LEFKOŞA
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Anastasiadis, "Kıbrıs'ta çözüm, adada tek egemenliğin, tek vatandaşlığın, tek uluslararası kimliğin olduğu bir federasyona, Avrupa müktesebatıyla uyumlu ve iki toplumun da endişelerini ve hassasiyetlerini dikkate alan bir anlayışla mümkündür'' dedi.
Rum yönetimi lideri Anastasiadis'in daveti üzerine, Rum Başkanlık Sarayı'nda Türk gazetecilere yönelik basın toplantısı düzenledi. Kıbrıslı Türk yurttaşlara mutluluk, sağlık, başarı dolu bir yıl dileyerek konuşmasına başlayan Anastasiadis, şunları söyledi:
''Bu yılın kabul edilemez statükonun ve küçük vatanımızın bölünmüşlüğünün sona ereceği yıl olmasını yürekten diliyorum. Bu yılın, bu statükoya son verip, Kıbrıs'ı yeniden birleşmeye, barış içinde bir arada yaşamaya, sosyo ekonomik işbirliğine ve Kıbrıslı Rum ve Türklerin, halkımızın tümünü birlikte yaratmaya ve ilerlemeye götürmesini istiyorum. İnandığım vizyon bu.''
Devletin iflas tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir anda ülkenin yönetimini üstlendiğini hatırlatan Anastasiadis, "Ekonomik krize karşı koyabilmek için Kıbrıs sorunuyla ilgili olarak kısa bir zamanın verilmesini istedim. Bu süre 4 aydan fazla olmadı. 2013 Temmuz döneminde Andreas Mavroyannis'i müzakereci olarak atadım. Devamında Kıbrıs Türk liderliği de müzakereci atadı" diye konuştu.
Anastasiadis, müzakerecilerin atanmasıyla Eylül 2013'te bir diyaloğun başladığını dile getirerek, "Hedef, arzulanan çözümün net bir şekilde yeniden belirlenmesidir. Çünkü bu arada Kıbrıs Türk toplum liderliği iki devletli çözümü seçenek olarak öne sürdü" değerlendirmesinde bulundu.
Yoğun ve zorlu çabalardan sonra 11 Şubat 2014'te ortak bir açıklamaya vardıklarını kaydeden Anastasiadis, genel kanaatin bu açıklamanın iki toplumun da endişelerini göz önüne aldığı, çözüm zeminini netlikle belirlediği, aynı zamanda uluslararası ve Avrupa ilkeleri ile değerlerini temel aldığı yönünde olduğunu kaydetti.
Bunlara paralel olarak taraflar arasında güvensizliğin ortadan kalkması veya azalması, diyalogda yeni bir dinamizm verilmesi için bir dizi dengeli güven artırıcı önlem önerisinde bulunduğunu ifade eden Anastasiadis, ''Bunlar sadece iki toplumun değil, aynı zamanda Türkiye'nin de yararınaydı. Maalesef, önerim Kıbrıs Türk liderliğince toplu olarak reddedildi'' dedi.
Rum lider Anastasiadis, şunları kaydetti:
''Özlü görüşmelerin başladığı 3 Ekim 2014'ten 6 gün önce Türkiye'nin tamamen sebepsiz bir şekilde ve Kıbrıslı Türklerin çıkarlarını güya savunma bahanesiyle Kıbrıs Cumhuriyetinin münhasır ekonomik bölgesindeki araştırmalar hakkında bilinen NAVTEX'i yayınladı. Böylece Kıbrıs devletinin egemenlik haklarının uluslararası hukuku ve 1982 deniz hukuku sözleşmesini ihlal etmiş oldu. Bu kararını uygulamaya geçirerek Barbaros araştırma gemisini savaş gemileri refakatinde Avrupa ve çok uluslu şirketlerin araştırma izni almış oldukları parsellere gönderdi. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin egemen devlet olarak uluslararası hukuk, Avrupa hukuku ve deniz hukuku sözleşmelerine uygun olarak Mısır, Lübnan ve İsrail ile münhasır ekonomik bölgelerin belirlenmesi yönünde ilerledi."
Bu ülkelerle komşu yatakların değerlendirilmesi konusunda da anlaşmalar yapılması yönünde ilerlendiğini ifade eden Anastasiadis, 2011'de de hidrokarbonların araştırılması ve değerlendirilmesi için izinlerin verildiğini ve şirketlerin araştırmalara başladığını bildirdi.
