BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Dünya Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Birliği Başkanı Kadir Topbaş, yerel yönetimlerin mali yapılarının daha da geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Topbaş, BM'de düzenlenen "2015 Sonrası Kalkınma Gündeminin Uygulanmasında Parlamentolar, Kentler ve Yerel Yöneticilere Düşen Görevler" konulu panelde, kalkınma gündeminde yer alan hedeflere ulaşılabilmesi için yerelde etkili bir yönetim ve yenilikçi finansman modellerinin kullanılmasının önemli olduğunu belirtti.
Yerel yönetimlerin etki alanındaki gelirlerini yeniden yatırıma dönüştürmeleri gerektiğini kaydeden Topbaş, bunun için şeffaf ve etkili mekanizmalar kurulmasının önemini vurguladı.
Yerel vergilendirmenin gerektiği kadar gelişmediğini anlatan Topbaş, "Yerel yönetimlerin arazi bedellerindeki sermaye kazancı hakkıyla alınamamaktadır ya da ekonomik faaliyetlere ilişkin katma değer elde edilememektedir. Bu yüzden mali desantralizasyona (yerelleşme) önem verilmelidir" dedi.
Mali olarak güçlendirilen yerel yönetimlerin kendi hizmet ve altyapısını geliştirme kapasitesini artıracağını dile getiren Topbaş, yerel yönetimlerin akıllıca bir finansman yönetimi kurması ve uzun vadeli sürdürülebilir gelir üretmesi için yerel yönetimlerin kurumsal kapasitelerinin artırılması gerektiğini anlattı.
Topbaş, uluslararası ve bölgesel kalkınma bankalarına ilişkin de bazı değerlendirmelerde bulunarak bu kurumların genellikle ulusal hükümetler ve özel sektöre kredi verdiğini ancak yerel yönetimlere nadiren doğrudan kredi sağladığını söyledi.
Sorunların aşılması için yerel yönetimlere doğrudan kredi imkanı sağlanması gerektiğini bildiren Topbaş, böylece altyapı ve temel hizmetlere yatırımların artırılabileceğini ifade etti.
"Eskiden maaşlar ödenmiyordu"
Başkan Kadir Topbaş yerel yönetimlerin gelişmesi için hassasiyet gösterilmesi gereken unsurlar olduğunu da vurgulayarak "Birinci olarak hesap verebilen istikrarlı bir yönetimin oluşması gerekmektedir" değerlendirmesini yaptı.
İkinci olarak kalkınma için ülke planları yapılması ve sosyoekonomik doku haritalarının çıkarılması gerektiğini aktaran Topbaş, yerelin güçlendirilmesi ve altyapının önemsenmesinin de önemli olduğunu dile getirdi.
Topbaş, tüm insanların kaderlerinin birbirine bağlı olduğunu, Türkiye'nin bu anlamda az gelişmiş ülkeler ve diğer bölgesel ortaklarıyla birlikte çalıştığını ifade etti.
Yerelin güçlendirilmesine ilişkin Türkiye'de gösterdikleri başarıları da anlatan Topbaş, "İstanbul Belediyesi geçmişte maaş ödeyemiyordu ama şimdi çok ciddi yatırımlar yapabilen bir yerel yönetim haline geldi. Reform nitelikli yasal düzenlemelerle bu güç bize verildi. Bütün dünyadaki yerel yönetimlerde bu etkinliğin artırılması gerekir" diye konuştu.
Topbaş'tan hızlı kentleşme uyarısı
Kadir Topbaş, kötü yönetilen kentleşmenin risklerine gereken önemin verilmesi gerektiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı'nın organize ettiği "Kentlerin Geleceği: Kentsel Sorunlara Bütüncül Yaklaşım" adlı toplantıda konuşan Topbaş, hızlı kentleşme konusunda dünya çapında bir farkındalığın oluştuğunu, fakat bunun bir gündem maddesi olarak hak ettiği ilgiyi görmediğini belirtti.
Dünya Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Birliği (UCLG) Başkanı da olan Topbaş, "Kötü yönetilen kentleşmenin risklerine gereken önem verilmemektedir" diye konuştu.
Kentleşmenin dönüştürücü siyasi potansiyeline vurgu yapan Topbaş, emsali görülmemiş küresel sıkıntılarla karşı karşıya olan dünyada değişen göç yönlerinin ve tüketim alışkanlıklarının yeni belirsizlikler ürettiğini kaydetti.
Bu sorunların bölgesel düzeyde ele alınması gerektiğini savunan Topbaş, şunları söyledi:
"Kentlerde büyük sorunlar var, araştırmalar bu durumu belgelemekte. Örneğin yatırımlar kentsel büyümeye ayak uydurmamış. Kentin gelişiminden çıkarılan dersler dikkate alınmamış. Bütün bunlar temel alt yapı eksikliklerini ve eşitsizlikleri doğurmakta. Bu sebeple yerel yönetimleri güçlendirmeliyiz. Hükümetler ve yerel paydaşlarla birlikte kuvvetli bir ortaklık kurmalıyız."
Yerel ve bölgesel yönetimler sadece uygulayıcı olmadığını belirten Topbaş, yerel yönetimlerin politika geliştirici olarak işe dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
"Kentleşmenin ulusal kalkınmaya katkılarını özellikle vurgulamalıyız" diyen Topbaş, kent yönetiminin karmaşık yapısının yarattığı gereklilikleri yerine getirmedikçe kentlerden sağlanabilecek birçok faydadan mahrum kalınacağını ifade etti.
Gün içinde BM'de düzenlenen "2015 Sonrası Kalkınma Gündeminin Uygulanmasında Parlamentolar, Kentler ve Yerel Yöneticilere Düşen Görevler" konulu panelde de konuşan Topbaş, kalkınma gündeminde yer alan hedeflere ulaşılabilmesi için yerel yönetimler düzeyinde etkili finansman modellerinin önemine vurgu yapmıştı.
Muhabir: Mustafa Keleş
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
