KİEV/LUGANSK/VİYANA
Ukrayna'nın doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçılarla ordu birlikleri arasında ateşkes ilan edilmesine rağmen bölgede silahlı çatışmalar kesilmiyor. Taraflar birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçluyor.
Ukrayna istihbarat birimlerine yakınlığı ile bilinen Askeri-Siyasi Araştırmalar Merkezi Başkanı, Enformasyon Direniş Grubu Temsilcisi Dmitriy Timçuk, bir sosyal paylaşım sitesindeki hesabından yaptığı açıklamada, "Rus askerleri ve teröristlerin ateşkese uymayarak dün terörle mücadele operasyonunu yürüten hükümet güçlerinin bulunduğu noktalara ağır silahları da kullanarak 10 kez ateş açtığını" ileri sürdü.
Timçuk, ayrılıkçıların Mariupol, Donetsk ve Debaltsova yakınlarında eylemlerde bulunduğunu, ayrıca Jdanovka, Zolotoe, Nijnyaya Krinka, Faşevka yerleşim birimleri yakınlarındaki Ukrayna askerlerinin kontrol noktalarına ateş açtığını kaydederek, "Ukrayna ordusu ise sadece saldırılara karşılık verdi, uçak veya ağır silahlar kullanmadı” ifadesini kullandı.
Rusya yanlısı ayrılıkçılara ait internet sitesinden yapılan açıklamada ise Ukrayna silahlı kuvvetlerinin ateşkes ilan edilmesinden bu yana yedi kez ateşkesi ihlal ettiğini ileri sürüldü. Açıklamada, bu saldırılar sonucunda ayrılıkçılar ve siviller arasında yaralananların olduğu kaydedildi.
Tek taraflı ilan edilen Donetsk Halk Cumhuriyeti liderleri de Ukrayna ordusunun Mariupol, Enakievo, Oçeredino, Veselaya Gora, Yasinovataya, Spartak yerleşim birimleri ile Donetsk Havalimanı yakınlarında ateşkesi ihlal ettiğini iddia etti. Olaylarda bir ayrılıkçının öldüğü, 10’dan fazla sivilin yaralandığını ileri sürüldü. Donetsk Halk Cumhuriyeti liderlerinden Andrey Purgin, ayrılıkçıların Ukrayna ordusunun "provokasyon eylemlerine" rağmen ateşkese uymaya devam edeceklerini bildirdi.
Belarus'un başkenti Minsk'te 5 Eylül'de bir araya gelen "Ukrayna-Rusya-AGİT" Üçlü Temas Grubu toplantısına katılan eski Ukrayna Devlet Başkanı Leonid Kuçma, Rusya'nın Kiev Büyükelçisi Mihail Zurabov, AGİT temsilcisi Heidi Tagliavini ile Ukrayna'nın doğusunda ayrılıkçılar tarafından tek taraflı ilan edilen Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyeti liderleri Aleksandr Zaharçenko ve İgor Plotnitskiy arasında yapılan görüşmeler sonucunda, Ukrayna'nın doğusunda 5 Eylül itibarıyla ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması konusunda mutabakat sağlamıştı.
Lugansk Havaalanı harabeye döndü
Ukrayna yönetimi ile Rus yanlısı ayrılıkçılar arasında sağlanan ateşkesten önce şiddetli çatışmaların yaşandığı Lugansk Havaalanı'nın harabeye döndüğü görüldü.
Ateşkesten sonra bazı yolların açılmasıyla görülebilen havaalanı, ordu birlikleriyle ayrılıkçılar arasındaki çatışmaların derin izlerini taşıyor.
Bir hafta önce yaşanan çatışmalarda, havaalanının birçok binası harabeye dönmüş, kullanılamaz hale gelmiş durumda.
Çatışmalarda ordu birliklerinin terketmek zorunda kaldığı ve ayrılıkçıların eline geçen havaalanından geriye, dağılmış yapılar, vurularak demir yığını haline gelmiş zırhlı araçlar, çevreye saçılmış patlamamış top mermileri ve askerlerin bıraktıkları eşyalar kaldı.
Lugansk'taki Kiev yönetiminin elinde bulunan çok az sayıda yerlerden biri olan havaalanı, ayrılıkçıların beşinci saldırısından sonra el değiştirdi.
