Kübalı balıkçılar strafordan yaptıkları sallarla denize açılıyor

Başkent Havana’da her sabah onlarca balıkçı, strafordan yaptıkları küçük sallarla balık avlayarak geçimlerini sağlıyor.

Ada ülkesi olmasına rağmen Küba sahillerinde marina veya balıkçı barınaklarının bulunmaması dikkati çekiyor. Ülkede tekne edinmek hem maddi hem de bürokratik açıdan oldukça zor.

Yüzer taşıtların büyük bölümü ya devlete ait ya da sıkı takibe tabi tutuluyor. Bunun başlıca nedenlerinden biri, deniz yoluyla ABD’ye göçmenlerin de olduğu kaçakçılık faaliyetlerini engelleme çabası.

Aylık maaşların ortalama 25 dolar olduğu ülkede maliyeti 30 bin doları bulan tekneye sahip olmak, balıkçılıkla geçinen sıradan bir Kübalı için neredeyse imkansız.

Kübalı balıkçılar, strafor blokları alüminyum çubuklarla birleştirip ahşap çerçevelerle sağlamlaştırarak yaptıkları sallarla denize açılıyor, salların orta bölümde tuttukları balıkların konulması için alan da ayırıyorlar. Bu ilkel deniz taşıtlarına halk arasında "mantar" veya İspanyolca "korço" adı veriliyor.

Temel yapı malzemesi strafordan oluşan sallar oldukça hafif. Ahşap çerçevenin kenarına yerleştirilen tekerlekler sayesinde balıkçılar, sallarını karada çekerek kolaylıkla istedikleri noktaya götürebiliyor.

Genellikle gün doğmadan denize açılan balıkçılar, olta ve küçük ağlarla balık tutmaya çalışıyor. Sallar, çoğunlukla kürek yardımıyla yönlendiriliyor, son dönemde bazılarına küçük elektrikli motorların da takıldığı görülüyor.

Kübalılar, kıyı balıkçılığıyla ancak evlerinin ihtiyacını karşılayabiliyor

Küba kıyılarında uzunluğu yaklaşık 2 metre, genişliği ise 1,5 metre olan sallarla avlanan balıkçıları tüm kıyı şeridi boyunca görmek mümkün ancak denize açılma koşulları hava durumuna bağlı değişiyor. Strafordan üretilen bu sallar, batmaya karşı dayanıklı olsa da sert deniz koşullarında parçalanma riski taşıyor.

Balıkçılardan Arturo La Calle, geleneksel tekneler yerine strafor salların kullanılmasını yüksek maliyetlere bağlıyor. La Calle, "Hayatta kalmak için bunu strafordan yapmak zorundasınız. Herkesin tekne alma imkanı yok. Burada bir tekne almak çok pahalı. Tekne yapmak, ardından evrak işleri derken araba almaktan daha pahalı olabilir." ifadelerini kullandı.

Genç balıkçılardan Alfredo Jerardo Martinez de avladıkları küçük balıkları genellikle evde tükettiklerini, büyük olanları ise yerel pazarda sattıklarını belirterek, "Günde 2-3-4 balık tutuyor ve kiloyla satıyoruz. Günlük kazancımız yaklaşık 7-8 Amerikan doları." dedi.

Balıkçılar, bu sallarla en fazla 3-4 deniz mili açılabiliyor. Sınırlı ekipman yüzünden yalnızca belirli tür balıkların avlanabildiği, kıyı balıkçılığının büyük ölçüde yerel ihtiyaçlara yönelik yapıldığı belirtiliyor.

Öte yandan ıstakoz avlayan büyük gemilerin devlet tarafından işletildiği ve ürünlerin büyük bölümünün ihraç edildiği, buna rağmen Küba'nın su ürünleri potansiyelini tam olarak değerlendiremediği düşüncesi yaygın.

Ünlü yazar Ernest Hemingway’in kitaplarına konu olan Küba kıyıları

Havana sahilleri, dünyaca ünlü yazara da ilham kaynağı oldu. Amerikalı roman yazarı Ernest Hemingway, pek çok ünlü eserini 1930 ile 1960 yılları arasında yaşadığı adada kaleme aldı.

Hemingway'in kurgu dalında Pulitzer Ödülü ve Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen romanı "Yaşlı Adam ve Deniz", Havana’nın hemen doğusundaki Kohimar (Cojimar) kıyılarında avlanan balıkçılarla ilgili gözlemlerine dayanıyor.

Sık sık bu balıkçı köyünü ziyaret eden Hemingway, Kübalı balıkçılardan romanlarındaki karakterler ve diyaloglar için ilham aldı.

"Yaşlı Adam ve Deniz" romanının başkahramanı yaşlı balıkçı Santiago, sabrı, kararlılığı ve zor koşullara rağmen hayata tutunma mücadelesiyle Küba halkının sembolik yansıması olarak görülüyor.