KAHİRE- Aydoğan Kalabalık
Mısır'da Yusuf el-Karadavi ve Mutevelli eş-Şaravi gibi dünyaca ünlü pek çok alimin temel eğitimlerini aldığı ilk merkezler olan kuttablar, okul öncesi dönemde çocukların okuma-yazma, matematik ve Kur'an-ı Kerim öğrendikleri kadim eğitim merkezleri olarak hizmet vermeyi sürdürüyor.
Dört yaş üstü çocukların kabul edildiği ve daha çok Kur'an-ı Kerim ezberine yoğunluk verilen bu kurumlar Mısır'ın köy, kasaba, ilçe ve kentlerinde hala yaygın şekilde hizmet veriyor.
Öğretmen ile ilk kez bu kurumlarda tanışan çocuklar burada Kur'an-ı Kerim ezberinin yanı sıra okuma-yazma ve matematik gibi dersler de görüyor.
Türkiye'deki camilerde yaz aylarında çocuklar için açılan Kur'an Kurslarına benzeyen ve eğitim sistemi olarak Osmanlı medrese usulünü andıran bu kadim eğitim kurumları, diğer İslam ülkelerine nazaran Mısır'da çok daha gelişmiş ve yaygın bir şekilde faaliyet göstermiş ve göstermeye de devam ediyor.
Bu kurumlarda okuyan çocuklara herhangi bir diploma veya belge verilmemesine rağmen Mısırlı aileler, çocuklarının küçük yaştan itibaren Kur'an-ı Kerim ile tanışması ve hafızalarının Kur'an hıfzı ile açılması için hocalara para vererek onları buralarda okutmayı tercih ediyor.
AA muhabirine konuşan Mısır'ın Menufiye kentinde yaşayan Zeyneb İbrahim, oğlu Muhammed'i 4 yaşında Kuttab'a gönderdiğini ve oğlunun kısa sürede Kur'an-ı Kerim'in son cüzünü ezberlediğini söyledi.
Şu anda Muhammed'in 10 yaşına geldiğini ve okulda çok başarılı bir öğrenci olduğunu anlatan Zeynep İbrahim, 3 yaşındaki ikinci oğlu Ömer'i de aynı şekilde Kuttab'a göndereceğini dile getirdi.
Mısırlı gazeteci Hüseyin Abbas ise bu kurumların Mısır'da eski zamanlardan beri okur yazar oranının yüksek olmasında çok önemli bir rol oynadığını söyledi.
Oğlu Basim'in de düzenli eğitim öncesi Kuttab'ın rahle-i tedrisatından geçtiğini ifade eden Abbas, şunları anlattı;
"Kuttab, bizim eğitim anlayışımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Dedelerimizden devraldığımız bu güzel adeti onların torunları olan oğullarımıza aktararak ilim halkalarını tamamlıyoruz. Çocukların, ileride hangi alanda ihtisas yaparlarsa yapsın önce Kur'an-ı Kerim'i iyi öğrenmesi gerekir. Çünkü Kur'an Mısır'da okunmuştur ve okunmaktadır."
Mısır'ın dünyaca ünlü alimleri eğitimlerine "kuttab" ile başladı. Kur'an-ı Kerim'i sözlü olarak tefsir eden Mısırlı büyük alim Mutevelli eş-Şaravi (1911-1998) Kur'an-ı Kerim ezberine ilk bu okullarda başlamış ve sonrasında El-Ezher'de ilk, orta, lise ve üniversiteye gitmiştir.
Bu kurumlarda eğitim alan bir diğer önemli isim de Mısır'ın yetiştirdiği en büyük alimlerden biri olarak bilinen eski Dünya Müslüman Alimler Birliği Başkanı Yusuf el-Karadavi (93).
Karadavi, Mısır'da yayın yapan "Dream" televizyonuna verdiği bir mülakatta, eğitim hayatına ilk "kuttab" ile başladığını ve hoca ücreti olarak da bir kümes hayvanı verdiklerini gülümseyerek anlatmıştı.
Mısırlı tarihçiler bu tür dini eğitim kurumlarının temellerinin eski Mısır medeniyetine kadar dayandığını belirtiyor.
Firavunlar döneminde "Tapınak okulları" adı verilen eğitim kurumları bulunduğunu aktaran tarihçiler, Mısırlıların Hristiyanlığı kabul etmesinin ardından kiliselerde, Müslüman olmalarının ardından ise daha çok camilerde eğitim aldığını ve bu kurumların "kuttab" adıyla günümüze kadar geldiğini kaydediyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
