BRÜKSEL
NATO Askeri Komite Başkanı General Knud Bartels ile Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov'un telefon görüşmesi yaparak, yanlış anlamaları engellemek amacıyla tarafların birbirlerini düzenli olarak bilgilendirmeleri gereği üzerinde durdukları bildirildi.
NATO'dan telefon görüşmesine ilişkin yapılan yazılı açıklamada, Bartels ve Gerasimov’un 2013’ten bu yana yaptıkları düzenli telefon görüşmelerini sürdürme konusunda anlaştıkları belirtildi.
Görüşmede ayrıca, Rusya-NATO ilişkileri, Ukrayna’daki ve NATO sınırına yakın bölgelerdeki durumun ele alındığı kaydedildi.
NATO, Rusya’nın Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal etmesi nedeniyle 1 Nisan’da bu ülkeyle sivil ve askeri tüm işbirliğini askıya almıştı.
Rusya'dan çekilmesini bekliyor
Bu arada, NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna sınırındaki Rus askerlerinin çekilmesi konusunda yaptığı son açıklamaya ilişkin, “Sanırım bu Putin’in Rus askerlerinin çekilmesi konusunda yaptığı üçüncü açıklama ancak şu ana kadar hiçbir çekilme görmüş değiliz” dedi.
Aylık olağan basın toplantısında konuşan Rasmussen, çekilmenin bölgedeki gerilimi azaltma yönünde bir ilk adım olabileceğini ve gerçekleşmesi halinde bunu memnuniyetle karşılayacak ilk ismin kendisi olacağını belirterek, “Rusya’nın bu ölçüde yığınak yapmasını gerektiren bir neden yok” dedi.
Siyasi diyaloğa açık olduklarını vurgulayan Rasmussen, gelecek hafta NATO-Rusya Konseyi’nin toplanması için Rusya’ya öneride bulunduklarını ancak şu ana kadar herhangi bir cevap alamadıklarını belirtti.
Rusya yanlısı ayrılıkçı grupların yasa dışı eylemlerine son verip 25 Mayıs’ta Ukrayna’da devlet başkanlığı seçimlerinin kurallara uygun şekilde yapılmasına olanak vermesini isteyen Rasmussen, Rusya’nın da bu gruplara yönelik desteğini kesmesini talep etti.
Rasmussen, Avrupa’da tamamen yeni bir güvenlik durumu oluştuğunu ve bunun “daha az öngörülebilir, daha tehlikeli” olduğunu kaydederek, bu durumun NATO üzerinde kısa ve uzun vadeli etkileri olacağının altını çizdi.
NATO’nun gerekli önlemleri almayı sürdürdüğünü ve Estonya’da 6 bin askerin katılımıyla önceden planlanmış bir tatbikat yürütüldüğünü belirten Rasmussen, alınan tüm önlemlerin savunma amaçlı ve NATO’nun taahhütlerine uygun olduğunu vurguladı.
Rasmussen, Rusya’nın Ukrayna’daki baskısının yakında Avrupa Birliği (AB) ile yeni anlaşmalar imzalayacak olan Moldova ve Gürcistan üzerinde de görülebileceğine dikkati çekti. Rasmussen, “Rusya’nın komşu ülkeleri baskı altında tutmak için neleri kullanabileceğinin sınırını ancak hayal gücü belirler” dedi.
NATO’nun tüm müttefiklerini etkili şekilde koruyacak planlarının ve bunları hayata geçirecek imkanlarının bulunduğunu vurgulayan Rasmussen, Rusya’nın son dönemde savunma harcamalarını yüzde 10 artırdığına, NATO içinde ise bu harcamaları yüzde 40 oranında kesen ülkeler olduğuna işaret ederek, üye ülkelere bu kesintileri durdurmanın yollarını bulmaları için çağrı yaptı.
Rasmussen, “Güvensizliğin maliyeti çok daha yüksek” dedi.
NATO savunma bakanlarının 3-4 Haziran’da Brüksel’de bir araya gelerek ortak savunmayı daha da güçlendirici adımlar üzerinde çalışmaları öngörülüyor.
İlerleme sağlandı ancak henüz anlaşma yok
AB Komisyonu’nun enerjiden sorumlu üyesi Günther Öttinger, Rusya ile Ukrayna arasındaki doğal gaz anlaşmazlığı konusunda görüşmelerinin sürdüğünü belirterek, "İlerleme sağladık ancak henüz anlaşmaya varamadık" dedi.
Öttinger, Rusya Enerji Bakanı Rusya Aleksander Novak ve Gazprom Başkan Yardımcısı Aleksandr Medvedev ile Berlin’de yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere açıklamada bulundu.
Ukrayna’nın Rusya’ya olan doğal gaz borcunun saptanması, gelecek aylarda yapılacak sevkiyat için fiyatın belirlenmesini amaçlayan görüşmelerde bazı konuların çözümünde ilerleme sağladıklarını belirten Öttinger, Rusya’dan Ukrayna’ya sevk edilmiş gazın miktarının artık tartışma konusu olmadığını kaydetti.
"İlerleme sağladık ancak henüz anlaşmaya varamadık" diyen Öttinger, kasım ve aralık aylarında sevk edilmiş doğal gazın hangi fiyattan ücretlendirileceği konusunda taraflar arasında görüş ayrılıklarının sürdüğünü belirtti. Öttinger, ocak-mart dönemi için 1000 metreküp doğalgazın fiyatının 268 dolar olacağını, bu konuda uzlaşma bulunduğunu ifade etti.
AB Komisyonu üyesi Öttinger, anlaşmazlığın giderilmesi ve doğal gaz sevkiyatının haziran ayında kesintiye uğramadan devam etmesi konusunda ellerinden gelen her şeyi yapacaklarını belirterek, “Amacımız haziran ayında AB, üye ülkeler ve Ukrayna için doğal gaz tedarikinin güvenliğini temin etmek” şeklinde konuştu. Öttinger, Rus Gazprom şirketinin Ukrayna’daki yeni yönetim ile Rusya arasında yaşanan siyasi krizin ardından belirlediği fiyat olan 485 doların piyasa fiyatının çok üzerinde olduğunu sözlerine ekledi.
Günther Öttinger’in anlaşmazlığa çözüm çabaları çerçevesinde gelecek günlerde Ukrayna’da temaslarda bulunması bekleniyor. Öttinger, anlaşmazlığın çözümü için Ukrayna ve Rusya temsilcileriyle 26 Mayıs’ta Berlin’de üçlü enerji toplantısında bir araya gelecek.
Putin'in telefon diplomasisi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ile telefonda Ukrayna'daki son gelişmeleri ve 25 Mayıs'ta düzenlenmesi planlanan başkanlık seçimlerini değerlendirdi.
Kremlin Basın Merkezi'nden yapılan yazılı açıklamada, Putin ve Merkel'in görüşmesinde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) "yol haritası" çerçevesinde Kiev yönetimi ile eyaletler arasında başlatılan diyalogun sürmesinin umut edildiği belirtildi.
Putin-Niinistö görüşmesinde de Ukrayna'daki sıcak gelişmelerin ele alındığı ve tarafların görüş alışverişinde bulunmaya devam etme kararı verdiği kaydedildi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
