'Sadece 23 ayda bütün dünyaya sesimiz yayılmıştı'

ANKARA - MAZIN BAQAL, AHMET FURKAN MERCAN

Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim, "(1918'de kurulan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti) O süreçte ilk parlamento, ilk üniversite kurulmuştur. Bazı Avrupa devletlerinde bile daha yokken, kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Maalesef bu cumhuriyetimiz sadece 23 ay yaşadı. Bu sürede bütün dünyaya sesimiz yayılmıştı." dedi.

Büyükelçi İbrahim, 1918'de kurulan ve iki yıla yakın yaşayan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 100. yıl dönümüne ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye'deki görev süresi 8. aya giren İbrahim, Ankara'da görev almasıyla alakalı "Bambaşka bir tecrübe. Öz memleketimdeyim." ifadesini kullandı.

"Kardeş" olarak tanımladığı iki devlet arasındaki siyasi, iktisadi, askeri, kültürel sahalarda yoğun işbirliğinin en yüksek seviyede olduğunu kaydeden İbrahim, ekonomik ilişkilerin ve ticaretin daha da kolaylaştırılması üzerine görüşmeler yapıldığını belirtti.

"Azerbaycan'ın yatırımları 19,5 milyar dolara çıkacaktır"

Ankara'ya görevlendirilmesinin üzerinden geçen 8 aylık süreçte iki ülke Cumhurbaşkanlarının 4 kez görüştüğünü anımsatan İbrahim, "Haziran'da inşallah TANAP'ın açılışında Aliyev ve Erdoğan 5. kez görüşmüş olacaklar." diye konuştu.

Ülkesinin Türkiye'de gerçekleştirdiği projeleri hatırlatan İbrahim, "Bu yıl sonunda Azerbaycan'ın yatırımları Türkiye'de 19,5 milyar dolara çıkacaktır. Bu çok büyük bir rakam. Azerbaycan da bunu sadece ve sadece kardeş Türkiye'de yapar." ifadelerini kullandı.

İbrahim, iki ülke arasında askeri sahada da işbirliği olduğunu, Azerbaycanlı subayların Türkiye'de eğitim aldığını, Türkiye'den de Azerbaycan'a eğitim için subayların gitmesinin söz konusu olduğunu belirtti.

Ulaşım sahasında Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun açıldığını kaydeden İbrahim, Çin'den Londra'ya kadar Hazar Denizi üzerinden bu hattın demiryoluyla bağlanacağına vurgu yaparak, bunun Türkiye-Azerbaycan birlikteliğini pekiştireceğini söyledi.

Siyasi mecrada da ilişkilerin yüksek seviyede ilerleme kaydettiğini dile getiren İbrahim şunları söyledi:

"Bölgede tüm formatlarda, üçlü formatta, Azerbaycan-Türkiye-Gürcistan, Azerbaycan-Türkiye-İran, Azerbaycan-Türkiye-Pakistan vardır. Şimdi dörtlü formatlarda Ukrayna da dahil edilmiştir. Hepsinin ortasında Türk-Azeri işbirliği vardır. Biz iki kardeş ülke olarak her sahada işlerimizi görebiliyoruz. Bu işleri daha da ileri taşıyacağımız görülecektir."

"23 ayda bütün dünyaya sesimiz yayıldı"

Bu yıl, Azerbaycan'ın kuruluşunun yüzüncü yılına ulaştığını anımsatan İbrahim, dünya devletleri arasında ekonomisiyle, ordusuyla Bakü'nün sesinin dünyaya ulaştığını dile getirdi.

İbrahim, o dönemde cumhuriyeti kuranların sadece Azerbaycan coğrafyasında değil, Türk ve Müslüman coğrafyalarda ilkleri başardığına dikkati çekerek şunları kaydetti:

"O süreçte ilk parlamento, ilk opera, ilk üniversite kurulmuştur. Aynı zamanda, sadece Türk ve Müslüman coğrafyalarda değil, bazı Avrupa devletlerinde bile daha yokken, kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Maalesef sadece 23 ay bu cumhuriyetimiz yaşadı. 1918-1920 yılları arasındaki bu 23 ayda bütün dünyaya sesimiz yayıldı. Osmanlı Devleti'nin rolü büyüktü. Çünkü Azerbaycan'ın kurucuları İstanbul üzeriden dünyayla ilişkiler kurdular. Avrupa'ya, Paris'e gidip konuşarak Azerbaycan'ın tanınması için faaliyetler yaptılar. 1918'den 1920'ye kadarki Azerbaycan Halk Cumhuriyeti bizler için çok azizdir."

Azerbaycan toplumunun dünyanın 11. eğitimli toplumu, ekonomisi dünyanın 35. ekonomisi olduğunu belirten İbrahim, ordularının da dünyanın 50. en güçlü ordusu olduğunu dile getirdi.

"Ankara'ya geldiğimde ilk gezdiğim yer Çanakkale'ydi"

Kuruluş yıl dönümü vesilesiyle Türkiye'nin farklı bölgelerinde çok sayıda etkinlikler düzenlendiğini belirten İbrahim, bu kapsamda 14 Mayıs'ta Ankara'da Haydar Aliyev Parkı'nda yapılan törene Meclis Başkanı İsmail Kahraman, başbakan yardımcıları, askeri yetkililer ve bazı bakanların yanı sıra 3 bin kişinin katıldığını hatırlattı.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağının çok eskilere dayandığını ifade eden İbrahim, sözlerini şöyle tamamladı:

"Çanakkale savaşında, Türkiye'nin zor günlerinde, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin parası olmamasına rağmen Türkiye'ye altın göndererek yardımda bulundu. Bunu, kardeş devletimiz Türkiye yaşasın diye yaptı. Ankara'ya geldiğimde ilk gezdiğim yer Çanakkale'ydi. Orada şehitler karşısında baş eğdim. Bizim için bu çok önemlidir. Hatırlayalım, Azerbaycan'dan gelen gönüllüler de orada şehit oldular. Çanakkale'de öz topraklarımızı savunduk. Bugün de bu kardeşlik devam ediyor. Türkiye'de öz memleketimdeyim. Türkiye’de görev almak bambaşka bir tecrübedir."