Obama'nın planı 4 aşamada IŞİD'i bitirmek

WASHINGTON

ABD Başkanı Barack Obama, "Amerika’nın bu terörist tehdidi etkisiz hale getirmek için geniş bir koalisyona liderlik edeceğini açıklıyorum. Hedefimiz çok açık: Kapsayıcı ve sürdürülebilir bir terörle mücadele stratejisiyle IŞİD’in gücünü azaltacağız ve tamamen yok edeceğiz” dedi.

Obama, Amerikan halkına seslenerek, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütüne karşı yeni mücadele stratejisini açıkladı. 

ABD’nin son dönemdeki terörle mücadele çabalarına değinen Obama, dünyadaki tüm kötülükleri silmenin mümkün olmadığını ve küçük gruplar halindeki katillerin büyük zararlar verebildiğini, bunu 11 Eylül saldırılarında gördüklerini kaydetti.

Obama, bu nedenle tehditler ortaya çıktıkça tetikte kalmaları gerektiğine işaret ederek,  şu anda da en büyük tehdidin Ortadoğu ve Kuzey Afrika’dan geldiğini, bunlardan birinin de IŞİD olduğunu bildirdi.

IŞİD'in İslam ile alakası yok

Obama, IŞİD’in kendisini “İslam Devleti” olarak tanımladığına dikkati çekerek, “IŞİD'in, İslam ile alakası yok. Hiç bir din masumların öldürülmesine göz yummaz ve IŞİD’in kurbanlarının büyük çoğunluğu Müslümanlar. IŞİD, kesinlikle bir devlet de değil. IŞİD bir terör örgütü, bu açık ve net. Yoluna çıkan insanları katletmek dışında da hiçbir vizyonu yok” dedi.

IŞİD başıboş bırakılırsa, tehdit ABD'ye uzanabilir

IŞİD’in Suriye ve Irak halkı ile daha geniş Ortadoğu bölgesi için tehdit oluşturduğunu ve eğer başıboş bırakılırsa bu tehdidin bölge dışına ve hatta ABD’ye uzanabileceğini dile getiren Obama, IŞİD’e katılan yabancı savaşçıların da ülkelerine döndüklerinde ölümcül saldırılar düzenleyebileceğine dikkati çekti.

Bu savaşı Iraklıların kendileri için yapması gerekir

Obama, geçen aydan bu yana ABD’nin Irak’ta 150’den fazla hava saldırısı düzenlediğini ifade ederek, “Bu sadece bizim savaşımız değil. Amerikan gücü kesin bir farklılık yaratabilir ama Iraklıların kendisi için yapması gereken bir şeyi biz onlar için yapamayız veya bölgelerinin güvenli kılınmasında Arap ortakların yerini de alamayız” dedi.

ABD geniş bir koalisyona liderlik edecek

Obama, “Müttefiklerimizle ve Kongre’yle istişarelerimizin ardından ve Irak’ta yeni hükümetin kurulmasıyla birlikte, Amerika’nın bu terörist tehdidi etkisiz hale getirmek için geniş bir koalisyona liderlik edeceğini açıklıyorum. Hedefimiz çok açık: Kapsayıcı ve sürdürülebilir bir terörle mücadele stratejisiyle IŞİD’in gücünü azaltacağız ve tamamen yok edeceğiz” diye konuştu.

Stratejide ilk ayak IŞİD'e karşı sistematik hava saldırıları

Stratejinin ilk ayağı olarak, IŞİD’e karşı sistematik hava saldırıları düzenleyeceklerini belirten Obama, bu kapsamda Irak’taki hava saldırılarını sadece Amerikan personelini koruma ve insani yardım amaçlı olmanın ötesine taşıyacaklarını kaydetti.

Obama, “Dolayısıyla, Irak güçleri hücumda olurken, biz de IŞİD hedeflerini vuracağız. Dahası, şuna açıklık getiriyorum ki; ülkemizi tehdit eden teröristleri nerede olurlarsa olsunlar ele geçireceğiz. Bu hem Suriye hem de Irak’ta bu teröristlere karşı harekete geçmekte tereddüt etmeyeceğim anlamına geliyor. Benim başkanlığımın ana ilkesi şu: Eğer Amerika’yı tehdit ediyorsanız, sığınacak bir güvenli yer bulamayacaksınız” dedi.

İkinci ayak sahada teröristle mücadele eden güçlere destek

ABD Başkanı Obama, stratejinin ikinci ayağı olarak, sahada bu teröristlerle mücadele eden güçlere desteklerini artıracaklarını bildirdi. Bu kapsamda, Irak ve Kürt güçlerinin eğitim, istihbarat ve askeri ekipmanının artırılmasının önemine işaret eden Obama, bu bağlamda Irak'a ek 475 Amerikan personeli göndereceklerini duyurdu. Obama, “Daha önce söylediğim gibi, Amerikan güçleri, muharip misyon üstlenmeyecek. Irak’ta yeni bir kara savaşına sürüklenmeyeceğiz" diye konuştu.

