Saraybosna'nın gazete tezgahları savaştan beri ayakta

SARAYBOSNA - Emre Baştuğ

Bosna Savaşı'nın devam ettiği yıllarda ekmek parası kazanmak niyetiyle sokağa kurdukları tezgahları üzerinde gazete satmaya başlayan "Yaşlı kurtlar" ilerleyen yaşlarına rağmen mesleklerini sürdürüyor.

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da, ülkedeki savaşın devam ettiği 1992-1995 yıllarında, geçimlerine katkı sağlamak ve insanlara olup bitenleri göstermek için şehrin farklı yerlerinde başladıkları gazete satıcılığına hala devam eden Mukela Ahmetovic, Sabira Cengic ve savaşın hemen ardından bu işe başlayan gazi Nedzad Mulic, onlarca yıllık tezgahlarında ülke ve dünya gündemini aktarmayı sürdürüyor.

Muhabir olan eşini savaşta bir bombardımanda kaybeden Mukela Ahmetovic, 1995'te başladığı bu işi, üzerinden 21 yıl geçmesine rağmen aynı noktada, önceden içinde sinema salonunun bulunduğu ve şu an kullanılmayan tarihi bir binanın girişine kurduğu tezgahında icra ediyor.

Ahmetovic, eşinin hatırına hala gelip kendisinden gazete alanların olduğunu dile getirerek, "Emekli maaşım 235 lira. Sattığım 20 gazeteden ise 5'er lira kazanıyorum. Eşim savaşta isabet eden şarapneller yüzünden hayatını kaybetmişti. Devlet bana ne bir tazminat verdi ne de sosyal yardım bağladı." şeklinde konuştu.

"O günleri hatırlamak bile istemiyorum"

Sabira Cengic de, bu işe Bosna Savaşı'nın hemen başında başladığını ve o günden beri aralıksız devam ettiğini kaydetti.

Cengic, "Bu işe başladığım dönemlerde Saraybosna’da durumlar pek iç açıcı değildi. Kritik bir ortamda çalışıyordum. Etrafta silah sesleri, kurşunlar, şarapneller uçuşuyordu. Elektirik, su hiçbir şey yoktu o dönemde. Günde on baskı alıp adrese götürüp satıyordum. O günleri hatırlamak bile istemiyorum." şeklinde konuştu.

Savaş döneminde insanlara gerçekleri, acıları göstermekte "bir aracı" olamanın çok zor olduğunu anımsatan Cengic, aradan yıllar geçtikten sonra yaptığı işin aslında insanlara faydası olduğunu gördüğünü ve bu yüzden kendisini çok iyi hissettiğini belirtti.

"Hayatım oyun gibi"

Bosna Savaşı'nda bir ayağını kaybeden ve savaşın hemen ardından ekonomik sıkıntılardan dolayı sokakta gazete satıcılığına başlayan gazi Nedzad Mulic ise protez bacağı ile 20 yıldır işini severek Saraybosna'nın en işlek yeri olan Ferhadiye Caddesi'nde icra etmeye devam ediyor.

Mulic, müşteri kitlesinin genelde orta sınıf insan grubundan olduğunu, yaptığı mesleğin zorlukları olsa da işini sevdiğini söyledi.

Gazete satmaya başladığı ilk yıllarda toplum yapısının günümüze göre farklılıklar taşıdığını anlatan Mulic, "Önceden insanlar okumaya meraklıydı. İlerleyen dönemlerde okur yazarlar yurt dışına göç etti, buraya ise daha önce gazete görmemiş insanlar gelmeye başladı. Bu kişiler zaten gazeteyle, haberle ilgilenmiyor." dedi.