'ABD dünyanın en büyük vergi cennetine dönüşüyor'

WASHINGTON - GÜLBİN YILDIRIM

Uluslararası vergi uzmanları, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile Avrupa Konseyi iş birliğinde hazırlanan "Vergi Konularında Karşılıklı İdari Yardımlaşma Anlaşması"nı imzalamayan ABD’nin, servetlerine yeni sığınak arayışına çıkan dünya zenginlerinin gözde adresi olduğuna işaret ediyor.

Böylece servet sahiplerinin vergi yükünden kaçabilmek için başvurduğu denizaşırı off-shore hesaplarının tespit edilip vergilendirilmelerini sağlayacak anlaşmayı İsviçre, Cayman Adaları, Singapur ve Hong Kong gibi vergi cenneti olarak bilinen ülkeler bile imzaladı. Buna karşın ABD'nin tüm uluslararası baskılara rağmen anlaşmaya yanaşmaması tepki topluyor.

Sistem nasıl işliyor

Amerikan yasalarına göre, ülke dışında yaşayan yabancıların ABD sınırları içindeki yatırımlarından kazandıkları pasif gelirler vergiye tabi tutulmuyor. Daha da önemlisi bu gelirler, ABD'nin, OECD'nin bilgi paylaşım anlaşmasını imzalamaması nedeniyle yabancıların kendi ülkelerindeki vergi kurumlarına rapor edilemiyor. Böylece İsviçre ve Cayman Adaları gibi bölgelerdeki hesaplardan ABD'ye taşınan para, adeta tereyağından kıl çeker gibi vergiden kaçırılıyor.

"ABD iki yüzlü davranıyor"

Ancak ABD hükümeti, kendi vatandaşlarının yurt dışındaki mal varlıkları ve gelirlerini vergiden kaçırmasını önlemek amacıyla 2010 yılında Yabancı Hesaplar Vergi Uyum Yasası’nı (FATCA) çıkarttı.

Merkezi Virginia'da bulunan Tax Analysts'in Kıdemli Vergi Politikası Uzmanı Robert Goulder, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ABD'nin, yabancı finansal kuruluşları kendisine bilgi vermeye zorlamasına rağmen aynı kuralı ABD'deki şirketlere uygulamamasını "iki yüzlülük" olarak nitelendirdi.

Paravan şirketlerle gizlilik cenneti

ABD'nin CRS'ye katılmaması ülkenin vergi cennetine dönüşmesini sağlayan tek faktör değil. ABD yasalarının paravan şirketlere imkan tanıması da bu açıdan önemli rol oynuyor. ABD’deki bazı eyaletler, kurulan şirketlerin asıl hissedarları ya da sahiplerinin kayıtlara geçmesini gerektirmiyor. Yabancıların yatırım yaptığı varlık yönetimi şirketlerinin, ofislerini ABD'deki finans merkezlerinden yüzlerce mil uzaktaki Nevada, Wyoming ve South Dakota gibi metruk eyaletlere açmasının ardında da bu yatıyor. Bu durum, ABD'nin sadece vergi kaçırmak için değil kara para aklama faaliyetleri için de en çok tercih edilen ülkelerden biri olmasına yol açıyor.

Goulder, bu konuda da şunları söyledi:

"Para ilk başta Delaware, Nevada, Wyoming gibi eyaletlere geliyor ama buralarda kalmıyor. Bu eyaletler, paravan şirketlere imkan tanımasıyla ünlü gizlilik cennetleri. Çünkü bu eyaletlerde kurulan paravan şirketlerin arkasında kim var bulamazsınız. Bu şirketler bu yüzden buralarda kuruluyor ancak para ülkenin diğer bölgelerindeki yatırımlarla değerlendiriliyor. Gizlilik vergi kaçırmayı amaçlayanların 'olmazsa olmaz'ı. Bugünün küresel ekonomisinde gizlilik cenneti olmadan, vergi cenneti olunmaz. Uzun lafın kısası, ABD dünyanın en büyük vergi cenneti oldu."