SARAYBOSNA - EMRE BAŞTUĞ
Bosna Hersek'te 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşta aldığı yaralar nedeniyle kullanılamaz hale gelen başkent Saraybosna'daki rasathane eski günlerini arıyor.
Savaşa kadar ülkedeki astronomi çalışmalarının "amiral gemisi" konumunda olan rasathane, üzerindeki kurşun izleriyle bugün daha çok "hayalet" bir yapıyı andırıyor.
Saraybosna yakınındaki Trebevic Dağı'nda 1960'lı yılların sonlarına doğru kurulan rasathane, Bosna'daki savaşın ardında bıraktığı kötü hatıralardan biri.
Üzeri kurşun izleriyle dolu rasathane, savaş öncesinde astronomi alanında hem Bosna Hersek'in hem de bölgenin önde gelen bilim merkezlerinden biri olarak hizmet veriyordu. Bosna Hersek'in yakın astronomi tarihinde önemli bir kilometre taşı olan rasathane, iki bina ve içinde teleskopların bulunduğu üç kubbeden oluşuyordu. Rasathane ayrıca bünyesindeki kütüphane, fotoğraf laboratuvarı, üst düzey teknolojik aletler ve bilimsel yayınlarıyla bölgedeki astronomi meraklılarına da ilham kaynağı oluyordu.
Bosna'daki savaşta Sırp askerlerinin zarar verdiği ve kullanılamaz hale getirdiği rasathane, hem astronomi hem de bu bilim dalına bağlı diğer alanlardaki çalışmaları büyük sekteye uğrattı.
Turistlerin ve öğrencilerin bilim dersleri kapsamında ziyaret ettiği açık hava müzesi gibi bir işlev gören bu tesis, ülkedeki "Orion" astronomi topluluğunca yeniden eski günlerine döndürülmeye çalışılıyor.
"Orion" astronomi topluluğundan fizikçi Adela Subasic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Bu yeri yeniden hızlıca ayağa kaldırmak umuduyla bir astronomi topluluğu kurduk. Projeler üretiyor ve rasathanenin yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalar yapıyoruz. Hala bir gelişme olmadı ama denemekten vazgeçmeyeceğiz." diye konuştu.
Rasathanenin bir gün büyük bir bilim merkezi olmasını dileyen Subasic, "Burasının, sadece astronomi değil, fizik, kimya, biyoloji gibi diğer bilim dallarının da içinde olduğu bir merkez olmasını umuyorum. Öğrencilerin gelebileceği, bilime ilgisi olanların katılım sağlayacağı bir yer hayal ediyorum. Eğer burası yeniden yapılabilirse yeni şeyler de keşfedilebilir." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