Çözüme ulaşılması bölgenin yararınadır
Kıbrıslı Rumların endişelerinin görülmezden gelindiğini savunan Anastasiadis, şöyle devam etti:
''Ben, üzerinde anlaşmaya varılmış olanlar çerçevesinde bir çözüme varılması arzusundayım. Kıbrıs ve yurttaşları, bölünmüş durumdaki ülkeden çok daha iyi şeylere layıklar. 40 yıl çok uzun bir süredir. Bugün Kıbrıs sorunuyla ilgili olan herkes açısından adada mevcut olan kabul edilemez durumun hiç kimsenin yararına olmadığı kabul edilmelidir. Tüm Kıbrıslıların, Kıbrıslı Rumların ve Kıbrıslı Türkerin, Türkiye'nin ve hatta komşu bölgenin ve hiç şüphesiz uluslararası toplumun yararına bir çözüme ulaşılmalıdır. Bunu ben yüksek bir vizyon olarak görüyorum ve borcum olarak görüyorum. Kıbrıslıların ve özellikle ülkemizin geleceğini teşkil eden genç nesillerin bölünmüş bir vatanda yaşamak zorunda kalmaktan kurtarmalarını istiyorum.''
Anastasiadis, herkesin, tüm Avrupalı yurttaşlar gibi temel özgürlüklere sahip olmalarını dileyerek, şöyle devam etti:
''Bunun için tek bir plan var. Kıbrıs sorununun çözümü ve üzerinde anlaşmaya varılmış olanlar temelinde Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyona, siyasi eşitliğin BMGK kararlarında, doruk anlaşmalarında ve 11 Şubat ortak açıklamasında belirtildiği şekilde iki toplumun siyasi eşitliğinin olacağı, iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyona Kıbrıs Cumhuriyeti'nin dönüşümüyle bu mümkün olabilecektir. Kıbrıs'ta çözüm, tek egemenliğin, tek vatandaşlığın, tek uluslararası kimliğin olduğu bir federasyona, Avrupa müktesebatıyla uyumlu ve iki toplumun da endişelerini ve hassasiyetlerini dikkate alan bir anlayışla mümkündür.''
Tarihi sorumluluklarımdan kaçınmayacağım
Tarihi sorumluluklarından kaçınmayacağını dile getiren Anastasiadis, ''Kıbrıs ortak evimizdir, ortak geleceğimizdir. Bu nedenle hem Kıbrıs Türk toplumu liderliğine hem de Türkiye liderliğine çağrıda bulunuyorum. Birlikte bu vizyonu paylaşalım. Kıbrıs'ı gerçekten layık olduğu konuma, çağdaş bir Avrupa devleti haline getirmek için çalışalım'' dedi.
Türkiye’nin birinci ve ikinci NAVTEX’leri arasındaki bir haftalık dönemde, daha önceki müzakereleri askıya alma kararını bırakıp masaya dönme olanağı olup olmadığı sorulan Anastasiadis, şunları söyledi:
"Mesele NAVTEX süresinin bitip bitmemesi değildi, Barbaros Hayrettin Paşa gemisi oradaydı ve her an araştırmalarına yeniden başlayabilirdi. Aradaki bir haftalık sürede BM Genel Sekreteri’nin özel danışmanı ile istişare ettikten sonra yaptığım açıklamalarda, Eroğlu ile Hristofyas'ın görüş birliğinde ve açıkta kalmış olabilecek detayları tek devlete doğru gittiğimiz belirginleştiğinde, görüşmek niyetinde olduğumu söyledim. Açıklamama rağmen NAVTEX yayımlandı. Sorumluluk bana ait değil."
Anastasiadis, Akdeniz'de bulunan doğalgazın elektrik üretiminde kullanımı ve üretilecek elektriğin Türkiye üzerinden Avrupa ülkelerine ihraç edilmesi olasılığıyla ilgili soru üzerine, "Akdeniz'de büyük ölçekte doğalgaz bulunması halinde doğalgaz sıvılaştırma terminali inşa etme planını hayata geçireceğiz. Kıbrıs sorunu çözülürse doğalgazın Türkiye’ye nakledilmesi veya ülkenin çıkarına olacak diğer girişimlere birlikte karar vermede hiçbir sorunumuz olmayacak" değerlendirmesinde bulundu.
Birinci önceliğim Kıbrıs sorununun çözümüdür
Müzakerelere geri dönme şartının ne olduğu sorusuna Anastasiadis, "Birinci önceliğim Kıbrıs sorununun çözümüdür. Hangi siyasi lider savaş gemilerinin tehdidi altında ve hakları tanınmadan müzakereye oturur ki? Bu şartlar altında diyaloğa oturmam halinde müdahale hakkını tanımış olurum. Karşılıklı saygı çerçevesinde çözüm yönünde çalışma kararlılığındayım" yanıtını verdi.
Kıbrıs Türk tarafının 2011’de sunduğu hidrokarbonlarla ilgili ortak komite kurulması önerisi hatırlatılan Rum lider Anastasiadis, böyle bir şeyin bilgisinde olmadığını belirterek, Kıbrıs Türk tarafının ne sözlü ne de yazılı önerilerinde böyle bir konunun bulunduğunu ifade etti.
Muhabir: Sultan Çoğalan, Muhammet Faruk Alagaş
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
