Tayland'da başbakan gitti ama ailesinin etkisi devam ediyor

BANGKOK

Tayland'da Yinglak Şinavatra'nın, Anayasa Mahkemesi tarafından başbakanlık görevinden alınmasına karşın son 15 yıldır ülke siyasetini belirleyen ailesinin etkisi devam ediyor. 

Siyaset bilimci Somjai Phagaphasvivat, Yinglak'ın Anayasa Mahkemesi tarafından yetkisini kötüye kullanmaktan suçlu bulunarak görevden alınmasının Şinavatra ailesine büyük darbe vurduğunu ancak 2001'den bu yana seçilen tüm başbakanları kontrol eden ailenin Tayland'daki siyasi varlığının sürdüğünü vurguladı. 

Somjai, "Henüz sonları gelmedi. Çünkü Yinglak gitse bile Taksin'ne yakın diğer isimler var. Taksin'in etkisi Yinglak ile sınırlı değil. Taksin'in hala kabinede yandaşları var" dedi. 

Tayland'ın en tanınmış Taylandlı-Çinli ailelerinden biri olan Şinavatralar, bilgisayar teknolojileri, telekomünikasyon ve emlak alanında yatırımları ile biliniyor. 1990'ların sonunda siyasete atılmaya karar vermeden önce Taksin, ülkenin en başarılı GSM operatörü olan İleri Bilgi Hizmeti'ni kurmuştu. 

Akademisyenler, master eğitimini ABD'de yapan Taksin'in, ülkesine döndüğünde ticaret konusundaki yeteneğini kullanarak büyük ün kazandığına işaret ediyor. 

Ticari zekası, siyasi popülaritesi ve atılgan kişiliği ile halkın kalbini kazanan Taksin, 2001'de yeni kurduğu "Thai Rak Thai" (Taylandlılar, Taylandlıları Sever) partisi ile seçimlerin galibi olmuştu. 

Taksin'in popülaritesi, ucuz sağlık hizmetleri ve borçların ödenmesi için sağlanan kolaylıklar sayesinde özellikle kırsal kesimdeki yoksullar arasında artmış ancak kısa bir süre sonra ülkeyi bölen siyaseti, kişilik özellikleri ve şirket patronu tarzındaki yönetim biçimi Bangkok'un zengin ve elit kesimi tarafından eleştirilmeye başlanmıştı. 

2005'teki seçimleri de salt çoğunlukla kazanan Taksin, 2006'da yolsuzluk yaptığı ve Kral'a saygısızlık ettiği için askeri darbe ile görevden uzaklaştırılmıştı. İngiltere'ye giden Taksin, destekçileri sayesinde darbenin ardından yapılan ilk seçimi de kazanarak ülkeye dönmüş ancak görevini kötüye kullanmak ve yolsuzluk yapmaktan suçlu bulunarak 2 yıl hapse mahkum edilmişti. Mal varlığı dondurulan Taksin, servetini kurtarabilmek için eşinden boşanmıştı. Taksin, hapishaneye girmemek için 2008'de ülkeyi terk ederek sürgün hayatı yaşamaya başlamıştı. Taksin, zamanının büyük bir kısmını Dubai'de geçiriyor. 

Taksin'in uzaklaşmasına karşın ailesinin etkisi, ülke siyasetini etkilemeye devam etmişti. Sadece iki yıl sonra Taksin destekçisi bir başbakanın Anayasa Mahkemesi tarafından görevden alınmasının ardından kayınbiraderi Somçai Wongsawat iktidara gelmişti. 

Temmuz 2011'de de muhalefetin ağabeyinin kuklası olmakla suçladığı Yinglak, seçimi büyük bir farkla kazanmıştı.

Anayasa Mahkemesi'nin dün açıkladığı karar, şimdilik Şinavatra ailesinden birinin tekrar ülkeyi yönetmesini önleyecek gibi görünüyor. Her ne kadar Taksin'in oğlu Panthongtae siyasete atılmayı düşünmediğini söylese de ailenin siyasi etkisinin sona erdiğine kimse inanmıyor. 

Taksin'in etkisinin süreceğini savunan Somjai, "Siyasetçilerin yanı sıra parlamentodaki bazı gruplar ve bürokratların bir kısmının da Taksin'in tarafında olduğuna" dikkati çekiyor. 

Forbes gazetesi, çoğulcu ekonominin fırsatlarından yararlanan Taksin'in 1,6 milyar dolarlık servete sahip olduğunu tahmin ediyor. 

Siyaset bilimciler ise Taksin'in 2000'lerde yarattığı siyasi bilinç sayesinde kırsal kesimdeki yoksul halkın, ülke yönetiminde söz sahibi olduğuna ve demokrasinin somut yararlarının farkına vardığına işaret ediyor. Uzmanlar, Tayland'da halihazırda yaşananların özünde Şinavatra ailesinin servetinin değil demokrasi yanlıları ile demokrasi karşıtları arasındaki mücadelenin yattığını vurguluyor.