'Muhalefet Mısır rejimine meydan okuyabilecek durumda değil'

Mısır'da muhalefetin, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin görev süresini uzatacak anayasa değişikliğine karşı duruşunun, "siyasi kararlara etkisinin olmayacağı" öngörülüyor.

Cumhurbaşkanlığı süresinin 4 yıldan 6 yıla yükseltilmesi, Sisi'nin 2 kez üst üste görev yapılabilmesi ve parlamentonun alt kanadı olan Şura Meclisinin tekrar oluşturulması gibi maddeleri öngören anayasa değişikliği teklifi mecliste kabul edildi.

Anayasa değişikliği teklifi için yapılması planlanan referandum öncesi muhalif kanattan tepkiler gelmeye devam ediyor. Mısır muhalefeti 2022’de görev süresi dolacak olan Sisi’nin iki dönem daha cumhurbaşkanlığı yapıp 2034’e kadar Mısır’da görevde kalabileceğini öne sürüyor.

Siyasi uzmanlar, anayasa değişikliği tartışmalarının, muhalefetin birlik olması için eline geçen bir fırsat olduğunu ancak parçalanan muhalefeti mevcut dönem ve şartlarda bir araya getirmesinin zor olduğunu savunuyor.

Uzmanlar, anayasa değişikliğine karşı atılan muhalif adımların, Kahire yönetiminin alacağı siyasi kararlarda hissedilir bir farklılığa neden olmayacağını belirtiyor.

Parçalanan muhalefetin mevcut dönemde bir araya gelmesi zor

El-Ehram Siyaset ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Ziyad Akıl, AA muhabirine yaptığı açıklamada, muhalif güçler arasındaki parçalanmanın büyüdüğünü ve bu nedenle anayasa değişikliği teklifinden kazançlı çıkmalarının pek mümkün olmadığını söyledi.

Değişikliğin muhalifler tabanında oluşturacak etkiye değinen Akıl, "Anayasa değişikliği karşıtı oluşan dalga, muhalifleri mevcut durumda bir araya getirebileceğini sanmıyorum. Parçalanan muhalefet, hali hazırda Mısır rejimine meydan okuyabilecek bir durumda değil. Kısa vadede bu denklemi değiştirecek herhangi bir emare de yok. Muhaliflerin yapısal sorunları var. Bunların başında organizasyon ve etkileşim problemi geliyor. Bu durum taleplerini ve uygulanabilirliğini olumsuz etkiliyor." dedi.

Akıl, anayasa değişikliği konusundaki muhtemel uluslararası baskılarla ilgili olarak, "Uluslararası camiada, Arap dünyasında demokratikleşmeye katkı sağlayacak bir irade bulunmuyor. 2011 yılından önce Mısır başta olmak üzere Arap dünyasına yönelik siyasi reform ve demokratikleşmeyle ilgili uygulanan uluslararası baskılar, son sekiz yılda yönünü Avrupa'ya yasa dışı göç ve terörle mücadele konusuna çevirdi." diye konuştu.

Muhalif örgütlenmeler, siyasi kararlara etki edemeyecek

Reform ve Kalkınma Partisi Başkanı Muhammed Enver Sedat da "Anayasa değişikliği, muhalefetin halk ve siyasi tabanında bir hareketlilik oluşturacak ancak etkisi zayıf olabilir." dedi.

"Anayasa Değişikliğine Hayır" kampanyası başlatan muhaliflerin, "Anayasayı Savunma Koalisyonu" kurduğunu hatırlatan Sedat, "Bu siyasi oluşumlar, Mısır'daki mevcut rejime mutlak yetki tanıyan muhtemel anayasa değişikliğine karşı bir çeşit barışçıl hareket anlamına geliyor. Ancak bu gibi muhalif örgütlenmelerin, siyasi süreci değiştirecek bir baskı unsuru olacağını sanmıyorum. Nitekim rejimi yönetenler muhalefetin görüşlerine kulak vermiyor." ifadesini kullandı.

Merkezi ABD'de bulunan sivil toplum kuruluşu İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden (HRW) geçen ay yapılan açıklamada, Mısır'daki muhtemel anayasa değişiklikleri, ülkedeki otoriter yönetimi güçlendirmek için atılan bir adım olarak nitelendirilmişti.

ABD başta olmak üzere Mısır'a müttefik ülkelerden ise anayasa değişikliği teklifine ilişkin henüz resmi düzeyde bir açıklama gelmedi.

Ne olmuştu?

Cumhurbaşkanının görev süresinin 4 yıldan 6 yıla çıkarılması gibi bazı maddelerin yer aldığı Anayasa değişikliği teklifi mecliste kabul edilmişti.

Mısır içinde ve dışındaki muhalifler değişikliğe karşı çıkıyor. Teklifin meclise sunulduğu gün sosyal medya üzerinden "Anayasa Değişikliğine Hayır" kampanyası başlatan muhalifler, 5 Şubat'ta 11 siyasi partinin bir araya gelerek "Anayasayı Savunma Koalisyonu" kurmuştu.

Eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed el-Baradey anayasa değişikliği için yapılacak olan referandumda ortak bir tutum sergileme çağrısında bulunarak, İslamcı ve laik gruplar arasındaki rekabetin sonlandırılmasını talep etmişti.

Öte yandan 2014 Anayasası komisyonu başkanı ve eski Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da anayasa değişikliği teklifine karşı çıktığını açıklamış, "fikri fikirle çürütmek için milli diyalog başlatılması" çağrısında bulunmuştu. Müttefik ülkelerden, anayasa değişikliği teklifine ilişkin henüz resmi düzeyde bir açıklama yapılmadı.