WASHINGTON - Barışkan Ünal
ABD'nin ilk İslami üniversitesi olarak geçen günlerde akreditasyonunu tamamlayan Zaytuna Koleji, ABD'de islamofobiyle de mücadele edecek "geleceğin Müslüman liderlerini" yetiştirmeyi hedefliyor.
Kaliforniya eyaletinin Berkeley şehrinde 2010 yılında öğretime başlayan Zaytuna Koleji, ABD'de özel ve devlet üniversitelerinin akreditasyonundan sorumlu 6 resmi kuruluştan biri olan Okullar ve Kolejler Batı Birliği'ne (WASC) akredite oldu. Böylelikle Zaytuna, Amerikan yüksek öğretim sistemi tarafından tanınarak ABD’deki ilk İslam üniversitesi haline geldi.
Üniversitenin kurucularından Dr. Hatem Bazian, konuyla ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, ABD’de ilk kez bir İslam üniversitesi kurulmasına Amerika genelinden ve Amerikalılardan ciddi olumlu geri dönüş ve destek aldıklarını söyledi.
Muhafazakar kesimi temsil eden Fox News kanalı hariç tüm Amerikan medyasında da üniversite hakkında olumlu haberler çıktığını belirten Bazian, "Üniversitemiz, tüm akademik çevrelerce de kucaklandı ve bu çabalarımızda desteklendiğimizi hissettik" diye konuştu.
'Süreci en hızlı tamamlayan üniversite olduk'
Kurulma aşamasında önyargılarla da karşılaşmadıklarını dile getiren Bazian, şunları kaydetti:
"Kimseye ayrıcalık yapılmayan çok detaylı ve dikkatli bir süreç izleniyor. Üniversite akreditasyon sürecinizin başlayabilmesi için önce ilk mezunlarınızı vermeniz gerekiyor. Açıkçası, ilk mezunlarını verdikten sonra Zaytuna, WASC’nin yakın tarihinde süreci en hızlı tamamlayan üniversite bile oldu. 13 ay gibi kısa bir sürede ve WASC'in tek saha ziyareti sonrasında tüm adaylık başvuru sürecini tamamladık ki normalde ilk mezunlardan sonra, bir çok saha denetleme aşamasıyla birlikte bu süreç 4-7 yıl sürebiliyor."
Bazian, WASC'nin de kendilerine bu süreçte çok yardımcı olduğunu ifade ederek, "Saha ekibi ve WASC liderleri etkinliğimize katıldılar ve kamuya açık törende akreditasyonumuzu verdiler ki normalde bunun için tören yapılmıyor. Bu, kurumumuza dair güvenlerini ve bu projeye desteklerini yansıtıyor" diye konuştu.
Bazian, federal ve eyalet düzeyindeki tanınmanın da üniversitenin akreditasyonunu aldıktan hemen sonra gerçekleştiğini vurguladı.
Üniversitenin akreditasyonunu Amerika’daki Müslüman toplumunun da sevinçle karşıladığını anlatan Bazian, "Dünya genelindeki Müslümanlar ve İslam tarihi açısından yaşanan olumsuz bir dönemin ortasında bunun gerçekleşmiş olmasından gurur duyuyorlar" ifadesini kullandı.
'Geleceğin Müslüman liderlerini yetiştirecek'
Bazian, bir soru üzerine, üniversitenin, Amerikalı Müslüman toplumunun yüz yüze kaldığı sorunları kurumsal olarak ele alabilme ve bu noktada geleceğin liderlerinin yetiştirilmesinde en iyi yapı olduğunu belirtti.
"İslam tarihsel olarak kurumlar inşa etmekle ilgili ve eğitim kurumları bu noktada hep merkezi olmuştur" diyen Bazian, "İslam, Amerika'da kalacak ve büyüyecek. Zaytuna Koleji’nin amacı, gelecek nesillerin gerekli İslam bilgisine sahip olduğundan emin olmak ve Müslüman toplumuna tüm ilişkilerinde yardım edecek liderler yetiştirmek" dedi.
Bazian, Müslümanların artık Amerika'da, kendilerine gelen tüm soruları yönlendirebilecekleri ve bunlara yetkin cevaplar verecek bir akademik adrese sahip olduklarına işaret ederek, "Artık Amerika'daki Müslümanlar, topluma en üst düzeyde önderlik edecek ve yönlendirecek alimler grubumuz olduğunu hissedebilirler" diye konuştu.
'İslamafobi ile mücadelede doğru yer'
ABD ile Avrupa ülkelerinde son dönemde artan islamofobi dikkatleri çekerken, diğer yandan DAEŞ gibi terörist örgütler karşısında, ABD Başkanı Barack Obama başta olmak üzere liderlerin, Müslüman liderler ve din adamlarından daha fazla harekete geçmelerini istediği görülüyor.
