbakanı Mark Carney, "Kanada ve Avrupa, tehlikeli ve kutuplaşmış bir dünyada savunma ortaklıklarımızı güçlendirerek yeni ekipman ve teknolojileri hızla tedarik ediyor, NATO'nun hedeflerini hızlandırıyor ve savunma sektöründeki üreticilerimiz için büyük fırsatlar yaratıyor." ifadelerini kullandı.

Carney, Kanada'nın SAFE programına katılımının, kritik kabiliyet açıklarını kapatacağını, Kanadalı üreticiler için pazarı genişleteceğini ve Avrupa'nın savunma yatırımlarını Kanada'ya çekeceğini belirtti.

SAFE mekanizması

AB'nin Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve ABD'deki Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı "savunmada 2030 hedefleri"nin parçası olan SAFE, 29 Mayıs'ta yürürlüğe girdi.

Buna göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak tedariklere katılabilecek. Bu ülkeler, aynı zamanda birbirlerinin endüstrilerinden de ortak satın alımlar yapabilecek.

AB'ye aday ülkeler ve İngiltere gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'i "Avrupa içinden" (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) gelmek zorunda olacak.

9 Eylül'de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken Fransa'ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya'ya 14 milyar 900 milyon avro pay ayrılmıştı.

Söz konusu ülkeler, ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna dün itibarıyla sunmuştu.