VİSOKO
Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden kurbanlardan, kimlikleri tespit edilenlerin cenazelerini taşıyan tır konvoyu, 11 Temmuz'da Potoçari'de yapılacak cenaze töreni için Visoko şehrinden yola çıktı.
Kurbanların cenazelerini taşıyan konvoyun Visoko'dan hareketi nedeniyle Şehir Mezarlığında düzenlenen törene, soykırımda hayatını kaybedenlerin yakınları katıldı.
Visoko Belediye Başkanı Amra Babiç, törende yaptığı konuşmada, soykırım kurbanlarını dua ile yolcu edeceklerini belirterek, ''Buradaki 175 tabut, ülkenin dört bir yanındaki mezar taşları ve hatıralarımız, hiçbir zaman adaleti aramaktan vazgeçmememiz gerektiğini kanıtıdır'' dedi.
Eski Bosna Hersek Reis-ul Uleması Mustafa Ceriç de 1992-1995 yılları arasında yapılanları hiç bir zaman unutmayacaklarını kaydederek, yeni nesillerin geleceklerini güvence altına almak adına neler yapabileceklerini düşündüklerini ifade etti.
Yaşanan acının sorumlularının bulunarak cezalandırılmasını isteyen Ceriç, ''Kurban yakınlarının artık huzur bulması gerekiyor'' dedi.
"19 yıl sonra yeniden babamı görüyorum"
Visoko'dan babasının ve kayınbiraderinin tabutlarını uğurlayan Cevada Haliloviç, Srebrenitsa'daki soykırımda babasının yanı sıra erkek kardeşini, dayısını, iki kayınbiraderini ve kayınpederini kaybettiğini söyledi.
Babasını son kez Potoçari'de gördüğünü anlatan Haliloviç, ''Birlikte Potoçari'ye gittik. Sırplar benim güvenli bölgeye geçmeme izin verirken, babamın geçmesine izin vermedi. Bağırdım, feryat ettim ama babam geri dönmedi. Bugün o anı yeniden yaşıyorum. Bugün, 19 yıl sonra yeniden babamı görüyorum'' diye konuştu.
Srebrenitsa'da 35 yakınını kaybeden Hamida Hukiç de erkek kardeşinin ve kayınpederinin cenazelerini uğurlamak için Visoko'ya gelenlerden. Hukiç, diğerlerini Potoçari'ye daha önce defnettim. Oğlum, eşim, iki kayınbiraderim, kuzenlerim... Potoçari'deki mezarlıkta 35 yakınımın mezarı var'' dedi.
Kurban yakınlarından Fatima Muyiç de Srebrenitsa'da yaşanan soykırımda üç oğlunu, eşini, babasını ve üç erkek kardeşini kaybettiğini söyledi.
Muyiç, geçen yıllarda iki oğlumu, eşimi, iki erkek kardeşimi ve onların oğullarını defnettik. Hala en büyük oğlumun kemikleri bulunmadı'' şeklinde konuştu. Bu yıl hiçbir yakınını defnetmeyeceğini anlatan Muyiç, ''Buraya geldim, çünkü bunların hepsi benim kardeşim, oğlum, akrabam'' dedi.
Konuşmaların ardından savaş kurbanları için Kur’an-ı Kerim okundu. Cenazeler, daha sonra dualar, gözyaşları ve çiçeklerle uğurlandı.
Saraybosna'da gözyaşlarıyla karşılama
175 kurbana ait tabutları taşıyan konvoyun, Saraybosna'da Mareşal Tito Bulvarı'ndan geçişi sırasında binlerce Bosnalı gözyaşlarına hakim olamadı.
Bosna Hersek Cumhurbaşkanlığı binası önüne gelen konvoyu, Bosna Hersek Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Hırvat üyesi Jelyko Komşiç ile Bosna Hersek Reis-ul Ulema Yardımcısı Husein Smayiç'in yanı sıra çok sayıda bakan, milletvekili, belediye başkanı ve vatandaş selamladı.
175'inin cenazeyi taşıyan konvoy daha sonra 11 Temmuz'da toplu cenaze töreninin düzenleneceği Potoçari'ye ulaştı.
Cenazeler, burada vatandaşlar ve kurban yakınlarınca tırdan indirilerek, savaş esnasında BM bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlerin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasına yerleştirildi.
Soykırım kurbanlarının tabutlarının eski fabrikaya taşınması sırasında duygulu anlar yaşandı. Srebrenitsa'da oğullarını, eşlerini, kardeşlerini kaybeden kurban yakınları tabutlara sarılarak gözyaşı döktü. Tabutların yarına dek tutulacağı fabrikaya yerleştirilmesinin ardından Kur'an-ı Kerim okundu.
En küçük kurban 14 yaşındaydı
Potoçari'deki mezarlığa bu yıl defnedilecek 175 kurbanın en küçüğü öldürüldüğünde 14 yaşında olan Senad Beganoviç, en yaşlısı ise 79 yaşındaki Hurem Begoviç olacak.
Senad Beganoviç'in yanı sıra öldürüldüklerinde 18 yaşından küçük 14 kurban daha cuma günü toprağa verilecek.
Smayloviç ayrıca, anıt mezara defnedilecekler arasında öldürüldüklerinde yaşları 60'ın üstünde olan 13 kurbanın daha bulunduğunu kaydetti.
Bu yılki cenaze töreninde ayrıca, Dahmo (1968), Hamdiya (1959) ve Sulyo (1975) Deliç kardeşler ve Selman Suleymanoviç (1937) ile iki oğlu, Yakub (1976) ve Muyo (1978) de toprağa verilecek.
Potoçari Anıt Mezarlığı'nda defnedilen soykırım kurbanlarının sayısı da cuma günkü törenin ardından 6 bin 241'e yükselecek.
Muhabir: Kayhan Gül, Vesna Besiç, Kemal Zorlak, İvana Despotoviç
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