Bazian, konuyla ilgili soru üzerine şunları söyledi:
"İslamın bizleri bilgiye, öğrenmeye ve anlamaya çağırdığına inanıyoruz ki bunlar şiddet ve terörizme yol açan cehaletin ve dar bakış açısının karşıtıdır. Biz 'iyi Müslüman', 'kötü Müslüman' sınıflandırması yapan ve İslamı veya Müslümanları sorunsallaştıran bir eğitim kurumu olmak istemiyoruz. Bunun yerine şiddeti getiren ve bunu ekonomik üretim sürecine dahil eden tarih ve yapıların derin eleştirisini, analizini yapmak istiyoruz. Dünyayı daha iyi bir yere dönüştürmeye dönük büyük bir sorumluluğumuz var. Bu noktada öncelikle ve ilk olarak kendimizi ve çevremizi de eleştirmeye hazır olmalıyız ama bu yapıcı şekilde olmalı ki yıkmaya değil, inşa etmeye katkı sağlasın."
Zaytuna'nın bir üniversite olarak artan islamofobiyle mücadelede "doğru adres" olduğunu belirten Bazian, "Müslümanlara yönelik yapısal islamofobiyle mücadele edecek gerekli yeteneğe sahip, İslamı kendi yaşamlarında ve eylemlerinde somutlaştıran geleceğin liderlerini mezun edeceğiz" diye konuştu.
'Müslümanların akademik bir adrese ihtiyacı vardı'
Üniversitenin Rektörü Hamza Yusuf da üniversitenin Amerika'daki Müslümanlar için üç açıdan önemli olduğunu belirterek, "İlk olarak Müslümanların dine kendini adama ile akademinin birbirini dışlamadığı bir alana ihtiyacı var. Laik okullarda Müslümanlar ve diğer inananlar kendilerinin kısıtlandığını hissedebiliyorlar" dedi.
İslamiyetin bilginin geliştirilmesi, korunması ve sürdürülmesine dayanan bir din olduğunu belirten Yusuf, "Buna rağmen Müslümanlar, 'Bilgi Masası'ndan çok uzun süredir uzaktı. Bu nedenle bu üniversite önemli. Üçüncü olarak da mevcut kafa karışıklığı, yanlış anlamalar ve tüm taraflardan misilleme şeklindeki şiddet davranışlarının olduğu bir ortamda Müslümanların, dinlerinin doğru şekilde temsil edildiği akademik bir adrese ihtiyacı vardı" değerlendirmesinde bulundu.
Üniversitenin tüm bu amaçlarını başarmanın zorlukları da beraberinde getirdiğini dile getiren Yusuf, "Geniş Müslüman toplumundan aslında çok az destekle birçok şey başardık. Ana sponsorlarımız sadece yüzlerle ifade edilebilir. O nedenle bunu bir üst seviyeye çıkarmamız için gerçek yardımlara ihtiyacımız var" diye konuştu.
Kurumsal yapı "İslam adabı" üzerine kurulu
Üniversitenin yapısı hakkında da bilgi veren Bazian, kurumsal yapı ve eğitim programının temelde "İslam adabı" üzerine kurulu olduğunu söyledi.
Derslere duayla başladıklarını belirten Bazian, sınıfta en önem verdikleri şeylerden birinin "adap" olduğunu kaydetti.
Üniversitede öğrencilere İslam Hukuku, Teoloji ve Arapça’dan oluşan üç ana bölümde eğitim seçeneği sunuluyor. Bunların yanı sıra öğrencilere, ekonomi, ABD Anayasası, bilim, astronomi, dinlerin karşılaştırması ve tarih dersleri de veriliyor. Üniversite'de Müslüman olmayan öğretim üyeleri de çalışabiliyor.
Okulun duvarlarında Kur'an-ı Kerim ve hadislerden alıntı ve dualarla İslam ruhu her tarafa yansıtılırken, okulda beş vakit ezan okunuyor, öğrenci, öğretim görevlileri ve okul çalışanları birlikte namaz kılıyor.
Bazian, "Ders programında, Batılı eğitim tarzının karşısında İslami üslup veya laik eğitim karşısında dini eğitim şeklinde bir yaklaşım sergilemiyoruz. Ama bireysel ile toplumsal ödevler, bilginin faydalı ve zararlı kullanımı bakış açısından hareket ediyoruz. İslamı derin, kapsamlı ve en yüksek ahlaki ve etik değerleriyle öğretmeye odaklanıyoruz" dedi.
'Türkiye'deki kurumlarla işbirliği yapmak isteriz'
Diğer yandan, Bazian, Türkiye’deki kurumlarla da öğrenci ve öğretim üyesi değişimi programları, ortak konferanslar gibi birçok alanda işbirliği yapmayı arzuladıklarını bildirdi.
Bazian, "Amerika'daki Müslümanlar tarafından kurulsa da Zaytuna Türk kardeşlerimize de aittir" diyerek, Türk meslektaşları ve öğrencileri, bu projenin parçası olmaya ve kendilerini ziyarete davet etti.
1996 yılında Hamza Yusuf ve Zaid Şakir tarafından Kaliforniya’da Zaytuna Enstitüsü olarak faaliyete başlayan kurum, 2009 yılında sosyal bilimler üniversitesine dönüşmüş, 2010 yılında da ABD'nin ilk İslam üniversitesi olarak hizmete girmişti.
ABD'de yıllardan beri diğer dinlerin eğitimini veren üniversiteler bulunuyor. Katolikler için Indiana’da Notre Dame Üniversitesi, Yahudiler için New York City’deki Yeshiva University ve Evangelistler için ise Massachusetts'teki Wheaton College bu üniversitelerden bazıları olarak biliniyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
