'Yüzyılın Anlaşması'nın ilk adımı Lübnan'da mı atılıyor?

Lübnan'ın güneyindeki Sayda kentinde yer alan Miye Miye Filistin Mülteci Kampı'ndaki grupları silahlardan arındırma adımı bazı uzmanlara göre ABD'nin Filistin'e dayattığı "Yüzyılın Anlaşması" planının hazırlıklarından olabilir.

Sayda'da bulunan Miye Miye Mülteci Kampı'ndaki silahların tasfiyesi için Lübnan ordusu ile Filistinli gruplar arasında varılan anlaşma 14 Mayıs'ta yürürlüğe girdi.

Kamptaki farklı gruplara ait silah ve güvenlik bariyerlerini kaldırma çalışmalarının, ordunun denetiminde yürütüldüğü belirtildi.

Yerel basında çıkan haberlerde, Lübnan ordusu ile Filistinli gruplar arasındaki görüşmeler sonucu, başkent Beyrut'ta bulunan Sabra ve Şatilla kamplarında da aynı yönde adımların atılabileceğine işaret edildi.

Miye Miye'de 5 binden fazla kişi kalıyor

Sayda'nın doğusunda 1954'te Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) tarafından kurulan Miye Miye Mülteci Kampı, Lübnan'da yüz binlerce Filistinli mülteciye ev sahipliği yapan 12 kamptan biri.

Halihazırda 5 binin üzerinde nüfusa sahip Miye Miye Mülteci Kampı'nda Hamas mensupları, Fetih Hareketi'ne bağlı "Ulusal Güvenlik" ve Hizbullah tarafından desteklenen Ensarullah Hareketi mensubu silahlı gruplar bulunuyor.

Lübnan ordusunun mülteci kampına yönelik adımının, ABD'nin İsrail-Filistin meselesinin çözümü konusunda yakında açıklaması beklenen "Yüzyılın Anlaşması" planının gündemde olduğu bugünlerde gelmesi dikkati çekti.

AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Lübnanlı uzmanlardan bazıları, Miye Miye Mülteci Kampı'yla başlayan uygulamayı "Yüzyılın Anlaşması" doğrultusunda atılan bir adım olarak görürken, bazıları bunun ülkede zorunlu bir güvenlik tedbiri olduğunu söylüyor.

Kamptan çıkarılan silahların yeni adresi

Konuyu yakından takip eden ve adının açıklanmasını istemeyen Lübnanlı bir emniyet yetkilisi, ordu tarafından başlatılan girişim doğrultusunda Filistinli gruplarla sağlanan koordinasyon sonucunda mülteci kampındaki hafif ve orta çaptaki silahların çektirildiğini söyledi.

Yetkili, anlaşmada hareketlerin ofislerini koruma amaçlı bazı bireysel silahların ise kamplarda kullanılmaya devam edileceğinin öngörüldüğünü belirtti.

Kamp içinde Filistinli gruplar tarafından oluşturulan mevzi ve güvenlik bariyerlerinin de kaldırıldığına işaret eden emniyet yetkilisi, kamptan çıkarılan silahların nereye gönderildiğine ilişkin ise şunları söyledi:

"Fetih Hareketi'ne ait silahlar, Sayda kentinde Filistinlilerin yaşadığı Ayn el-Hulve Mülteci Kampı'na nakledildi. Diğer gruplara ait silahlar ise ordunun belirlediği ve karşı tarafın da kabul ettiği bir adrese taşındı."

Lübnanlı yetkili, Miye Miye Mülteci Kampı'nda başlayan uygulamanın diğer Filistinli mülteci kamplarına da yansıyıp yansımayacağına ilişkin, "Bu konuda birtakım söylentiler var. Sırada başkent Beyrut'un güneybatısında yer alan Sabra ve Şatilla kampları olabilir. Çünkü orada uyuşturucunun gençler arasında yayılması nedeniyle kamp sakinlerinin hayatlarını tehdit eden sosyal problemler yaşanıyor." dedi.

Lübnan ve Filistinlilerin ortak çıkarı için atılan bir adım

Fetih Hareketi yöneticilerinden Münir el-Makdah da Miye Miye Mülteci Kampı'ndaki silahları çıkarma uygulamasının Lübnan ve Filistinli tarafların ortak onayıyla gerçekleştiğini ifade etti.

Bu adımın Filistin mülteci kamplarındaki silahlara ilişkin bir düzenin oluşması bakımından ortak bir program çerçevesinde her iki tarafın çıkarları için atıldığını dile getiren Makdah, Yüzyılın Anlaşması hakkında ise şunları kaydetti:

"Vatanlarına dönme hakkı başta olmak üzere Filistinlilere hiçbir hak tanımayan Yüzyılın Anlaşması, Filistin ve Lübnanlılar tarafından kabul edilemez. Lübnanlıların da zarar gördüğü bu anlaşmanın, Filistin halkının hakları ve davası pahasına hayata geçirilmesi zor."

Miye Miye Mülteci Kampı'nda tartışmalı araziler için Lübnan ve Filistinli gruplar arasındaki görüşmelerin devam edeceğini aktaran Makdah, Filistinli mültecilerin Lübnan'da insani ve sosyal haklardan yararlanamadığının altını çizdi.

"İngiltere'den Lübnan'a teklif" iddiası

Lübnanlı siyaset uzmanı Münir er-Rabi ise bu uygulamanın Miye Miye Mülteci Kampı'na özel bir durum olduğuna, ülkede Filistinli mültecilerin bulunduğu diğer kamplar hakkında bu yönde bir adım atmanın kolay olmadığına dikkati çekti.

Diğer mülteci kamplarındaki silahların çıkarılması için Lübnan'ın uluslararası anlaşmalar doğrultusunda siyasi bir karar alması gerektiğini savunan Rabi, Lübnan'da bulunan Filistinli mülteci kamplarındaki silahların uluslararası dengelerle bağlantılı olduğu, dolayısıyla bunun zaman alacağını ifade etti.

Rabi tam bu noktada İngiliz bir yetkilinin iki hafta önce Lübnanlı yetkililere bir teklifle geldiği iddiasını gündeme getirdi. Söz konusu yetkilinin Lübnan'da 100 bin Filistinli mülteciye vatandaşlık verilmesi karşılığında İngiltere'nin Lübnan ekonomisini destekleme teklifi yaptığını öne süren Rabi, şunları söyledi:

"İngiltere'nin bu teklifi, mülteci kamplarının Yüzyılın Anlaşması'yla paralel olarak gündemde tutulacağını gösteriyor. Dolayısıyla diğer mülteci kamplarındaki silahları çıkarma konusu da henüz olgunlaşmamış bölgesel ve uluslararası anlaşmaların bir parçası haline getirilmesi için şimdilik askıya alınacak."

Miye Miye Mülteci Kampı'ndaki silahları çıkarma çalışmasının siyasi amaçlı olduğunu vurgulayan Rabi, özellikle Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın partisi Hristiyan Özgür Yurtsever Hareketi'nin kamptaki bazı ev ve arazileri bölge sakini Hristiyanlara iade ederek birtakım kazanımlar elde etmeye çalıştığını savundu.

Bu adımın mülteci kampındaki gerginliği sona erdirip tüm tarafları memnun edeceğini söyleyen Rabi, zira silahların çıkarılmasının Hamas için önem arz ettiğini, Hizbullah tarafından desteklenen Ensarullah grubunun varlığını da meşrulaştıracağını kaydetti.