ANKARA
Rusya'nın Suriye'de düzenlediği hava saldırılarında sivilleri hedef alması, daha önce Çeçenistan'da uyguladığı "sivil seyreltme" taktiğini akla getiriyor. Çeçen savaşçıları kara gücüyle alt edemediği için hedefi sivillere yönelten Rusya, katliam ve korkutma yoluyla sivilleri yerlerinden ediyor. Tüm Suriye'yi savaş alanına dönüştürmek isteyen Rusya, Esed'in kara saldırılarına havadan destek sağlayarak sivillerin muhaliflere verdiği desteği kırmaya çalışıyor.
Rusya, Suriye'deki iç savaşın 5. yılında Beşşar Esed'in muhaliflerin karadaki ilerlemeleri nedeniyle orduya asker bulmakta zorlandığını itiraf ettiği bir anda, sahadaki dengeyi rejim lehine çevirmek için hava saldırılarına başlamıştı.
Rusya'nın Suriye'de 30 Eylül'de "terörle mücadele" iddiasıyla düzenlemeye başladığı hava saldırıları, DAEŞ unsurlarından çok, ılımlı muhalifleri ve bu grupların kontrolündeki bölgelerde yaşayan sivil halkı hedef aldı. Rus saldırılarında vurulan DAEŞ hedefleri ise oldukça sınırlı kaldı.
Saldırılar, geçen ekim ayında, İdlib, Hama, Humus, Halep'in kuzeyine yoğunlaşmıştı. Ekimin ikinci yarısından itibaren ve Kasım ayında ise saldırılar, İdlib'in güneyi, Halep'in güneyi ve kuzeyi ile Lazkiye kırsalında Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı Bayırbucak bölgesinde muhaliflerin elindeki bölgeleri hedef aldı. Aralık ayından bu yana ise Halep'in kuzeyi ve güneyi, Bayırbucak ve İdlib kırsalı Rus saldırılarına maruz kalıyor.
Suriye İnsan Hakları Örgütü'nün (SNHR) AA muhabirine verdiği bilgiye göre, Rusya'nın hava saldırılarının 100 günlük bilançosu bin sivilin ölümü.
3 Kasım 2015'te BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Rus saldırılarının yoğunlaştığı 5-30 Ekim arasında Halep, Hama ve İdlib'de en az 123 bin 842 kişinin yerlerinden olduğunu duyurmuştu.
Batı ülkelerinin üç ayı aşkın süredir Suriye'de ılımlı muhaliflere ve sivillere yönelik saldırılarına son vermesi çağrısına rağmen Rusya, sivilleri hedef alan saldırılarına devam etti. Bu durum, Rusya'nın sivilleri, Çeçenistan savaşında olduğu gibi "özellikle" hedef aldığını gösterdi.
Çeçenistan taktiği
Çeçenistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını ilan etmişti. Buna karşı çıkan Kremlin yönetimi ile Çeçenistan arasında Aralık 1994-Ağustos 1996 arasında çatışmalar yaşanmış, Çeçen savaşçılar Rusya'yı büyük bir kara hezimetine uğrattığı için ateşkes imzalanmıştı. Ancak, bağımsızlığa razı olmayan Rusya, 1999'da bu özerk cumhuriyeti işgal etmişti. Bu kez hava kuvvetlerini de devreye sokan Rusya, çeşitli kaynaklara göre Ağustos sonu- Eylül sonu arasında başkent Grozni ve çevresine yaklaşık bin 700 hava saldırısı düzenlemişti. Misket bombalarının kullanıldığı saldırılar yaklaşık altı ay sürmüştü. Saldırılarda yüzlerce sivil hayatını kaybetmiş, yaklaşık yüz bin sivil de yerlerinden edilmişti.
Sivil seyreltme
Rusya'nın Çeçenistan'da sivillere yönelik saldırıları, halkın yerel savaşçılara desteğini kesmesi için fiziksel ve psikolojik baskı oluşturmayı amaçlıyordu. Bu yolla destek kesilmeyince, halkı göçe zorlayıp, göç yollarındaki savaş nedeniyle sıkışan halkın savaşçılara verdiği desteğin sona ermesi sağlanıyordu. Bu taktiğin bir diğer amacı da tüm coğrafyanın savaş alanına çevrilmesi için kritik bölgelerdeki sivillerin göç ettirilmesiydi. Saha sivillerden arındırılınca Rusya, pervasızca hava saldırısı düzenleyebiliyor, düzensiz savaşan Çeçenlere karşı Rus ordusu atış üstünlüğü elde ediyordu.
Okullar, hastaneler, fırınlar, camiler hedefte
Rusya'nın halihazırda Suriye'de Hama, Humus, Halep, Şam'ın doğusundaki Guta bölgesi ve Türkmendağı'nda düzenlediği saldırılar Çeçenistan'da uyguladığı taktiği andırıyor. Rusya'nın sivil yerleşimlere, fırınlara, camilere, okullara, hastanelere saldırıları, sivillerin muhaliflere desteğini kesmeyi, tüm ülkeyi savaş alanına çevirmeyi amaçladığı izlenimini veriyor. Böylece Rus hava destekli Esed rejimi ordusunun düzensiz savaşan muhalif birliklere karşı atış üstünlüğü kazanması hedefleniyor.
Rusya'nın sivilleri hedef alan bazı saldırıları şöyle:
-Rus savaş uçakları, dün Halep'te muhaliflerin kontrolünde bulunan Zibdiye mahallesinde bir kreşe saldırdı. Saldırıda 3 çocuk hayatını kaybederken, 25 kişi de yaralandı.
- Muhaliflerin kontrolündeki İdlib'te dün, ağır Rus bombardımanları nedeniyle okullar bir hafta tatil edildi.
-12 Ocak'ta Halep'te bir camiye düzenlenen saldırıda 8 kişi hayatını kaybederken, aynı gün İdlib'de yerleşim yerlerine düzenlenen saldırıda 37 kişi öldü, 55 kişi yaralandı.
-11 Ocak'ta Halep'in Anjara beldesine düzenlenen saldırıda 8'i öğrenci 17 kişi yaşamını yitirdi.
-26 Aralık'ta İdlib'de bir okula düzenlenen hava saldırısında 5'i çocuk 9 kişi öldü, 11 kişi yaralandı.
-25 Aralık'ta Halep'e bağlı Azez ilçesinde 2 hastaneyi bombaladı. 6 kişi öldü, 8 kişi yaralandı.
-18 Aralık'ta İdlib'in Cesr eş Şuğur ilçesinde yerleşim yerine saldırması sonucu 16 sivil öldü, 20 kişi yaralandı.
-15 Aralık'ta İdlib kırsalındaki Maarratu'n Na'san beldesinde bir yakıt pazarını hedef alan Rus bombardımanında 25 kişi hayatını kaybetti, 30 kişi yaralandı.
-12 Aralık'ta Halep'te muhaliflerin ve terör örgütü DAEŞ'in kontrolündeki yerleşim yerlerine düzenlediği hava saldırısı sonucunda da 41 kişi öldü, 65 kişi yaralandı.
-30 Kasım'da İdlib'in Sarakib bölgesinde günde 40 bin sivil için ekmek üreten fırını hedef alındı.
-26 Kasım'da Azez'de insani yardım tırları hedef alındı. 7 kişi öldü, 10 kişi yaralandı. 20 tır kullanılmaz hale geldi.
Muhabir: Selen Temizer, Levent Tok, Ayşe Aktaş
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
