Mısır'da 'Temerrud Hareketi' sanık sandalyesinde

KAHİRE

Mısır'da demokratik yollarla seçilmiş Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin görevinden uzaklaştırılmasıyla sonuçlanan 3 Temmuz askeri darbesine giden sürecin önemli aktörlerinden Temerrud Hareketi'nin kapatılması istemiyle açılan davada yargı süreci başladı.

Başkent Kahire'deki Acil İşler Mahkemesi'nde bugün görülen davanın ilk duruşmasında hakim, davanın 28 Aralık 2015 tarihine ertelenmesine hükmetti.

Temerrud Hareketi nedir?

Temerrud (İsyan) Hareketi, Mursi'nin güvenoyunun geri çekilmesi ve erken cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidilmesi talebiyle 2013 yılında kurulmuştu. Bazı gözlemciler o dönem Temerrud'u "Halkın isteği üzerine kurulmuş bir değişim hareketi" olarak tanımlamıştı.

Tahrir Meydanı'nda, 26 Nisan 2013 yılında kurduğu stantla insanlardan imza toplayarak faaliyetlerine başlayan hareket, başlangıçta halk ve siyasiler tarafından dikkate alınmadı. Tahrir Meydanı'nda insanların harekete imza verme konusunda istekli olmadıkları gözlenirken, Mısırlılar o dönem bu yeni oluşumu diğer aktivist gruplar gibi sıradan bir hareket şeklinde görüyordu.

Ancak hareket iki haftada 2 milyondan fazla imza topladığını medya organları vasıtasıyla kamuoyuna duyurdu. Ülkede, darbeye zemin hazırlayan 30 Haziran 2013 tarihinde yapılan büyük miting öncesinde ise hareketin kurucularından Mahmud Bedr, Mursi'nin güvenoyunun geri çekilmesi için 22 milyon imza topladıklarını açıkladı. Aynı dönemde Mursi'yi destekleyenler de "Tecerrud" adında bir hareket kurarak Mursi lehine imza toplamaya başladı.

Kısa bir süre sonra 25 Ocak 2011 devriminin önemli hareketlerinden Kifaye ve 6 Nisan Hareketi gibi devrim ve değişim gruplarının yanı sıra Muhammed el-Baradey tarafından kurulan çatı oluşumu Ulusal Kurtuluş Cephesi (UKC) de Temerrud'e destek verdiğini açıkladı.

"Temerrud Hareketi Hüsnü Mübarek rejiminin adamlarıyla işbirliği yapıyor"

Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) yönetimi, Temerrud Hareketi'ni devrik Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek rejiminin adamlarıyla iş birliği yapmak suretiyle ülkede kargaşa ortamı çıkarmak ve ülkeyi şiddet ortamına sürükleme girişiminde bulunmakla suçladı.

Söz konusu hareket öncülüğünde 30 Haziran 2013'te yönetim karşıtı büyük bir eylem yapıldı. Mısır medyası Tahrir Meydanı ve etrafındaki caddelerde 33 milyondan fazla insanın toplandığı yönünde haberler yaparken, helikopterle çekilen görüntüler televizyon kanallarında yayınlandı. Aynı günün akşamı Mısır ordusu ülkedeki siyasilere aralarında uzlaşması için 3 gün süre tanıdığını açıkladı.

Tahrir Meydanı ve çevresinde 3 gün boyunca savaş uçakları ve helikopterler uçarken, halk medya aracılığıyla Tahrir Meydanı'na davet edildi. Hareketin kuruluşundan 2 ay 10 gün sonra, 3 Temmuz 2013 tarihindeki askeri müdahalenin ardından Cumhurbaşkanı Mursi görevinden uzaklaştırıldı.

"Temerrud, darbeyi planlayan Mübarek dönemi kalıntıları olan darbeciler tarafından kiralandı"

Bazı gözlemciler, "Temerrud Hareketi darbeyi planlayan Mübarek dönemi kalıntıları olan darbeciler tarafından kiralandı" şeklinde yorumlar yaparken, yeni anayasayı hazırlamak için oluşturulan 50 kişilik Anayasa Komisyonu'na hiçbir hukuki birikimi olmamasına rağmen hareketin kurucularından Mahmud Bedr'in de alınması hareket içerisinde bir takım ayrılıklara neden oldu.

Mursi görevden uzaklaştırıldıktan iki ay sonra Ekim 2013'te Temerrud'den büyük kopmalar ve bölünmeler başladı. Temerrud Hareketi hakkındaki kapatılma davasının, 3 Temmuz sürecinden sonra kurulan ve siyasi oldukları iddia edilen Acil İşler Mahkemesi'nde açılması ise dikkati çekiyor.

Hareketin, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'ye yakınlığıyla bilinen Mahmud Bedr'in parlamento seçimlerinde milletvekilliğini kazanmasının ardından ve 25 Ocak 2011 devriminin 4. yıl dönümü eylemlerinden önce kapatılmak istenmesi zamanlamanın manidar olduğu şeklinde yorumlanıyor.

Temerrud hakkındaki kapatma davası, Mısırlı avukat Eşref Berekat tarafından 7 Aralık 2015'te hareketin "hiçbir kanuni dayanağının olmadığı ve devlet kurumları tarafından denetlenemediği" gerekçesiyle açılmıştı.

Muhabir: Aydoğan Kalabalık