Yemenli taraflar arasındaki nüfuz alanları

SANA

Yemen'de Husiler ile devrik Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih yanlısı güçlerin Eylül 2014'te başkent Sana'yı ele geçirmesinin ardından ülkede çatışan taraflar dört nüfuz alanına ayrıldı.

Hükümet ile ona destek veren Halk Direniş Güçleri (HDG) ülke topraklarının üçte ikisinde (doğu, orta kesimler ile güney) kontrolü sağlarken, Husiler ile Salih yanlısı güçler üçte birinden daha küçük bir alanı (kuzeybatı) elinde tutuyor. Ülkenin yaklaşık yüzde 5'lik kısmında (güney ile güneyin orta kesimlerinde) etkili olan El-Kaide, kontrolündeki önemli kentleri son dönemde kaybetti. Bu alanların dışında ülkenin bazı bölgelerinde hakimiyet mücadelesi devam ediyor.

Yemen'deki savaşta Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri de 26 Mart 2015'ten bu yana meşru hükümete destek veriyor. Suudi Arabistan bu müdahalenin gerekçesi olarak Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi'den gelen talebi gösterse de Husiler ile onlara destek verenler bunu içişlerine müdahale olarak görüyor.

Hükümet güçleri, Marib ile başkent Sana'yı birbirine bağlayan genel hat üzerinde yer alan Nehem ilçesinde kontrolü sağladıktan sonra başkent eteklerine kadar ilerlemiş oldu. Pek çok cephede bir yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar dikkate alındığında tarafların nüfuz alanlarını şu şekilde ele almak mümkün:

Azal bölgesi: Tamamı Husilerin kontrolünde bulunan Sa'da, Amran, Sana ve Zamar kentlerini içine alan bu bölgede arada sırada HDG güçleri de faaliyet gösteriyor ve Sana ile Zamar'da operasyon düzenliyor. Nehem ilçesinde iki tarafın da nüfuz bölgeleri bulunuyor ve çatışmalar Beni Haşiş'e doğru ilerliyor. HDG ise Zamar'da bombalı saldırılar düzenleme yoluna gidiyor ve çoğu zaman bu saldırıların sorumluluğunu üstleniyor. Yemen ordusu ise Sana'yı geri almak için 6 Ağustos'ta Nehem'de bir operasyon başlattı.

Tihame bölgesi: El-Hudeyde, Hacce ve El-Mahvit illeri, Husilerin kontrolünde bulunuyor. Kızıldeniz'e sahili olan Hudeyde'de Husileri hedef alan sınırlı düzeyde askeri operasyon düzenleniyor.

Sebe bölgesi: HDG birlikleri, bölgenin merkezi Marib kentinin doğusunda bazı ilçeler ile petrol ve gaz yataklarının olduğu bölgeleri elinde bulunduruyor. Yakın bir zamanda da kentin güneydoğusundaki Harib ve Meczer bölgelerini geri aldı. Husiler ise Marib'in batısında Habab, Harib el-Karamiş ilçelerini elinde bulunduruyor. Merkezin güney kapısı olan Sarvah ilçesinin büyük kısmında da hükümet güçleri ağırlıkta yer alıyor.

Cevf ilinin yüzde 80'lik kısmında hükümet yanlısı güçler hakimiyetini koruyor. Bu bölüm içinde El-Hazm, El-Halak, El-Maslub, El-Gıyl, El-Mutun ilçeleri ile Hazm'ın güneybatısı, Hab eş-Şaaf ilçesinin yüzde 10'luk kısmı yer alıyor. Husilerin kontrolündeki bölgeler arasında ise Ez-Zahir, El-Hamidat, Bert el-Inan ve Recuze yer alıyor. Husilerin en önemli kalelerinin olduğu Gıyl'de yerli halkla da mezhep bağı bulunuyor. Burada ayrıca, İranlı eğitmenlerin 2006'da bölgeyi ziyaret ettiklerinde "Sabirin" ismini verdiği bir eğitim kampı yer alıyor.

Beyda kentinde ise taraflar arasında vur kaç savaşı yaşanmakla birlikte Husiler buradaki çoğu bölge üzerinde kontrolü muhafaza ediyor. Zahir, Redda' ve Kıfe Redda bölgeleri ile kent merkezi ise sürekli çatışmalara sahne oluyor.

El-Cund bölgesi: Taiz'de Husiler ile hükümet güçleri arasındaki şiddetli çatışmalar aylardır sürüyor. Husiler, batıda es-Sittin Caddesi, Ed-Dabab bölgesi ile doğuda Sabat, El-Cahmeliyye ve Kasr eş-Şab mahalleleri, kuzeyde de El-Huban, El-Hamsin Caddesi ve Useyfira bölgesini elinde tutuyor.

Taiz'de Sabr, Eş-Şakab ve Es-Sarari dağlarını elinde bulunduran hükümet yanlısı güçler, kısa süre önce Sarari beldesini de ele geçirdi. Husi yanlısı Cuneyd sülalesinin yaşadığı bu beldenin ele geçirilmesi Husileri hayli rahatsız etti.

İbb'de, Husiler kentin tamamına yakınını kontrol altında tutarken, HDG güçleri sadece Dali kenti sınırındaki Hamek ve Beyyar bölgelerinde varlık gösteriyor.

Aden bölgesi: Bu bölgede yer alan Aden, Lahic, Ebyen ve Ed-Dali kentleri Husilerden tamamen kurtarılmış durumda. Geçen hafta Ebyen'e bağlı Ceğara ve Zencebar ilçeleri de El-Kaide'den geri alındı.

Hadramevt bölgesi: Hadramevt ve El-Mahra kentlerinin kontrolü hükümet güçlerinin elinde bulunuyor. Geçen nisan ayında Mukella kenti El-Kaide'den, Şebve'nin merkezi Atak kenti ile pek çok bölge de Husilerden geri alındı. Şu an Husilerin elinde Beyhan bölgesi bulunuyor ve çatışmalar burada yoğunlaşıyor.

Muhabir: Muhammed eş-Şubeyri,Gülşen Topçu