Tanıkları Markale'deki katliamı anlattı

SARAYBOSNA - VESNA BESİC/KEMAL ZORLAK

Bosna'daki savaşta, başkent Saraybosna'daki Markale pazar yerinde 5 Şubat 1994'te Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) tarafından havan topu saldırısı sonucu 68 kişinin hayatını kaybettiği, 144 kişinin yaralandığı katliamın şahitleri ve kurban yakınları o günü AA'ya anlattı.

Katliamdan yaralı olarak kurtulan Hasan Banda, şarapnel parçalarının başına ve ayağına isabet ettiğini belirterek, aradan geçen 22 yıla rağmen şarapnel parçalarının hala bedeninde bulunduğunu ifade etti.

Katliam günü çocuklarına bir şeyler almak için pazar yerine gittiğini söyleyen Banda, "Birden büyük bir patlama oldu. Her şey bir anda etrafa saçıldı. Beni kucakladıklarında gördüğüm tek şey etrafa saçılmış insan parçalarıydı" diye konuştu.

Banda, pazar yerinden ne zaman geçse o günü hatırladığını belirterek, "Böyle olaylar bir daha kimsenin başına gelmesin. Yaşananları unutmayalım, unutturmayalım" dedi.

"Herkes ve her şey çaresizdi"

Kurban yakınlarından Resad Music de atılan havan topu mermisinin Markale'de çalışan ağabeyi Safer'in tezgahına isabet ettiğini belirtti.

O yıllarda bir matbaada çalıştığını anlatan Music, saldırı haberini alır almaz aklına ağabeyinin geldiğini ve hemen olay yerine ulaştığını belirterek, "Komşumuz, ağabeyimin ağır yaralandığını söyledi. Gazeteci arkadaşlarımla birlikte pazar yerine ulaştım. Pazar yerinde kimin öldüğünü, kimin yaralandığını ayırt etmek imkansızdı. Herkes ve her şey çaresizdi" ifadesini kullandı.

Pazar yerine ulaştığında ağabeyinin hastaneye kaldırıldığını ve saldırı sonucu bacağını kaybettiğini öğrenen Music, "Safer en büyüğümüzdü. Daha sonra tedavi için Almanya'ya götürüldü ama birkaç ay sonra hayatını kaybetti" bilgisini verdi.

Savaş sırasında kendisinin de "kıl payı" hayatta kaldığını anlatan Music, "Keskin nişancı bana doğru ateş etmişti. Kafama bir şey çarptığını hissettim. Ne olduğunu anlamamıştım. Yaralı olduğumu söylediklerinde başımın kanadığını fark ettim. Kurşun başımı sıyırmıştı" diye konuştu.

Markale'de iki katliam meydana geldi

Markale pazar yerinde 68 kişinin hayatını kaybettiği ilk katliamın yanı sıra 28 Ağustos 1995'te ikinci bir katliam daha yaşandı. Sırp birliklerinin havan topuyla ikinci kez vurduğu pazar yerinde 43 kişi hayatını kaybederken, 75 kişi de yaralandı.

Markale'de yaşanan ikinci katliamın ardından NATO güçleri Saraybosna'yı kuşatan Sırp askeri birliklerinin konuşlandığı noktaları bombalayarak Bosna'daki savaşın sona ermesinde önemli rol oynamıştı.

Suçlulara verilen cezalar

Bosna'daki savaşta, Sırp Cumhuriyeti Ordusu'na bağlı Saraybosna-Romaniya Kolordu Komutanlığı görevini yürüten Stanislav Galic, Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından, aralarında Markale katliamının da bulunduğu, Saraybosna'nın kuşatılması sırasında işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılırken, ordudaki üst düzey komutanlardan Dragomir Milosevic'e ise 29 yıl hapis cezası verildi.