Suriye'de IŞİD'e karşı Esed rejimini bel bağlanamaz, muhalifler güçlendirilmeli

Suriye’de de muhaliflere askeri yardımları artırdıklarını hatırlatan Obama, Kongre’ye Suriyeli muhaliflere daha fazla ekipman sağlanması ve eğitim verilmesi için kendisine ek yetki ve kaynak sağlaması çağrısında bulundu. 

Obama, Suriye’de IŞİD ile mücadelede kendi halkına terör saçan ve meşruiyetini yitiren Esed rejimine bel bağlanılamayacağını da dile getirerek, Suriye’de siyasi çözümü takip ederken muhalifleri de güçlendirmeleri gerektiğini bildirdi.

Üçüncü ayak ekonomik, istihbarat, yabancı savaşçıların katılımının önlenmesi

Obama, stratejinin üçüncü ayağında, IŞİD’in saldırılarını önlemek için geniş boyutta terörle mücadele kapasitelerini kullanmaya devam edeceklerini, bu çerçevede partnerlerle birlikte çalışarak IŞİD’in fon kaynaklarını kesme çabalarını ikiye katlayacaklarını, istihbaratı artıracaklarını, savunmalarını güçlendireceklerini, IŞİD’in çarpık ideolojisine karşı koyacaklarını ve yabancı savaşçıların Ortadoğu’ya giriş ve çıkışını önleyeceklerini söyledi.

Dördüncü ayak insani yardımlar

Dördüncü olarak da insani yardımlara devam edeceklerini bildiren Obama, stratejinin tüm bu ayaklarını da geniş koalisyondaki partnerlerle yürüteceklerini vurguladı.

Obama, IŞİD tehdidini ele almak için yetkiye sahip olduğunu ama Başkan ve Kongre’nin birlikte çalıştıkları zaman en güçlü ülke haline geldiklerini belirterek, Kongre’den bu stratejiyi desteklemesini istedi.

IŞİD gibi bir kanseri yok etmek zaman alacak

ABD Başkanı Obama, “IŞİD gibi bir kanseri yok etmenin zaman alacağını” da vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ne zaman askeri eylemde bulunursak, bunun riskleri de olur. Ancak, Amerikan halkının, bu çabaların Irak ve Afganistan’daki savaşlardan farklı olacağını bilmelerini istiyorum. Yabancı bir toprakta, çatışmalara, Amerikan muharip güçlerinin dahiliyeti olmayacak. Bu terörle mücadele kampanyası, sahada partner güçleri destekleyerek ve hava saldırı gücümüzü kullanarak nerede IŞİD varlığı varsa, bunları ortadan kaldırmak için istikrarlı ve durmak bilmeyen bir mücadele şeklinde yürütülecek. Ön cephede savaşan partnerlerimizi desteklerken bizi tehdit eden teröristleri yok etmeye dayanan bu strateji, aslında yıllardır Yemen ve Somali’de izlediğimiz başarılı stratejinin aynısı”.

ABD’nin dünya meselelerindeki adımlarına değinen Obama, Amerikalıların dünyada liderlik etme sorumluluğunu hep memnuniyetle karşıladığını belirterek, vatandaşlara seslendi. Obama, “Bu gece sizden liderliği ileriye taşımada desteğinizi istiyorum” diye konuştu.

Obama'nın açıklaması Cumhuriyetçileri tatmin etmedi 

ABD Başkanı Barack Obama'nın açıkladığı Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ile mücadele stratejisine verilen ilk tepkilerde, stratejinin genel anlamda Demokratların desteğini aldığı, Cumhuriyetçilerin çoğunluğunu ise pek tatmin etmediği görülüyor. 

Kongre'nin Cumhuriyetçi üyeleri, stratejiyle ilgili ilk açıklamalarında, Obama'nın konuşmasının "çok geç kalınmış bir konuşma" olduğunu ve konuşmasında açıkladığı adımların da IŞİD tehdidini bertaraf etmede "yeterli olmayacağını" savundu. Aralarında Demokratların da olduğu bazı Kongre üyeleri de Obama'yı IŞİD'e karşı askeri eyleme geçmede Kongre'nin onayını almamakla eleştirdi.

Temsilciler Meclisi Başkanı Cumhuriyetçi John Boehner, Obama'nın "nihayet" IŞİD militanlarının "vahim ve giderek artan tehdidini" kabul ettiğini ancak bu neticeye varmada çok geç kaldığını belirtti. Obama'nın, yeni askeri eylemini, terör örgütünü yok etmek için "topyekün bir çaba" yerine "izole bir terörle mücadele kampanyası" olarak gördüğünü dile getiren ve bunun kaygı verici olduğunu söyleyen Boehner, "Konuşma ve strateji aynı şey değildir" diyerek, Obama'nın harekete geçme yolları hakkında birçok soru işareti bulunduğunu savundu.

