Panama, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nden resmen ayrılacağını duyurdu

Haftalık basın toplantısında konuşan Mulino, Panama'nın Pekin Büyükelçisinin, anlaşmada belirtildiği üzere iptalin 90 gün önceden duyurulması için ilgili belgeyi Çin’e sunduğunu belirtti.

Kararın tamamen kendisine ait olduğunu vurgulayan Mulino, "O dönemde Çin ile bu anlaşmayı imzalayanların neye güvenerek böyle bir adım attığını bilmiyorum. Bunca yıldır Panama'ya ne gibi harika şeyler getirdi? Kuşak ve Yol Girişimi ülkeye ne kazandırdı?" ifadelerini kullandı.

Taraflar arasında yapılan mutabakat mektubuna göre anlaşma, her üç yılda bir otomatik yenileniyor. Bir sonraki yenileme 2026 yılı için planlanıyordu ancak taraflardan biri, üç ay önceden bildirimde bulunmak koşuluyla anlaşmayı feshedebiliyor.

Çin, Panama'nın Kuşak ve Yol Girişimi'nden çekilmesi nedeniyle ABD'yi suçladı

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında, Panama'nın girişimden ayrılma kararına ve ABD'nin baskısının bu karardaki etkisine dair değerlendirmede bulundu.

Panama'nın Çin ile imzaladığı işbirliği mutabakatını yenilememe kararından üzüntü duyduklarını belirten Lin, "ABD'nin Kuşak ve Yol işbirliğini karalamasına, baskı ve zorlamayla sabote etmesine karşıyız." ifadesini kullandı.

Lin, Kuşak ve Yol Girişimi'nin aralarında 20 Latin Amerika ve Karayip ülkesinin de bulunduğu 150 ülkenin katıldığı ekonomik işbirliği girişimi olduğuna ve Panama dahil pek çok ülkeye fayda sağladığına dikkati çekti.

Çin ile Panama'nın son yıllarda Kuşak ve Yol işbirliğinin de verimli sonuçlar ürettiğini ve iki ülke halkının yararına somut yarar sağladığını vurgulayan Lin, "Umarız Panama, ikili ilişkileri ve iki ülke halkının uzun dönemli çıkarlarını göz önünde bulundurarak dış müdahalelerin etkisinden kurtularak doğru kararı verir." dedi.

Panama, Kuşak ve Yol'dan ayrılacağını bildirmişti

Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, dün, ülkesinin Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nden resmen ayrılacağını duyurmuştu. Mulino, Panama'nın Pekin Büyükelçisinin, anlaşmada belirtildiği üzere iptalin 90 gün önceden duyurulması için ilgili belgeyi Çin'e sunduğunu söylemişti.

Kararın tamamen kendisine ait olduğunu vurgulayan Mulino, "O dönemde Çin ile bu anlaşmayı imzalayanların neye güvenerek böyle bir adım attığını bilmiyorum. Bunca yıldır Panama'ya ne gibi harika şeyler getirdi? Kuşak ve Yol Girişimi ülkeye ne kazandırdı?" ifadelerini kullanmıştı.

Taraflar arasındaki mutabakat mektubuna göre anlaşma, her üç yılda bir otomatik yenileniyor. Bir sonraki yenileme 2026 yılı için planlanıyordu ancak taraflardan biri, üç ay önceden bildirimde bulunmak koşuluyla anlaşmayı feshedebiliyor.

Trump'ın "Panama Kanalı'nı Çin işletiyor" iddiası

ABD tarafından 1914'te inşa edilen, Atlantik Okyanusu'ndan Pasifik Okyanusu'na Orta Amerika'dan geçiş sağlayan Panama Kanalı, 1999'a dek ABD tarafından kontrol edilmişti.

ABD ile Panama arasında 1977'de egemenliğin devri için imzalanan anlaşmada taraflar, kanalın "kalıcı tarafsız uluslararası su yolu" olması ve tüm ülkelerin gemilerinin geçişine açık olması konusunda mutabakata varmıştı.

Panama ile yapılan anlaşma, ABD'ye kanalın çevresinde erişimi ve güvenliği güvenceye alma hakkı tanıdığından Trump, Çin'in bölgedeki varlığını bu hakkın ihlali olarak görüyor.

Trump, Çinli şirketlerin kanal ve çevresindeki bazı tesislerin yapımını ve işletmesini üstlenmesinin sahipliğin devri anlamına geldiğini iddia ederek, "Panama Kanalı'nı Çin işletiyor. Biz onu Çin'e verdik, Panama'ya vermedik ve şimdi geri alacağız." ifadelerini kullanmıştı.

Çin'in Panama Kanalı'ndaki varlığı

Pekin'in kanal ve çevresindeki doğrudan etkisi, devlete ait Çin Liman Mühedislik Şirketinin 2018'de kanalda bir köprünün inşası için aldığı ihaleyle başlamıştı.

Merkezi Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nde bulunan Hutchinson Ports liman şirketi de 2021'de kanalın Atlantik ve Pasifik çıkışındaki iki limanın işletmesini üstlenmişti.

Rubio'nun Panama ziyareti

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2 Şubat'taki Panama ziyaretinde, Çin'in Panama Kanalı üzerindeki etkisinin azaltılması gerektiğini, aksi takdirde "gerekli önlemlerin" alınacağını belirtmişti.

"Panama Kanalı'nın egemenliği tartışmaya kapalı." ifadesini kullanan Mulino, Panama'nın 2017'de Çin ile imzaladığı Kuşak ve Yol Girişimini kapsamındaki mutabakat anlaşmasını yenilemeyeceğini de Rubio'ya iletmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, göreve başladıktan sonraki ilk konuşmasında, daha önce gündeme getirdiği "Panama Kanalı'nı geri alma" konusuna da değinmiş, "Çin Panama Kanalı'nı işletiyor. Biz onu Çin'e vermedik, Panama'ya vermiştik ve geri alıyoruz." ifadelerini kullanmıştı.