ANKARA - Mehtap Yılmaz/Arife Yıldız Ünal
Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, konuk olduğu Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası'nda akaryakıt kaçakçılığıyla mücadeleye kararlılıkla devam ettiklerini, bu alanda denetimleri aralıksız sürdürdüklerini söyledi.
Piyasada litresi 4,20 lira olan mazotun bazı istasyonlarda 3,70-3,80 liraya satıldığını anlatan Canikli, özellikle ucuz akaryakıt satan istasyonlara denetim yapıldığını belirtti. Bakanlık görevine geldiğinden bu yana bin 600 istasyonun denetlendiğini kaydeden Canikli, şu ana kadar 40'a yakın istasyonu kapattıklarını bildirdi.
Denetimlere ilişkin bilgi veren Canikli, akaryakıt numunesinin pompadan depoya verilirken alındığını, bazı istasyonlarda bakanlık personelinin fark edildiği anda uzaktan kumanda sistemiyle pompadan gelen akaryakıtın değiştirildiğini belirlediklerini söyledi. Canikli, buna fırsat vermemek amacıyla bütün işlemlerin kamerayla görüntülendiğini ifade ederek şöyle konuştu:
"Yapılan son denetimlerde, istasyonların hiçbiri markersız çıkmadı. Bu kaçak akaryakıt satışının bittiği anlamına gelmiyor, biz konunun üzerine gidince yöntem değiştirmeye başladılar, başka yöntem uyguluyorlar. Örneğin A dağıtım firması, TÜPRAŞ'tan resmi olarak 1000 ton akaryakıt alıyor ve kendine bağlı istasyonlara gönderiyor ama fatura vermiyor. Akaryakıtı 10 istasyona gönderiyor, faturasını başka 10 istasyona gönderiyor. Fatura gerçek ama mal yok bir kısmında da mal gerçek, fatura yok. Bazı akaryakıt istasyonları faturasız aldığı gerçek markerlı akaryakıtı satıyor, fiş veriyor fakat daha sonra yazar kasaların beynini boşaltıyor, siliyorlar. Biz bunları tespit ettik. 600 istasyona denetim yapılırken, 3 istasyonun yazar kasalarının beyinlerini bilgisayardan silerken yakaladık. TÜPRAŞ'tan aldığı fiyattan yüzde 2 daha ucuza faturasız olarak veriyor akaryakıtı. Faturayı da büyük inşaat şirketlerine yüzde 8-9 ile satıyorlar. Bu oranın yüzde 2'sini ucuz akaryakıt verme de aktarıyor, yüzde 6-7 inanılmaz kar ediyor. Faturayı alan firma da yüzde 18 KDV'nin yüzde 9'unu ödüyor, kalan yüzde 9'unu kazanıyor, bir de kurumlar vergisi oranından kar ediyor, gider yazımında kullanıyor. "
Canikli, denetimlerde tespit ettikleri usulsüzlüklere ilişkin Maliye Bakanlığı'na yazı yazdıklarını dile getirdi.
"Araçlar önce x-ray'den geçecek"
Gümrük kaçakçılığıyla ilgili tespit edilen yöntemlere de değinen Canikli, "Birbirine benzeyen 2 tır, Mersin Limanı'ndan gemiyle gelen muzu Cilvegözü'nden Suriye ya da Habur'a götüreceklerini ifade ediyorlar. 2 tır da perondan geçiyor ve x-ray'a yönlendiriliyor. Biri geçiyor, muz olduğu tespit ediliyor sorun yok. Sonra tırların plakaları değiştiriliyor. Bekleyen aracın plakasını x-ray'dan geçmiş ve içinde muz olduğu tespit edilmiş araca takıyorlar öbür araçmış gibi tekrar x-ray'e sokmaya çalışırken memur tespit ediyor. Bakılıyor ki birinde muz, diğerinde ise çimento var. Yüksek gümrük vergisi olan muzu, Türkiye'ye kaçak olarak satıyor ciddi para kazanıyor hem de Kuzey Irak'a çimento taahhüdü var muz çıkarıyorum diyor, çimento götürüyor. Bir taşla iki kuş vuruyorlar ve tespit ediliyorlar" ifadelerini kullandı.
Araçların önce perondan geçtiğini, şüphe halinde x-ray ile denetlendiğini ifade eden Canikli, sistemi değiştirdiklerini, araçların önce x-ray'den geçeceğini böylece her şeyin denetleneceğini söyledi.
Zehirli ayakkabılar
Canikli, Çin'den ithal edilen ve kanserojen madde içerdiği tespit edilen ayakkabılara ilişkin soru üzerine de söz konusu ayakkabıların gümrükten girerken tespit edildiğini ve imhasına karar verildiğini belirtti. Ayakkabıların önce antrepoya getirildiğini, ardından imha edilmek için gönderildiğini anlatan Canikli, "Orada eski ayakkabılar yenileriyle değiştiriliyor. Sonra o eski ayakkabılar yeniymiş gibi imhaya götürülüyor. Yükleyiciler ürünleri fırına atarken kutuların içinden bir kaç tane ayakkabı düşüyor, bakıyor ki ayakkabılar eski. Orada dananın kuyruğu kopuyor, tespit ediliyor" diye konuştu.
"Dedektör köpekler çok başarılı"
Canikli, bir başka soruyu yanıtlarken dedektör köpeklerin özellikle uyuşturucu tespitinde çok başarılı olduğunu belirtti.
Dedektör köpeklerin özellikle havaalanlarında kullanıldığını ifade eden Canikli, "Şu ana kadar kaçak yakalamalarında, uyuşturucuların çok önemli bir bölümünde dedektör köpeklerin çok büyük payı var" dedi.
Ulusal marker
Türkiye piyasasında dolaşıma giren benzin, motorin türleri ve biyodizele, yüksek teknoloji ürünü, çıplak gözle görülmeyen, taklit edilemeyen, formülü gizli nitelikte ve yakıtın niteliğini bozmayacak bir kimyasal madde (marker) enjekte ediliyor. Denetimlerde, akaryakıtta ulusal marker bulunmaması halinde, kanunda belirtilen ağır cezalar uygulanıyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
