Bir otelde düzenlenen toplantıya, aralarında Hollanda Temsilciler Meclisi üyesi Fatimazhra Belhirch, Pakistan Milli Meclisi üyesi Sharmila Faruqui, Güney Afrika Meclisi üyesi Jane Seboletswe Mananiso, AK Parti İstanbul Milletvekili Rümeysa Kadak ve Zambiya Ulusal Meclisi üyesi Imanga Wamunyima'nın bulunduğu çok sayıda ülkeden parlamenter katıldı.
Hollanda Temsilciler Meclisi üyesi Belhirch, panelde yaptığı konuşmada, meclislerde temsilin bir lütuf olmadığını ve bunun demokrasinin, meşruiyetin, sürdürülebilir kalkınmanın ve barışın temel direği olduğunu söyledi.
Belhirch, kadın haklarının çantada keklik sayılamayacağına işaret ederek, "Üreme hakları üzerinde baskı ve siyasetteki kadınlara yönelik artan bir düşmanlık ve savunmasız gruplara karşı ayrımcılık görüyoruz." dedi.
İnsanlar hakkında, o insanların tamamını sürece dahil etmeden konuşulamayacağını savunan Belhirch, çeşitliliğin karar alma mekanizmalarını geliştireceği ve kapsayıcılığın meşruiyeti güçlendireceğini dile getirdi.
Belhirch, "Dünya genelinde olduğu gibi Hollanda'da da kadın siyasetçilere yönelik saldırganlığın ve kadın düşmanlığının arttığını" iddia ederek, "Parlamentolara aslında siyasi partiler hükmediyor ancak siyasi partilerin çoğu hala esas olarak erkekler tarafından yönetiliyor, kurumsallaşmış normlarla ilgili asıl mesele budur." ifadelerini kullandı.
Zambiya Ulusal Meclisi üyesi Wamunyima, Zambiya'nın kadınların, gençlerin ve engellilerin parlamentodaki varlığının önemli olduğuna işaret ederek, bu grupların parlamentoda alınan kararları da bizzat şekillendirmesi gerektiğini kaydetti.
Wamunyima, Zambiya'da gençler ve engelli bireylerin yasama ve yürütme süreçlerine başarılı şekilde dahil edildiğini vurgulayarak, "Yürütmenin bilinçli bir siyasi iradesi olmadan bu tür anayasal değişiklikleri yapamazsınız. Ülkemizin hikayesi, bunun siyasi bir mesele değil, ülkenin yapısal yönetimi için hayati bir konu olduğunun fark edilmesiyle oluşan partiler üstü bir uzlaşmanın ürünüdür." dedi.
Zambiya anayasasının, sadece seçimlerde değil tüm atamalarında yüzde 50 oranında cinsiyet dengesinin gözetmesini şart koşarak pozitif ayrımcılık sağladığına dikkati çeken Wamunyima, "Parlamentolarda çeşitlilik bir tercih veya 'siyasi nezaket' meselesi değil, toplumun tamamını kucaklamayan bir yasama organının meşruiyetini ve geleceğini kaybetmesi riskine karşı en temel savunma mekanizmasıdır." şeklinde konuştu.
Pakistan Milli Meclisi üyesi Faruqui ise kadınların parlamentolardaki temsil eksikliğinin küresel bir sorun olduğunu ancak azınlık topluluklarından gelen kadınlar ve engelli kadınlar için bu uçurumun çok daha derin olduğuna işaret etti.
Faruqui, finansmana adaletsiz erişimin birçok yetenekli kadını daha yolun başında sistemin dışında bıraktığını belirterek, "PAB verilerine göre kadın parlamenterlerin yüzde 76'sı psikolojik şiddete maruz kalmış, bölgemizdekilerin yüzde 60'ı ise çevrim içi istismara uğradığını bildirmiştir. Bu durum güçlü koruma mekanizmalarıyla ele alınmalıdır." ifadelerini kullandı.
Pakistan'ın anayasal hükümler aracılığıyla kadınların ve azınlıkların parlamentoda temsil edilmesini sağlayarak, farklı topluluklardan gelen seslere alan açan önemli adımlar attığını kaydeden Faruqui, "Kapsayıcılık sadece 'içeri girmek' ile ilgili değildir; kapsayıcılık, her kesimden kadının karar alma süreçlerine katılması, nüfuz etmesi ve liderlik etmesini sağlamaktır." değerlendirmesinde bulundu.
Faruqui, tartışmaların ötesine geçilip, siyasetin tüm kademelerinde kadınların "gerçek bir yere sahip olmasının sağlanması" gerektiğini kaydetti.
Güney Afrika Meclisi üyesi Mananiso ise "dışlanma tarihiyle şekillenmiş bir anayasal demokrasi" olarak Güney Afrika'nın, temsilde kapsayıcılığın kurumları nasıl güçlendirdiğinin bilinciyle hareket ettiğini savundu.
Mananiso, ülkesindeki seçim sisteminde uygulanan nispi temsili işaret ederek, "Mevcut seçim sistemimiz olan 'nispi temsil', bireyler yerine partilerin seçilmesini sağlayarak kadınların katılımı önündeki engelleri azaltmakta ve toplumun çeşitliliğini yansıtan aday listelerine olanak tanımaktadır." ifadelerini kullandı.
Güney Afrika'daki en büyük partinin uyguladığı yüzde 50 kota gibi gönüllü parti kotaları, anayasal fırsatları somut kazanımlara dönüştürdüğüne değinen Mananiso, "Parlamentoya bu önlemlerle giren kadınlar, kırsal topluluklardan işçi hareketlerine, akademiden iş dünyasına kadar Güney Afrika toplumunun tüm zenginliğini beraberinde getirmektedir. Böylelikle cinsiyet eşitliğini tüm hükümet programlarına, mevzuatlara ve politikalara ana akım bir unsur olarak dahil etmeyi başardık." diye konuştu.
Mananiso, 2024 ulusal seçimlerinin ardından kurulan Ulusal Birlik Hükümeti'nin (GNU) yeni taahhütler getirdiğini, ancak kabine ve parlamentodaki kadın temsiliyetindeki düşüşe rağmen dışlanmış tüm gruplar için eşit fırsat çağrısı yapmayı sürdürdüğünü belirtti.
AK Parti İstanbul Milletvekili Kadak ise genç yaşta mecliste temsil yetkisine kavuştuğunu vurgulayarak, "22 yaşında seçildiğimde Türk tarihinin en genç, dünyanın ise en genç ikinci milletvekiliydim. Siyasetin hem genç yüzünü hem de tecrübeli isimlerin yanındaki ciddiyetini deneyimleme şansım oldu." dedi.
Kadak, siyasetteki varlığını "devrimsel" olarak nitelendirerek, siyasette "elit çevrelerden" ziyade gençlere ve kadınlara alan açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
