UNICEF Arakanlıların geri dönüşünden kaygılı

CENEVRE

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Myanmar'daki saldırılardan kaçarak Bangladeş'e sığınan Arakanlı Müslüman mültecilerin, Bangladeş hükümeti tarafından Myanmar'a zorla geri gönderilebileceğine dair haberlerden derin endişe duyulduğunu bildirdi.

UNICEF Sözcüsü Christopher Boulierac, BM Cenevre Ofisi'nde düzenlenen basın toplantısında, "Bu hafta, Bangladeş'teki Arakanlı Müslüman mültecilerin Myanmar'a zorla geri gönderilebileceğine dair yoğun haberler gördük. UNICEF böyle bir planın çocuklar üzerindeki etkisinden derin endişe duyuyor." dedi.

Sözcü Boulierac, Bangladeş'in Cox Bazar bölgesindeki Unchiprang mülteci kampında görevli UNICEF görevlilerinin Arakanlı Müslümanların Myanmar'a iade edilme planına karşı büyük bir gösteri düzenlediğine tanık olduklarını aktardı. Boulierac, kamptaki yetkililerin, Myanmar'a dönüşlerin "gönüllülük" esasına göre olabileceği ve zorla iadeye karşı oldukları mesajı verdiklerini belirtti.

UNICEF'in kampta yaptığı gayri resmi anketlerin tamamında da Arakanlı Müslümanların Myanmar'a iade edilmeye karşı olduğu sonucunun çıktığını bildiren Boulierac, "Mültecilerin ezici çoğunluğu, güvenlik garanti edilmediği sürece ülkelerine geri dönmeye karşılar." diye konuştu.

Boulierac, kamptaki koşulların zor olmasına rağmen Ağustos 2017 öncesi Myanmar'da şiddete maruz kalan Arakanlı Müslümanların yaşadıkları travmadan dolayı ülkelerine dönmeye istekli olmadıklarını vurguladı.

UNICEF Sözcüsü, Bangladeş ve Myanmar hükümetlerini, Arakanlı Müslümanların insan haklarına saygı göstermeye davet etti.

"İade için şartlar elverişli değil"

Öte yandan Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) Sözcüsü Andrej Mahecic, konuya ilişkin bir soru üzerine, dünyanın herhangi bir bölgesindeki mültecilerin uluslararası hukuka göre ancak "gönüllü, güvenli ve şerefli" bir şekilde kendi ülkelerine iade edilebileceğini vurguladı.

Mahecic, Arakan eyaletindeki şiddet olaylarına dikkati çekerek, Myanmar'daki koşulların Arakanlı Müslümanların evlerine geri dönmesi için elverişli olmadığının altını çizdi.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, salı günü yaptığı açıklamada, Bangladeş hükümetine, 2 bin 200 Arakanlı Müslümanın Myanmar'a iade edilme planını durdurma çağrısında bulunarak, geri dönüşlerin uluslararası hukukun ihlali anlamına geldiği, bu kişilerin hayatını ve özgürlüğünü ciddi risk altına sokacağı uyarısında bulunmuştu.

Bangladeş Arakanlı mültecilerin geri dönüş planını askıya aldı

Bangladeş, dün, ülkedeki 700 binden fazla Arakanlı mültecinin geri dönüşü için Myanmar ile vardığı anlaşmayı uygulamaktan vazgeçtiğini duyurmuştu.

Bangladeş Mülteci Komisyonu Başkanı Abul Kalam, Arakanlı mültecilerin mevcut koşullarda Myanmar'a geri dönmek istemediklerini ve onları buna zorlayamayacaklarını, dolayısıyla yeniden yerleşim planının şimdilik rafa kaldırıldığını açıklamıştı.

Cox's Bazar'daki kamplarda yaşayan bin kadar mülteci, bugün itibarıyla hayata geçirilmeye başlanması beklenilen yeniden yerleştirme planını protesto etmişti.

Arakanlı Müslümanlara etnik temizlik

BM'ye göre, 25 Ağustos 2017'den sonra Arakan'dan kaçıp Bangladeş'e sığınanların sayısı 725 bine ulaştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtladı.

Arakanlıların topraklarına dönüşü için Myanmar ve Bangladeş hükümetleri arasında 23 Kasım 2017'de imzalanan anlaşma, yerinden edilenlerin durumlarını belgelendirmeleri mümkün olmadığı için uygulamada işlevsiz kalıyor.

BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak adlandırıyor.

Uluslararası medya ve yardım kuruluşlarının Arakan bölgesine girişini ciddi oranda kısıtlayan Myanmar hükümeti, Arakanlı Müslümanların dönüşlerine ilişkin verdiği sözleri de yerine getirmedi.

İnsan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanların gerekli güvenli ortam sağlanmadan Myanmar'a dönmelerinin, yeni bir etnik temizlik kampanyasına yol açacağı endişesini taşıyor.

Öte yandan, Myanmar'da uğradıkları zulümden canlarını zor kurtararak Bangladeş'teki kamplara sığınan Arakanlı Müslümanlar, kendilerine vatandaşlık başta olmak üzere belirli haklar verilmedikçe ve güvenliklerinden emin olmadıkça Myanmar'a dönmek istemiyor.

Kamplardaki hayatlarının Myanmar'da uğradıkları zulümle karşılaştırıldığında daha iyi olduğunu düşünen Arakanlı Müslümanlar, tüm zorluklara rağmen Bangladeş'in Cox's Bazar bölgesinde imkansızlıklar içinde hayata tutunmaya çalışıyor.

Muhabir: Bayram Altuğ