SANA - Sinan Yiter
Yemen'de bir zamanlar sayıları binlerle ifade edilen Yemenli Yahudiler son on yılda kendilerine yönelik başlayan ''tehditler'' nedeni ile başkent Sana'da devlet koruması altında hayatlarını sürdürüyor.
Kuzey Saada ve Hacce gibi kentlerde yaşayan ancak bölgedeki radikal gruplarca sürülen Yahudiler başkent Sana'da Medine Siyahi (Turist kenti) sitesinde yoğun güvenlik altında yaşıyor.
Günümüzde sayıları 200'ü geçmeyen Yahudiler kendilerini ''Yemenli'' olarak adlandırırken, her nekadar büyük bir çoğunluğu İsrail'e yerleşmiş olsada ''anavatanlarını terketmeyeceklerini'' söylüyor.
Yaşadıkları sitede evlerinin kapısını AA muhabirine açan Yemenli Yahudi cemaati Haham'ı Yahya Yusuf, köylerinden çıkarıldıkları için üzgün olduklarını ancak Yemen'i asla terk etmeyeceklerini belirtti.
Günlük hayatlarını bu site içerisinde sürdüren Yahudiler, kendi bahçelerini ekiyor ve ibadetlerini de yine burada yapıyorlar.
''Yahudi çocukları Müslümanlarla bir arada''
Haham Yahya Yusuf, sade ve sessiz bir hayat sürdürdüklerini söyleyerek, kendi çocuklarının Yemen okullarında Müslüman çocuklarla beraber eğitim gördüklerini ifade etti.
Yusuf, çocuklara dini eğitimi kendilerinin verdiğini kaydederek, ''İmkanı olanlar çocuklarını bir kaç yıllığına dini eğitim alması için İsrail'e gönderiyor. Bazılarımız da burada çocuklarımıza Tevrat öğretiyoruz'' dedi.
Kendilerinin Yemen toplumu içinde normal ve dostça karşılandığını ifade eden Yusuf, şunları söyledi:
''Bizler Yemenliyiz, yüzyıllardır bu topraklarda yaşıyoruz. Değişik dönemlerde Yemen'in değişik kentlerini yurt edinmişiz. Bizler Saada'da yaşıyorduk. Orada ibadethanelerimiz vardı, huzurlu bir hayatımız vardı, Müslüman kardeşlerimizle barış içinde yaşıyorduk. Ancak şartlar bizi Sana'da yaşamaya mecbur bıraktı. Bize koruma sağlayan ve bu barınma imkanlarını veren devletimize müteşekkiriz.''
Son zamanlarda kuzeydeki Şii-Husi grupların ''Yahudilere ölüm'' söylemlerine kulaklarını tıkadıklarını söyleyen Yusuf, ''Bizler hayatımızı sessiz bir şekilde idame ediyoruz, kimseye bir zararımız yok. Kimseden de zarar görmüyoruz. Nefret söylemi içinde olanları kendi vicdanları ile başbaşa bırakıyoruz'' diye konuştu.
''Yemen devrimini tasvip etmiyoruz''
Yemenli Yahudiler kendilerini ''devlete sadık'' olarak tanımlarken, evlerine eski rejimin lideri Ali Abdullah Salih'in fotoğraflarını asıyorlar. 2011 yılındaki ''Arap Uyanışı'' etkisinde başlayan Yemen devrimini desteklemediklerini söylüyorlar.
Yahudi cemaati, Yemen'in 33 yıllık Salih döneminde huzurlu bir ülke olduğunu güvenlik ve ekonomik zaafiyetler yaşanmadığını dile getirerek, devrimden sonra tüm Yemen halkı gibi kendilerinin de yoksullaştığını ve geçmiş günleri aradıklarını söylüyor.
Ülkedeki farklı dini kimliklere hoşgörünün eskiye göre azaldığını belirten Yahudiler, hayatlarını idame ettirmek için bazen kimliklerini de sakladıklarını ifade ediyor.
Normal bir Yemenliden ayırt edilemeyen yahudilerden bazıları Yahudi geleneği olan ve saçlarının kenarında uzattıkları ve ''Zenanir'' denen püskül ile ayırt edilebiliyor. Çarşıda pazarda saçlarının bu kısmını gizleyen yahudiler normal bir Yemenliden ayırt edilemiyor.
''İslam'a girmeyi yasaklamıyoruz''
Yemenli Yahudiler arasında İslam dinine geçenlerin olduğunu da belirten Haham Yusuf, şöyle konuştu:
''Kendi aramızda İslam'a geçme konusunda bir yasaklama yapmıyoruz. Geçmiş dönemde örnekleri olmuş. Birçok Yemen Yahudisi İslama geçmiş. Bizler dindar insanlarız, bizde de içki haram, zina, hırsızlık, yalan ve aldatma haram. Dini ritüellerimiz İslam'dan çok da uzak değil.''
Siyonizm fikrini ve İsrail devletinin bazı politikalarını desteklemedikleri bilinen Yemenli Yahudiler, Filistin halkı ile beraber olduklarını dile getiriyor. İsrail'e yerleşmeye giden bazı Yemenli Yahudilerin orada ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördüğü ve bu yüzden geri döndüğü belirtilirken, bazılarının da İsrail çapında ünlü bir pop yıldızı olacak kadar İsrail'de benimsendiği belirtiliyor.
İsrailli pop yıldızı Ofra Haza ve Zion Golan Yemen'den göç eden Yahudi ailelerden geliyor. Zion Golan'ın yaptığı ve Yemen'de ''hit parçalar'' arasına giren ''Sanaa'ni'' (Sanalı) isimli parçası Yemenliler tarafından günlerce dinlenmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
