'Rusya, İran-Avrupa gaz hattını istemiyor'

MOSKOVA – EMRE GÜRKAN ABAY

Küresel gaz piyasalarının OPEC’i olarak nitelendirilen Gaz İhraç Eden Ülkeler Birliği (GECF) pazartesi günü İran’da toplanıyor. GECF tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenecek toplantıya, ev sahibi İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin yanı sıra, birliğin diğer üyelerinden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Katar, Mısır, Cezayir gibi ülkelerin liderleri de katılacak.

Toplantıyla ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Georgetown Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü’nden Prof. Hüseyin Askari, yaptırımların kalkmasıyla İran’ın doğal gaz ihracatını önemli oranda arttırmak isteyeceğini belirterek, "Ancak, İran gazı Rusya’ya Avrupa’da rakip olabilecek potansiyele sahip" dedi.

Putin'in, İran'dan Avrupa’ya uzanacak bir boru hattını yavaşlatmak karşılığında bu ülkeye Suriye’de destek verip ileri teknoloji Rus yapımı silahlar temin edebileceğini dile getiren Askari, "Yine de, uzun vadede İran ve Rus gazının Avrupa’da rakip olacağını, İran’ın sıvılaştırılmış doğal gazda (LNG) ise Cezayir ve Katar’la rakip olacağını düşünüyorum. Gaz, İran için özellikle 2025’ten sonra petrol kadar önemli bir ihracat kalemi olacaktır" ifadelerini kullandı.

"Küresel gaz ticaretinde ortak fiyat politikası zor"

Rusya Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Üniversitesi, Dünya Ekonomisi Departmanı Uzmanı Nigyar Masumova ise bu toplantıyla GECF’in, dünya doğal gaz piyasalarındaki konumunu güçlendirmek isteyeceğini belirtti.

Gaz fiyatlarının çoğunlukla petrol fiyatlarına endeksli olması nedeniyle, örgütün gaz fiyatları üzerinde kartel konumuna gelemediğine işaret eden Masumova, küresel emtia fiyatlarındaki olumsuz gelişmelerden ötürü örgütün ortak bir fiyatlandırma politikası oluşturmakta da zorlandığını belirtti.

Masumova, mevcut jeopolitik sorunlar nedeniyle örgütün yakın gelecekte bir kartel oluşturabileceğini düşünmediğini dile getirerek, “Rusya da ortak bir fiyatlandırma politikasına sıcak bakmıyor” dedi.