Uluslararası Kriz Grubu: BM Hudeyde Limanı için hemen bir karar geçirmeli

ANKARA/STOCHOLM

Uluslararası Kriz Grubu, İsveç'te Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde yapılan istişare toplantılarının Yemen'deki iç savaşı sonlandırması açısından verimli sonuçlar doğurabileceğini belirterek, "Ancak BM Güvenlik Konseyi (BMGK) hemen sadece alkışlamak için bir sonuç beklememeli. Konsey, yaklaşan kıtlığı önlemek amacıyla Hudeyde Limanı'nın korunması için hemen bir karar geçirmeli." değerlendirmesinde bulundu.

Merkezi Brüksel'de bulunan sivil toplum örgütü Uluslararası Kriz Grubu, BM öncülüğünde Yemen'deki iç savaşı bitirmek amacıyla tarafları İsveç'te bir araya getiren istişare toplantılarını değerlendiren ve tavsiyelerde bulunan makale yayımladı.

Makalede, İsveç'teki toplantıların Yemen'in Hudeyde kentinde meydana gelebilecek ve 20 milyon kişiyi kıtlık tehdidi altında bırakacak savaşı önleyebileceğine işaret edilerek, "BMGK hemen sadece alkışlamak için bir sonuç beklememeli. Konsey, yaklaşan kıtlığı önlemek amacıyla Hudeyde Limanı'nın korunması için hemen bir karar geçirmeli." ifadesi yer aldı.

BM Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffith'in Yemen hükümetinin ve Husilerin temsilcilerini "ön barış görüşmeleri" kapsamında bir araya getirdiği ve bu görüşmelerde birtakım olumlu adımlar atıldığı vurgulanan makalede, Yemen'de her türlü senaryoya hazır olunması gerektiği vurgulandı.

Makalede, "Gelişmeler iyi gitmeye devam edebilir. Ancak şimdi ya da önümüzdeki haftalarda işler raydan da çıkabilir. BM, her durum için kendini hazırlamalı." tespitinde bulunuldu.

BM'nin alacağı yeni kararlarla İsveç'teki kazanımları koruyabileceği belirterek, aksi durumda ocak sonunda yapılması planlanan yeni müzakerelerin iptal edilebileceğine değinildi.

Makalede, BMGK'nin aralık ayının ilk günlerinde Yemen'deki insani krizle ilgili oylamayı ertelediği hatırlatılarak, "Griffith ve ekibi, Hudeyde için anlaşmaya yakın olduklarını söylüyor ancak detayları sonuçlandırmak için biraz daha zamana ihtiyaçları olabilir. Hem anlaşma hem de gecikme durumunda BMGK yardımına ihtiyaçları olacak.” değerlendirmesi yer aldı.

Hudeyde 'yle ilgili müzakerelerde başarısızlık olması halinde, yaklaşık 20 milyon kişinin kıtlıkla karşı karşıya kalacağı ve neredeyse 250 bin kişinin de halihazırda kıtlık nedeniyle zayıf düştüğü anımsatıldı.

Husilerin 2014'ten bu yana Hudeyde'yi elinde tuttuğu ve ülkeye gönderilen gıda, yakıt ve ilaçların neredeyse yüzde 70'inin Hudeyde Limanı'ndan giriş yaptığı aktarıldı.

Makalede, BMGK'nin Griffith'in barış planını destekleyerek Hudeyde'deki savaş riskini en aza indirebileceğine değinilerek, BM'nin barış sürecini desteklemek ya da "kıtlık ve savaşa izin vermek gibi açık bir seçimle karşı karşıya" bulunduğu değerlendirmesi yer aldı.

Yemen'de 3 yılı aşkın süredir yaşanan çatışmalarda binlerce kişi yaşamını yitirdi. Dünyanın zaten en fakir ülkeleri arasında yer alan Yemen'de iç savaş nedeniyle büyüyen insani kriz de korkunç boyutlara ulaşmış durumda. Hudeyde'de ise haziran ayından bu yana Husiler ile hükümet güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

BM verilerine göre, milyonlarca kişinin açlıkla mücadele ettiği ülkede her 10 dakikada bir çocuk hayatını kaybediyor.

"Müzakereler için genel çerçeveyi kabul ettik, hükümet reddetti"

İstişare toplantılarında Husi heyete başkanlık eden Muhammed Abdusselam, toplantıların kapanışında düzenlediği basın toplantısında, BM Yemen Özel Temsilcisi Griffith'in yeni bir müzakere turu için genel çerçeve önerisi sunduğunu belirtti.

"Yeni müzakereler için sunulan genel çerçeveyi biz kabul ettik, hükümet ise reddetti." diyen Abdusselam, söz konusu önerinin reddedilmesini "siyasi çözümün reddedilmesi" olarak nitelendirdi.

Öte yandan İsveç'teki görüşmelerde Yemen hükümetini temsil eden heyette bulunan Muhammed el-Amiri hükümet, cumhurbaşkanlığı ve anayasanın durumunun görüşüleceği yeni bir müzakere turu için genel çerçeve belirlenmesini reddettiklerini doğruladı.

Hükümet heyeti, nihai siyasi çözümün görüşüleceği yeni müzakere turlarından bahsetmeden önce şu anda tıkanan konular üzerinde uzlaşma sağlanarak güven tesis edilmesini ve bu konuda sahada fiili adımlar atılmasını istiyor.

Muhabir: Muhammet İkbal Arslan, Ali Semerci