KAHİRE - Hamdi Yıldız
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, ülkede seçimle göreve gelen ilk cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin darbeyle görevinden uzaklaştırılmasının ardından göreve geldiği 8 Haziran 2013'ten bu yana Cezayir, Ekvator Ginesi, Sudan, Suudi Arabistan, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İtalya, Fransa, Ürdün, Çin, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve ikinci defa Suudi Arabistan'da temaslarda bulundu.
Sisi'nin ilk ziyaret ettiği Cezayir'de gündemin ilk maddelerini Libya sorununa ilişkin konular oluşturuyordu.
Ardından Afrika Birliği'nin 3 Temmuz askeri darbesi sonrasında Mısır'ın üyeliğini askıya alması ülkenin uluslararası platformlarda meşruiyetine gölge düşürmesi nedeniyle Afrika ülkeleriyle ilişkilerin normalleştirilmesi yoluna gidildi.
Sisi, Birliğin Mısır'ın üyeliğine 17 Haziran 2014'te yeniden işlerlik kazandırmasının ardından Ekvator Ginesi'nde 26. Afrika Zirvesi'ne katıldı. Her ne kadar zirvedeki performansında güçlü profil ortaya koyamadığı gerekçesiyle eleştirilse de ikili görüşmeleri, birliğe yeniden kabulü ve faaliyetlerine ortak olma isteğinin onaylandığı şeklinde yorumlanıyordu.
Ekvator Ginesi'ndeki Afrika zirvesinin ardından dönüş yolunda 28 Haziran'da Sudan'a uğrayan Sisi, Mısır'ın güney komşusuyla Afrika ilişkileri bağlamında yürüttüğü görüşmelerinin yanında, Etiyopya'daki Hedasi Barajı ve Libya'daki gelişmelere ilişkin Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir'le görüşmelerde bulundu.
Sisi cumhurbaşkanlığı seçim çalışmaları sırasında, göreve geldiğinde ilk ziyaretini Suudi Arabistan'a yapacağını ifade etmesine rağmen bu ülkeye ilk ziyaretini 10 Ağustos 2014'te gerçekleştirdi.
Öte yandan Kral Abdullah'ın Fas ziyaretinin ardından dönüş yolunda 20 Haziran'da Kahire Havalimanı'na iniş yapmasıyla iki lider arasındaki ilk buluşma Suudi Arabistan Kraliyet Uçağı'nda gerçekleşti.
Mısır'da 3 Temmuz darbesine destek veren ilk ülke olan Suudi Arabistan Kralı Abdullah, darbeyi, "Ülke girmiş olduğu karanlık tünelden çıkarıldı" şeklinde yorumlamıştı.
Sisi'nin Suudi Arabistan ziyareti Kral Abdullah'ın Mısır'da gerçekleşen darbeyi desteklemesi ve ardından gelen süreçte ülkenin ekonomik sıkıntılarını gidermek amacıyla gösterdiği "cömertliğe" bir teşekkür anlamı taşıyordu.
Suudi Arabistan ziyaretinin hemen ardından Sisi'nin 11 Ağustos'ta Rusya'ya gerçekleştirdiği temaslar Nasır dönemi ikili ilişkilerine yeniden ivme kazandırmak olarak yorumlansa da ABD ve batıya bir mesaj olarak değerlendirildi.
Rusya'yla görüşmelerin ana başlıklarını, askeri işbirliği ve savunma sanayiine yönelik iyileştirmelerin yanında, Ortadoğu'nun sıcak gündemine ilişkin konular oluşturdu.
Sisi'nin yurtdışı ziyaretleri arasında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki toplantılara katılmak amacıyla ABD'ye gitmesi "en önemlisi" olarak değerlendirildi. BM Genel Kurulu'nda konuşma yapması, ABD Başkanı Barack Obama ile görüşmesi, Sisi'nin "uluslararası toplum tarafından artık kabul edildiği ve yönetiminin meşruiyet kazandığı" yorumlarına yol açtı.
BM'deki konuşması ve görüşmelerinin ardından temaslarını Avrupa'da sürdüren Sisi, 24 Kasım'da önce İtalya sonra Fransa'yı ziyaret etmiş, bu ziyaretlerinde Mart 2015'te yapılması planlanan Mısır Ekonomi Kongresi'ne hazırlık çalışmalarını yürüttüğü ifade edilmişti.
Siyasi konuların da ele alındığı Avrupa gezilerinde terörle mücadelenin önemine değinen Sisi'nin bu söylemleri ülke içinde güvenlik önlemleri adına yürütülen çalışmaların, uluslararası toplumda eleştirilmesine cevap anlamı içerdiği şeklinde değerlendirildi.
Ürdün'e 11 Aralık'ta giden Sisi'nin, Kral Abdullah ile başta Suriye konusuna siyasi çözüm ve Filistin sorununa ilişkin konular üzerine görüşmelerde bulunduğu bildirilmişti.
Sisi, 22 Aralık 2015'te ekonomik amaçlı yurtdışı gezileri kapsamında Çin'e gitti.
Çin'de gerçekleştirilen görüşmelerin temelinin Mısır'a yatırım imkanlarının artırılması ve Mart'ta yapılması planlanan Mısır Ekonomi Kongresi'ne katılıma teşvik amaçlı olduğu gözlendi.
Ayrıca iki ülke arasında 2014 yılındaki ticaret hacmi açığının Çin lehine 6,7 milyar dolar olması, Mısır'ın bu açığı kapatma yönünde ihracat imkanlarının artırılmasına dönük çalışmalar olarak değerlendirildi.
Abdulfettah es-Sisi'nin son yurtdışı gezileri olan 5 Ocak'taki Kuveyt, 16 Ocak'taki Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ziyaretlerinin de ekonomik amaçlı ve Körfez'in finansman desteğinin devam etmesi hedefini taşıdığı görüldü.
BAE ziyareti çerçevesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Sisi, bu ziyaretle Mart'ta düzenlenecek Ekonomi Kongresi'ne desteğin arttırılmasının amaçlandığını ifade etti.
Son olarak Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin dün, BAE ziyareti sonrasında dönüş yolunda Suudi Arabistan Kralı Abdullah bin Abdulaziz'i sağlık durumu nedeniyle ziyaret ettiği bildirilmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