Havaalanını kuşatan ayrılıkçılar, ilk büyük saldırıyı ağır top atışlarıyla 31 Ağustos'ta yaptı. Bu saldırıda başarısız olan Rus yanlıları, ağır kayıplar vererek geri çekildi. Daha sonraki saldırılarda durumları iyice zorlaşan askerler, ablukayı aşarak bölgeden çıkmak istedi ama başarılı olamadı. İki taraftanda çok sayıda can kayıpları oldu.
Ukrayna askerleri, Uluslaraarası Kızılhaç Örgütü'nden devreye girmesi sonucu oluşturulan güvenli koridordan geçerek ablukadan kurtuldu.
Tüm binaların, araçların, vericilerin, kulenin vurulduğu havalanı şimdi ayrılıkçıların kontrolünde.
BM: Ukrayna'da her gün 36 kişi ölüyor
Öte yandan, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Genel Sekreter Yardımcısı İvan Simonoviç, Ukrayna'da hükümet ile Rusya yanlısı ayrılıkçılar arasındaki çatışmalarda her gün ortalama 36 kişinin öldüğünü ve bu sayının giderek arttığını söyledi.
Simonoviç, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği (AGİT) Daimi Konseyi Toplantısı'na katılarak Ukrayna'daki insan hakları durumu ile ilgili bilgi verdi. Ukrayna'da görev yapan BM İnsan Hakları Gözlem Misyonu'nu ziyaret ettiğini belirten Simonoviç, Ukrayna'nın doğusunda artan şiddetin çok sayıda insanın hayatına mal olduğunu söyledi.
İnsan hakları gözlemcilerinin 15 Nisan ile 15 Temmuz arasında günlük ortalama 11 kişinin öldüğünü aktardığını dile getiren Simonoviç, bu sayının en son rapor edilen dönemde günlük ortalama 36 kişiye çıktığını ve sayının giderek arttığını vurguladı. Simonoviç, Ukrayna'da şimdiye kadar kayıtlı 2 bin 729 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Rus yanlısı silahlı grupların en az 460 kişiyi rehin tuttuğunu kaydeden Simonoviç, silahlı grupların rehinelere fiziksel ve psikolojik işkence uyguladığını, insanların rastgele tutuklandığını ve zorla çalıştırıldıklarını söyledi.
Simonoviç, Luhansk'taki nüfusun yarısının, Donetsk'teki nüfusun ise üçte birinin evlerini terk ettiğini belirterek, "Ukrayna'nın doğusunda kayıtlı 200 binden fazla kişi yerinden edilmiş durumda. Kayıtlı olmayanları da hesap edersek bu sayı iki veya üç kat artar. Ayrıca Rusya'ya sınırdan kısa süreliğine geçenlerin sayısının 800 bin olduğu rapor ediliyor" dedi.
Simonoviç, Kırım'da da değişen hukuki sistemin baskısı, belirsizlik ve insan hakları konusundaki korkular nedeniyle yerinden edilen kişi sayısının 11 binden 17 bin 172'ye yükseldiğini aktardı.
Ukrayna'da askeri seçeneklerin sorunları çözmediğini vurgulayan Simonoviç, "Ukrayna'nın doğusunda sürdürülebilir bir barış toprak bütünlüğüne, insanların etnik, dil ve dini değerlerine saygı ile mümkündür" diye konuştu.
Rusya'dan Ukrayna'ya elektrik kesme tehdidi
Bu arada, Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, Ukrayna'nın Kırım'ın elektrik enerjisini kısıtlaması durumunda, kendilerinin de Ukrayna'ya gönderdiği elektriği kesebileceklerini bildirdi.
Ukrayna'nın 3 Eylül itibarıyla Kırım'a gönderilen elektrik enerjisinde bazı kısıtlamalar uygulamasının ardından konuya ilişkin açıklama yapan Medvedev, Rusya'nın da benzer şekilde karşılık vereceğini belirtti.
Medvedev, "Ukrayna'nın bazı bölgelerinde elektrik üretilmiyor ve onlara elektriği biz gönderiyoruz. Kırım'ın elektriğini kesmek hiç de akıllı bir tutum değil. Benzer uygulamanın Rusya tarafından da yapılabileceğini hatırlatırım" dedi.
Ukrayna'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan ederek Rusya'ya bağlanan Kırım'ın elektrik enerjisinin yüzde 80'ni Ukrayna'nın farklı bölgelerindeki santrallerden karşılanıyor.
Rusya, elektriğinin yüzde 20'sini termik santrallerden, güneş ve rüzgar enerjisinden karşılayan Kırım'a enerji sistemi kurmayı planlıyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
