ANKARA
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Enerji Şartı Genel Sekreteri Urban Rusnak'ı bakanlıkta kabulünün ardından basın mensuplarının, elektrik ve doğalgaz fiyatlarında artışa gidilip gidilmeyeceğine yönelik sorularını yanıtladı.
Enerji maliyetlerinin çok fazla arttığını, doların 2,28-2,29'ları gördüğünü ifade eden Yıldız, enerji sektörü için doların değerinin artmış olmasının önemli dezavantaj olduğunu söyledi.
Türkiye'nin son 24 aydır herhangi bir fiyat artışına gitmediğini dile getiren Yıldız, oluşan maliyet artışının yerli kaynaklarla telafi edilmeye çalışıldığını belirtti.
Yıldız, "Ancak bu yıl içerisinde su rejimindeki düzensizlikler ve yağış azlığı bizi bunları dengeleyemeyecek bir noktaya getirmiş bulunuyor. Hem elektrik hem doğalgazfiyatlarında önümüzdeki aydan başlamak kaydıyla, ekim, kasım ve aralık aylarını içermek kaydıyla, yüzde 9'luk fiyat artışına gidiyoruz" diye konuştu.
Bakan Yıldız, "Türkiye, elektrik ve doğalgazdaki yüzde 9'luk fiyat artışına rağmen elektrik fiyatında konutta AB üyesi ülkeler arasında en ucuz 4'üncü, sanayide en ucuz; doğalgazda da hem sanayide hem de konutlarda hala en ucuz ülke konumunda" dedi.
HES'lerde yağış azlığı nedeniyle üretilemeyen elektriğin farkının 3 milyar liranın üzerinde olduğuna işaret eden Yıldız, Türkiye'nin elektrik üretiminde kullandığı su kaynakları oranının yüzde 25'ten yüzde 17-18'ler seviyesine düştüğünü, yıl sonunda bu oranın yüzde 19'larda gerçekleşmesinin beklendiğini dile getirdi. Yıldız, aradaki farkın ithal ve diğer başka kaynaklarla karşılandığını kaydetti.
AK Parti hükümetleri döneminde asgari ücretlilerin alım gücünde elektrik ve doğalgazla alakalı 2 kat artış olduğuna dikkati çeken Yıldız, asgari ücret içerisinde elektrik için yapılan harcamanın payının yüzde 18'lerden yüzde 8,8'e, doğalgaz için yapılan harcamanın payının yüzde 32'den yüzde 16,6'ya gerilediğini belirtti.
Bakan Yıldız, dolarla yapılacak bir karşılaştırmada fiyatların Kasım 2008'deki miktarların gerisinde olduğunu söyledi.
Taner Yıldız, fiyat artışındaki 3 aylık sürenin elektrik ve doğalgaz için de geçerli olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:
"Her ay doğalgazı her 3 ayda bir elektriği düzenliyor olmamıza rağmen bugün gördüğümüz 2,28'lik dolar paritesi bizim için çok etkileyici. 2013 Haziran ayında ham petrolün varili yaklaşık bugünlerdeki fiyat olmasına rağmen döviz fiyatlarındaki parite çok farklılaştı. Dolar kuru 1,92 iken şu anda 2,28'ler civarında. Bu aradaki fark bile yapılan fiyat artışının çok üzerinde ama olabildiğince vatandaşımız, sanayicimiz lehine yerli kaynaklarımızla bunu dengelemeye gayret ediyoruz. Çabalarımız bu yönde devam edecek."
Gelecek yıl rüzgar santrallerinin katkısıyla 1 milyar dolar daha az doğalgaz ithal etmeyi öngördüklerini dile getiren Yıldız, enerji tasarrufu ve verimliliği konusuna daha fazla yoğunlaşılması, yerli kaynaklara yönelik karşı çıkışların gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye'den Enerji Şartı revizyonuna destek
Bakan Yıldız, Enerji Şartı Genel Sekreteri Urban Rusnak'ı bakanlıkta kabul etti.
Rusnak'ın, enerji sektörünün globalleşmesi ve ilişkilerin barışçıl olmasına yönelik ciddi katkıları olduğunu ifade eden Yıldız, 65 ülkede bu ortak dili tesis etmek için gayret gösterdiğini söyledi.
Yıldız, "Türkiye olarak Enerji Şartı'yla alakalı ortak dilin oluşturulmasına sonuna kadar destek vereceğiz. Yeni üye olacak ülkeler var. Filistin, Pakistan gibi ülkelerin üyeliğine de destek vereceğiz" diye konuştu.
Rusnak da Enerji Şartı'nın ileri seviyeye getirmek için görüştüklerini, Türkiye'nin bu konuda tam desteğini görmekte memnun olduklarını belirtti.
Türkiye'nin G20'ye başkanlık yapacak olmasının da önemli olduğunu dile getiren Rusnak, G20 nezdinde enerji alanında gündeme getirmek istedikleri konuların bulunduğunu söyledi.
Rusnak, enerji şartı anlaşmasının 50'den fazla ülkenin taraf olduğu, yatırımı koruma ve teşvik etme anlamında tek doküman olduğunu ifade etti. Enerji Şartı Deklarasyonu'nu 65 ülkenin imzaladığına dikkati çeken Rusnak, bu metnin şartın bir alt kademedeki işbirliği konularını içerdiğine değindi. Rusnak, Çin, İran, Pakistan, bazı Latin amerika ülkelerinin Enerji Şartı sürecine katılmak istediklerini bildirdi.
Rusya-Ukrayna krizi
Rusnak, Rusya ile Ukrayna arasındaki krizin Avrupa ülkelerine gaz arzı konusunda sorun yaratıp yaratmayacağına yönelik soru üzerine, bu krizin önemli olduğunu, bir tüketici ülke olan Türkiye'nin de AB ülkeleri ile aynı konumda bulunduğuna inandığını söyledi. Rusnak, şunları kaydetti:
"Sıkıntılı ayların bizi beklediğini düşünüyorum. Şu anda AB'nin desteğiyle Ukrayna ve Rusya arasında fiyat üzerinde müzakereler devam ediyor. Kilit unsur Ukrayna üzerinden transitin devam etmesi, ancak bu şekilde Ukrayna kendi ihtiyaçlarını tedarik edecektir. Fiyatla ilgili olarak kısa zamanda çözüme ulaşılacağını düşünmüyorum, çok zor bir müzakere."
Bakan Yıldız da bu konunun çözümünün Avrupa ve Türkiye'nin doğalgaz ihtiyacını karşılayacak şekilde çözüme kavuşmasını umduklarını belirtti.
Muhabir: Göksel Yıldırım
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
