Rafsancani'den "aşırılıkçılara" ve "dini liderliğe" tepki

İSTANBUL

İran'da Devletin Maslahatını Teşhis Konseyi Başkanı (DMTK) ve eski cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani, İran'da radikal görüşlü grupların eskisine göre daha güçlü olduğuna dikkati çekti. Rafsancani, dini liderliğin (Rehberliğin) kontrolündeki kurumların, lideri seçen Uzmanlar Meclisi tarafından denetleyebilmesi gerektiğini belirterek, meclisin çalışma şeklinin değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

İran yönetiminin en yetkin ismi olan dini lideri belirleyen Uzmanlar Meclisi'nde yer alacak din adamlarının seçimi için, İran'da şubat ayı sonunda halk oylaması yapılması bekleniyor. Seçime katılacak din adamları, üyelerinin yarısı dini lider Ayetullah Ali Hamaney tarafından atanan Anayasayı Koruma Konseyi'nce belirlenecek.

Seçimlerin yaklaştığı bir dönemde İran'ın yarı resmi İran İşçi Haber Ajansı'na (ILNA) konuşan Rafsancani, İran'da devlet yönetiminde ağırlıkları artan ve "aşırılıkçılar" olarak nitelediği gruplara tepki gösterdi. Rafsancani, halihazırda Ayetullah Ali Hamaney'in görevde olduğu dini liderlik makamının yapısına ilişkin de eleştirel mesajlar verdi.

İranlı üst düzey bir ismin dini liderliğin yapısına ilişkin ifadeleri nedeniyle İran içinde ve dışında dikkatleri çeken röportajında, aşırılığın ülkenin faydasına olmadığını devrim ve İslam'ın bu olmadığını anlatmak için daha fazla çaba harcadığını ifade ederek, "Biz İslam aleminin ve dünyanın her tarafında aşırılıkçılardan darbe yiyoruz. Elbette ülkenin içindeki aşırılar kavga ve ihanettir ve ülke dışında ve dünyada da DAEŞ, Taliban, Boko Haram ve El Kaide ve diğer birçok aşırı grup, İslamın saf ve temiz adını katliamlar düzenlemek suretiyle kötülüyor. Aşırılıkçılar zamanızın tehlikeli bir şeyi. Toplamda bütün hayatımızın temel silahı kamuoyudur. Halk ikna olduğunda devlet ve yetkililerle iş birliği yapar. Zararlı bir şey görünce de onu kenara çeker" dedi.

(Rehberi seçen) Uzmanlar Meclisinin seçim hazırlıkları başlamıştır. Halkın adaylara oy vermesi bekleniyor. Buradaki sorun Uzmanlar Meclisi'nin toplantılarının hiçbir zaman aleni olmamasıdır. Yaptıkları toplantıların detayları hakkında hiçbir bilgi verilmiyor. Bu durumun değişmesi ve yapılan toplantıların mahiyeti konusunda bilgi verilmesi mümkün mü?

Ne zaman Rehber değişir veya olmazsa (vefat ederse) başkası gelir. Tekrar temelden alarak bir çalışma yapmaları gerekir.

Elbette bana göre bu şekilde olmamalı. Uzmanlar Meclisinde de "Eğer görevimizi iyi bir şekilde yapmak istiyorsak ülkenin bütün işleri rehberin gözetiminde olmalı, biz de bu işlerden habersiz olmamalıyız. Rehberlik ülkenin mutlak gücüdür. Bu yüzden biz de en azından rehberin gözetiminde olan ve herhangi bir kusura sahip olan kurumları rehbere açalım ve takip edelim ki bu kusurlar ortadan kalksın. Eğer kusur yerine güzellik varsa da onları da büyütüp teşvik edelim" dedim. Bu iş (Uzmanlar Meclisinin kurumları denetlemesi) şimdiye kadar oluyordu ancak kendimizin koyduğu kanunlarla sınırlandı. İleride başka bir Uzmanlar Meclisi gelecek ve ne yapacağını da göreceğiz.

Her ne kadar devletin geleceğinden endişeli olsanız da birçok kişi sizi siyaseti bırakmanızı istiyor. Aslında sizin emekli olmanızı isteyen grup Ayetullah Misbah Yezdi ve onun taraftarlarıdır. Eğer emekli olmaya zorlanırsanız siyasetten çekilecek misiniz?

Aşırılıkçılar hiçbir zaman başarılı olamayacak. Fakat rahatsızlık verebilirler. Eğer bu konuda insan hoşgörüye sahip olsa bu eleştiriler tuzu biberi olur ve bir grubu eleştirmek kötü değildir. Sözleri doğru olmasa dahi edebe riayet ederlerse ve mantıklı konuşurlarsa bana göre daha iyidir.

Aşırılıkçılar da nezakete riayet etmeli ve iyi işler yapmalılar. Bana göre o zaman faydalı olabilirler. Ben bu konuda bir sorun görmüyorum. Kültürel edepsizlik, toplumu bozuyor ve kötü izlere neden olarak devletin şahsiyetini aşağı çekiyor. Bu gibi şeyler de iyi değil.

Maalesef, son yıllarda kalkınma programları, hedefler ve göstergeler doğrultusunda ilerlememiştir. Siz de bu tür konulara çok önem veren bir şahsiyetsiniz. Size göre önemli olan ülkenin gelişmesidir. Ülkemizde daha önce planlanan kalkınma programları neden sonuca ve amaca ulaşmıyor?

Hükümet ve meclisin koordinasyon içinde olması ve diğer kurumların rahatsızlık vermemesi halinde programların rahat bir şekilde sonuca ulaşacağına inanıyorum. Mesela hükümetimizde olan programlar sonuca ulaştı. Elbette bazı yerlerde çok önde ve bazı yerlerde de gerideydik ancak programımızı uygulamayı başardık. Çünkü uygulamada sorunumuz ve karşı çıkacak kimse yoktu.

Genellikle hükümetler sorunlarla karşılaşır ve koordinasyon olmaz. Son kalkınma planı da bu şekilde oldu ve 4'üncü ve 5'inci planlar hükümetin planları kabul etmediği şartlarda hazırlandı. Hükümetin işleri rutindi ve genel olarak kişisel kararlar alınıyordu. Hükümet, ne meclisi ne DMTK'yı ne de konseyi kabul etti.