ANKARA - Deniz Çiçek Palabıyık
Ankara'nın yüzyıllardır ipek böceği kozacılığı yapılan Nallıhan ilçesinde kadınların ürettiği ipek iğne oyası takılar, naftalinli sandıklardan çıkarak, Fransa, İtalya, Japonya ve İngiltere'nin de aralarında olduğu 21 ülkeye ulaştı.
Nallıhan'ı ve kültürünü tanıtmak için harekete geçen kadınlar, önce dernekleşti, ardından da Nal-Etik Kooperatifini kurdu. Kooperatif çatısı altında toplanan ev hanımları evlerinde yaptıkları ipek iğne oyası takıları yurt dışına da satmaya başladı.
Nal-Etik Kooperatifi Başkan Yardımcısı Kadriye Sezer, AA muhabirine, bölgedeki ipek iğne oyası takı üretimi hakkında bilgi verdi.
Nallıhan'da her evin bir odasının ipek böceği kozalarına ayrıldığını belirten Sezer, "Yöremizde iğne oyası kursu açtık ve genç nesilleri de bu geleneksel sanata dahil ettik ancak yine yapılan ürünler evlerde sandıklarda kaldı. Bölgemizde turizm çalışmaları başlayınca turistler geldi. Satacak hediyelik eşyamız yok sanıyorduk. Sonra elimizdeki bu hazineyi keşfettik. İğne oyasından takılar yapmaya başladık. O zamanlar 21 ülkeye açılacağımızı, kaybolmuş el sanatının Nallıhan ile gündeme geleceğini düşünmemiştik." dedi.
İpek iğne oyaları konusunda ciddi bir pazar bulunduğunu ve ürünlerinin büyük ilgi gördüğünü ifade eden Sezer, kooperatifleşerek aracıları devreden çıkardıklarını ve iğne oyası yapan kadınları sürece dahil ettiklerini anlattı. Sezer, büyükelçi eşlerine verilen yemeklere katılarak yurt dışına açılmaya başladıklarını belirtti. Kadriye Sezer, şöyle devam etti:
"Yurt dışına giden hediyeler Nallıhan iğne oyaları olmaya başladı. Artık 21 ülke Nallıhan ipek iğne oyalarını tanıyor. Bunlardan en çok Japonya, İngiltere, İtalya, Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri alıyor. Bir baktık ki baya yol katetmişiz. Artık biz kendimizi tanıtmıyoruz, yurt dışından gelip bizi buluyorlar. TRT ile belgesel çektik. Gelip alanlar gidip anlatıyor. Yurt dışından özel sipariş alıyoruz. Fransa'da çalıştığımız bir gruba özel tasarım yapıyoruz. Onlar için üretilen modelleri başka kimseye vermiyoruz. Her ürünün üzerinde üreten kadının kodu yazıyor. Böylece kadınların daha kaliteli üretim yapmasını sağlıyoruz. Yurt dışından o kadının koduna göre sipariş geliyor. Moda sektörü için çiçek şeklinde de oya isteniyor."
Sezer, ipek iğne oyasından inovatif ürünler de geliştirdiklerine işaret ederek, Nallıhan dokumalarının arasına iğne oyası işlendiğini ve bu dokumalardan kıyafetler dikildiğini söyledi.
Pek çok yörenin aksine bölgelerinde iğne oyalarının naylon ipten yapılmadığına dikkati çeken Sezer, ipek böceği kozasından bizzat ürettikleri ipek iplikleri çay, soğan kabuğu, ceviz kabuğu, karadut ve ıhlamur gibi doğal ürünlerle boyadıklarını anlattı. Her bir kozadan 1 kilometre ipek ip çıktığını söyleyen Sezer, oyaların tasarımının da tümüyle Nallıhanlı kadınlar tarafından yapıldığını bildirdi.
Sezer, "Tasarımlarda yöreye özgü ardıç ve kara üzüm motifleri kullanıldı. Gelenekselliği kaybetmeden modernize ettik." diye konuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
