BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
Avustralya, Lüksemburg ve Ürdün tarafından kaleme alınan ve bir aydan fazla süredir daimi üyelerle müzakereleri devam eden karar tasarısında, Türkiye, Ürdün ve Irak üzerinden Esed rejiminin rızası aranmaksızın BM gözetiminde insani yardım geçirilmesine yetki veriliyor.
Suriye rejiminden tasarının gündeme geldiği sıralarda yapılan açıklamalarda, kendi rızaları alınmadan ülkeye giren konvoylara ateş açılabileceği uyarısı yapılmıştı.
Daha önce Suriye'ye ilişkin 4 karar tasarısını veto eden Rusya ve Çin'in ikna edilmesi için tasarının ilk halinde yer alan BM şartının 7. bölümünün çıkartıldığı belirtilmişti.
BMGK karar metninde, karara uyulmaması durumunda eyleme geçilmesi için BMGK'dan yeni bir karar çıkarılması gerektiği vurgulanıyor.
Tasarıda, konvoyların insani yardım taşıdığının teyidi için BM tarafından 180 gün süreyle görevlendirilecek bir gözlemci misyonu oluşturulması da isteniyor.
1.3 milyon kişiye ulaşılabilir
BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Durumlar Koordinatörü Valerie Amos, 26 Haziran'da BMGK'ya verdiği brifingde, Suriye'de yardıma muhtaç kişi sayısının 10.8 milyona çıktığını kaydederek, BMGK'dan Türkiye, Ürdün ve Irak sınırından Suriye içine yardım ulaştırılmasını temin etmelerini talep etmişti.
Sınır ötesi yardım ulaştırılması için BMGK'nın desteğine ihtiyaçları olduğunu dile getiren Amos, Türkiye, Ürdün ve Irak sınırlarından yapılacak girişlerle 1.3 milyon kişinin ihtiyacının karşılanabileceğini söylemişti.
İnsani yardım ulaştırılmasına ilişkin Şubat ayında kabul edilen 2139 sayılı BMGK kararına ilişkin BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun tarafından sunulan aylık raporlarda, tarafların karara uymadığı ve rejimin bürokratik engellerle yardım ulaştırılmasını daha da zorlaştırdığı belirtilmişti.
Daha önce Suriye'deki savaş suçlarının Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne sevk edilmesini isteyen karar tasarısını Rusya ve Çin veto etmişti.
Ban, oy birliği ile kabulden memnun
BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, Suriye'ye, komşu ülkelerden sınır ötesi yardım ulaştırılmasına ilişkin BMGK karar tasarısının oy birliği ile kabulünden memnuniyet duyduğunu belirterek, taraflardan bu karara uymalarını talep etti.
BM Genel Sekreterlik Sözcülüğü'nden yapılan açıklamada, BM kurumlarının, kararın sahada hayata geçirilmesi için süreçleri derhal başlatacağı kaydedilerek, Suriye'de 10.8 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu vurgulandı.
Genel Sekreter Ban'ın, BMGK kararında özellikle ilaç ve tıbbi tedavi malzemelerinin geçişinin engellenmemesine vurgu yapılmasını takdir ettiğine işaret edilen açıklamada, "Genel Sekreter, Suriye'de tüm taraflara, ihtiyaç içindeki tüm insanlara ayrım gözetmeksizin en kısa güzergahtan yardım geçişini sağlamaları, kentlerdeki kuşatmaları kaldırmaları ve uluslararası hukukun ihlaline son vermeleri çağrısı yapmaktadır" ifadesi kullanıldı.
"Uygulama önemli"
Merkezi New York'ta bulunan İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden (HRW) konuya ilişkin yapılan açıklamada da BMGK kararının önemli bir adım olduğu belirtilerek, "Ancak biz bu konuda New York'ta değil Suriye'de önemli bir ilerleme bekliyoruz. BMGK'nın önceki kararları, sözlerin yeterli olmadığını gösteriyor. BM ve bağlı insani kuruluşlar bu kararı sonuna kadar kullanmalı. BMGK da bu karara uyulmaması ihtimaline karşı yaptırım gücünü kullanmalı" değerlendirmesinde bulunuldu.
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) BM Özel Temsilcisi Necip Ghadbian da SMDK ve Özgür Suriye Ordusu'nun BMGK kararını sahada uygulamak için hazır olduğunu bildirdi.
Dört noktadan sınır ötesi geçiş yetkisi
Avustralya, Lüksemburg ve Ürdün tarafından kaleme alınan ve bir aydan fazla süredir daimi üyelerle müzakerelerinin ardından oy birliği ile kabul edilen BMGK kararında, Türkiye, Ürdün ve Irak üzerinden Esed rejiminin rızası aranmaksızın BM gözetiminde insani yardım geçirilmesine yetki veriliyor.
Kararda Türkiye'den Bab el-Selam ve Bab el-Hava, Irak'tan el-Yarubiye ile Ürdün'den el-Ramza geçişlerinden 180 gün boyunca insani yardım geçirilmesine onay veriliyor.
Muhabir: Mustafa Keleş
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
