İSLAMABAD
Pakistan Başbakanı Navaz Şerif'in Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Danışmanı Sertaç Aziz, Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun ziyaretinde iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılmasına yönelik konuların öncelikle ele alınacağını belirterek, Türk işadamlarının zengin iş tecrübelerinden daha fazla faydalanmak istediklerini söyledi.
Aziz, Başbakan Davutoğlu'nun Pakistan ziyaretini, Türkiye-Pakistan ilişkilerini ve bölgedeki gelişmeleri AA muhabirine değerlendirdi.
Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun Pakistan ziyareti sırasında yapılacak 4. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısının, ikili ilişkilere yeni bir ivme kazandıracağına inandığını ifade eden Aziz, "Bu ziyaret bu açıdan çok önemli. Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun Pakistan'a çok ilgi gösterdiğini biliyoruz. Bu nedenle Davutoğlu'nun desteği bizim için çok değerlidir" dedi.
İki ülke arasında ticaret hacminin artırılmasına yönelik konular öncelikli
Ziyarette iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılmasına yönelik konuların öncelikle ele alınacağını belirten Aziz, Türk işadamlarının zengin iş tecrübelerinden daha fazla faydalanmak istediklerini söyledi.
Başbakan Navaz Şerif'in 2013 yılı sonunda Türkiye'ye yaptığı ziyarette işadamlarıyla biraraya geldiğini ve onları Pakistan'a yatırım yapmaya davet ettiğini hatırlatan Aziz, "Son yıllarda Türk şirketleri Pakistan'da çok aktifler. Türkiye'nin bu konuda çok zengin tecrübeleri var. Bu tecrübeleri Pakistan'a daha da fazla aktarmalarını bekliyoruz" dedi.
Diğer yandan Türkiye-Pakistan arasında ticaret hacminin azaldığına dikkati çeken Aziz, iki ülke arasında ticaret hacminin, 2011 yılında 1 milyar dolara ulaştığını, ancak daha sonra 800 milyon dolara, son olarak da 600 milyon dolara kadar gerilediğini belirterek, bunu, Türkiye'nin tekstil ithalatında vergilerini artırmasıyla ilişkilendirdi.
Aziz, Türkiye ile serbest ticaret anlaşması görüşmelerini sürdürdüklerini de sözlerine ekledi.
Çin Afgan Talibanı ile uzlaşma toplantılarına ev sahipliği yapabilir
Sertaç Aziz ayrıca, Afganistan ile yakın kültürel ve dini bağları bulunan, Afganistan'ın yeniden yapılanmasında çok önemli role sahip Türkiye'nin, Pakistan'ın komşusu olan bu ülkeyle ilişkilerini geliştirmesinde çok büyük katkı sunduğunu belirterek, "Türkiye, Afganistan konusunda Pakistan’a çok destek veriyor. Afganistan-Pakistan ve Türkiye arasında üçlü mekanizma sağlıklı ilerliyor" diye konuştu.
Aziz, daha önce "Asya'nın Kalbinde İstanbul Süreci Toplantıları" sayesinde 16 ülkenin biraraya geldiğini ve bunun çok önemli bir süreç olduğunu hatırlatarak, Afganistan'da iktidar değişikliğinin ardından son toplantının Çin'de yapıldığını, bu toplantıya katılan bütün ülkelerin Afganistan'da huzur ve güvenlik ihtiyacına destek verdiklerini söyledi. Aziz bir sonraki toplantının Pakistan'da yapılacağını hatırlattı.
Afganistan'daki siyasi değişim sürecinin bu ülkenin Pakistan ile ilişkilerine ve kendi iç barışına yönelik olumlu yansımalarının görülmeye başladığını ifade eden Aziz, Çin'in de bölge barışına katkı yapmaya hazır olduğunu belirtti.