Boehner, Obama'nın Irak güvenlik güçleri ve Suriyeli muhaliflerle birlikte çalışma ve onları eğitme planını desteklediğini ancak bu çabanın etkili olmasının çok uzun süreceğine dair endişe taşıdığını kaydetti.

"Planda doğru şeyler var ama IŞİD'i yok etmeye yetmez"

Obama'yı iktidarı boyunca en sert eleştiren isimlerin başında gelen Cumhuriyetçi senatörlerden Lindsey Graham de Obama'nın "bazı kilit şeyleri doğru yaptığını" ancak planının terör örgütünü tamamen yok etmeye yetmeyeceğini, ilave adımların gerekli olduğunu öne sürdü.

John Boehner ile ortak bir açıklama yapan Graham, "Başkan'ın planı, bu hayati önem taşıyan hedefleri başarmamızda bize yardımcı olacak ancak  planın her bir ayağının tam olarak hayata geçirilmesine bağlılığını koruması koşuluyla. IŞİD'e karşı yarım tedbirler, örgütü sadece daha da güçlendirmeye yarar ve yok edilmesini sağlamaz" ifadesini kullandı.

Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Buck McKeon da Obama'nın planının yeterli olmadığı görüşünde. McKeon, "Obama'nın açıkladığı unsurların birçoğunu önemli buluyorum ve destekliyorum ancak bunlar kendisinin ifade ettiği IŞİD'in yenilgiye uğratılması hedefini başarmada yeterli değil" dedi.

Demokratlar ise planı övgüyle karşıladı 

Senato İstihbarat Komitesi Başkanı Demokrat Dianne Feinstein ise Obama'nın konuşmasını överek, Kongre'deki çalışma arkadaşlarına Obama'nın IŞİD stratejisini desteklemeleri çağrısında bulundu. Feinstein, açıklamasında şunları kaydetti:

"Başkan Obama'nın, terör ordusu IŞİD'e karşı terörle mücadele çabası başlatmaya yönelik yetkisini kullanma kararını tümüyle destekliyorum. Tehdidin ciddiyetini farkına vardığı ve bu tehdide karşı taarruza geçtiği için kendisini kutluyorum. Şimdi strateji açıklandığına göre, Kongre ve Amerikan halkının Başkan'ı ve silahlı kuvvetlerimizi desteklemek için dayanışma halinde bir araya gelmesi kritik önem taşıyor. Bu derece önemli bir ulusal güvenlik meselesinde, IŞİD'e siyasi irade, askeri kuvvet ve birleşik bir ülkenin gücüne sahip olduğumuzu göstermeliyiz."

Temsilciler Meclisi'ndeki Demokrat Azınlık Lideri Nancy Pelosi de "Geniş çaplı bir ortaklar koalisyonuyla çalışarak ve sahada Amerikan muharip güçlerini kullanmayarak, IŞİD'in bölgeye ve ABD'ye oluşturduğu tehdidi yok etmek için kapsamlı bir terörle mücadele stratejisine öncülük edeceğiz" dedi.

Senato'daki Demokrat Çoğunluk Lideri Harry Reid, "Bu gece Başkan Obama, Ortadoğu'da geçmişin hatalarını tekrarlamayarak IŞİD'İ yok etmeye yönelik güçlü ve kararlı bir strateji ortaya koydu" ifadesini kullanırken, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Demokrat Carl Levin, Obama'nın stratejisini desteklediğini, aynı şekilde Kongre'nin büyük çoğunluğu ve Amerikan halkının desteklediğini düşündüğünü belirtti.

"Obama başkanlığı sırasındaki en vatansever tondaki konuşmasını yaptı"

Obama'nın konuşmasını öven bazı Cumhuriyetçiler de oldu. Temsilciler Meclisi'nin eski Cumhuriyetçi başkanı Newt Gingrich, Obama'nın başkanlığı boyunca "en Amerikan yanlısı ve vatansever tondaki" konuşmasını yaptığı görüşünü dile getirdi. Senato İstihbarat Komitesi'nin kıdemli Cumhuriyetçi üyesi Saxby Chambliss de Obama'nın ABD'nin IŞİD'i yok etmek için bir koalisyona liderlik etme isteğini ortaya koyduğunu ve bu çabaları desteklediğini ifade etti.

Kongre'deki her iki partiden, Obama'yı IŞİD'e karşı askeri eyleme geçmede Kongre'den yetki istememekle eleştirenler de oldu. 

Demokrat senatörler Mark Udall ve Tim Kaine, Obama'nın IŞİD'e karşı ofansif bir savaşa girişmek için tüm gerekli hukuki yetkiye sahip olduğu görüşüne katılmadıklarını, Kongre'nin buna onay vermesi gerektiğini belirttiler. Cumhuriyetçi senatör Bob Corker da Obama'nın Kongre'den yetki istememesinin yanlış bir karar olduğunu savundu.

Muhabir: Barışkan Ünal/Mehmet Toroğlu