Bölgenin önemli siyasal aktörlerinden Çin'in Pakistan ile birlikte Afganistan'da barışın tesis edilmesi sürecini kolaylaştırabileceğini umduğunu aktaran Aziz, şunları söyledi:
"Hiç kimse Afganistan Talibanı'nı zorla masaya oturtamaz ama Pakistan ve Çin uzlaşma sürecini kolaylaştırabilir. Sonuçta uzlaşma süreci, Afganistan'ın kendi içişidir. Bizim yardımcı rolümüz, görüşmelerde, Afganistan Talibanından hangi liderlerle temas edileceğinin belirlenmesi olabilir. Görüşmelere katılacak Afganistan Talibanı'nın liderlerini belirlemek olabilir. Eğer anlaşmaya varılırsa bu toplantılara Çin ev sahipliği yapabilir. Bu önemli ve toplu bir çaba. Çin'de yapılan İstanbul süreci toplantısında bütün ülkeler dış müdahalenin olmaması konusunda anlaşmışlardı. Afganistan'ın siyasal ve güvenlik meselelerine karışılmaması ilkesi benimsenmişti. İstanbul süreci Afganistan üzerinde bölgesel bir anlaşmayı sağlamıştır. Yeni süreçte de Afganistan'da vekalet savaşları başlatmamalıdır."
IŞİD değerlendirmesi
Sertaç Aziz, terör örgütü IŞİD'in Pakistan'daki mevcudiyetine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Aziz, Pakistan'da IŞİD'in yeterince görünür olmadığını, terörizme karşı politikalarının ve Afganistan ile ilişkileri geliştirme çabalarının IŞİD'in bu ülkede örgütlenmesinin önüne geçtiğini belirtirken, Afganistan ve Pakistan sınır bölgesinde istikrarsızlık olması halinde IŞİD gibi örgütlerin bölgeye yerleşebileceğinin farkında olduklarını söyledi.
Bu nedenle sınır güvenliğinin kendileri için "çok önemli" olduğunu vurgulayan Aziz, "Terörizme karşı politika uygulamaya koyduğumuz için IŞİD'in bölgeye giremeyeceğini umut ediyoruz. Peşaver'deki okul baskının ardından yürürlüğe koyduğumuz Ulusal Eylem Planı çerçevesinde de radikal medreseleri normalleştirme yoluna gidiyoruz. Ancak, bu zaman alacaktır" diye konuştu.
Sertaç Aziz ayrıca İslam dünyasının değişik kesimlerinde Müslümanların birbirlerini öldürdüklerine dikkati çekerek, "Bu çok üzücü. Günümüzde İslam alemi arasında birlikten başka bir seçeneğimiz yok" dedi.
Hindistan ile kriket diplomasisi
Pakistan Başbakanı Navaz Şerif'in Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Danışmanı Sertaç Aziz, komşu Hindistan ile yürütülen kriket diplomasisine değindi.
Aziz, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin, Avustralya'da devam eden Dünya Kriket Şampiyonası'ndaki Pakistan-Hindistan maçından önce Başbakan Navaz Şerif'i arayarak, başarı dilekleri ilettiğini belirterek, bu görüşmede iki ülke arasında askıya alınan barış görüşmelerinin yeniden başlamasına yönelik çabaların değerlendirildiğini söyledi.
Sertaç Aziz, Modi'nin telefon görüşmesinde Şerif'e Hindistan Dışişleri Müsteşarı'nın Pakistan'a ziyarette bulunma isteğini de aktardığını ifade ederek, "Hindistan maalesef geçen 25 Ağustos'ta planlanan dışişleri müsteşarları görüşmelerini iptal etmişti. Ancak şimdi Modi’nin telefonun ardından barış görüşmelerinin yeniden başlaması için umutluyum. Başbakan Modi, Dışişleri Müsteşarı'nın yakında Pakistan'a gelmek istediğini belirtti. Ancak, bu ziyaretin iki ülke arasında anlamlı görüşmelerin başlamasına ön ayak olup olmayacağını zaman gösterecek. Tabii, bu buzların erimesi için de iyi bir başlangıç olacaktır" dedi.
Aziz, Hindistan’a iki ülke arasındaki sorunların diyalog yoluyla çözülmesi için baskı yapıldığı ya da bu yönde ikna edildiği görüşünde olduğunu sözlerine ekledi.
Muhabir: Fakharur Rehman, Metin Aktas, Gamze Türkoğlu Oğuz
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
