ARDAHAN - GÜNAY NUH
Başta dil uzunluğu ve soğuğa dayanıklılığı açısından Türkiye'de tek, dünyada ise en önemli dört ırktan biri olan Ardahan'daki Kafkas arısının soğuk iklime karşı dayanıklılığına ilişkin yapılan uygulamada önemli bir başarı elde edildi.
3 yıldır arılarının bir bölümünü kışın kar altında, bir bölümünü ise, kapalı alanda kışlatan merkeze bağlı Çataldere köyündeki arıcı Nejdet Bilgin, açık alandakilerde soğuk havaya rağmen kayıp vermediğini, kapalı alanlardaki arısında yüzde 5'e varan bir kayıp olduğunu dile getirdi.
Bilgin de 2015 yılı itibarıyla açık alanda deneme yapmaya başladığını belirterek denemelerin tüm olumsuz hava şartlarına rağmen başarılı geçtiğini ifade etti. 2015'de 7, 2016'da 60, 2017'de ise 120 arı kovanını açık alanda kışlattığını ve sıfır kayıp verdiğini, bundan sonra tüm arılarını açık alanda kışlatacağını anlatan Bilgin, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu sezon artık havaların ısınmaya başlaması nedeniyle arı dışarı çıkmaya başladı. Şu an dışarıdaki kovanların içindeki arı, temizliği yapıp dışarı atıyor. Bize ihtiyacı yok. Yani kovan içinde yapması gereken işlemi yapmış ve sezona hazır hale geliyor. İçerideki arının böyle bir durumu söz konusu değil. Üç yıldır yaptığımız deneylerde de gördük ki açık alanda yaptığımız kışlatmada gayet verim alıyoruz ve kayıp vermiyoruz. İçeride bir miktar kayıp varken, dışarıdaki kışlatmada kayıp sıfır. Bunun tek bir sebebi var, dışarıdaki arı sezon boyuncu iklime uyum sağlıyor."
Kar altındaki kovanları tek tek kontrol eden, kovanların önündeki karları temizleyen Bilgin, dışarıdaki arının kovan içindeki temizliğini tamamladığını gördüklerini söyledi.
Havaların artık ısınmaya başladığını, bu nedenle içerideki arının uyandığını dile getiren Bilgin, şunları söyledi:
"Şu an arı uyanmış ama çıkaramıyorum. Her taraf karlı olması nedeniyle çıkan arı uyum sağlayamaz fakat içerideki arı da dışarıda olsaydı böyle bir sorunu olmazdı. Arı uyanmış, çıkmak istiyor fakat çıkaramıyoruz. Bu nedenle de stres yapıyor. Böyle olunca da kayıp veriyoruz ama dışarıdaki arının böyle bir sorunu yok. Dışarıdaki arı, uyum sağlamış karlı ve soğuk ortama. İçerideki arı için şu an tehlikeli bir durum. Panik yapıyor, dışarı çıkamadığı için. Kovandaki balı bitiriyor. Sıkışmış sönebilir."
Bilgin, içerideki arıların dışarı çıkması için etraftaki karların erimesini beklediklerine işaret etti.
Ardahan İli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı İlhan Evliyaoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, arıcı Bilgin'e ait söz konusu uygulamayı kendilerinin de yakın takibinde olduğunu belirtti.
Bilgin tarafından üç yıldır yapılan uygulamada son derece başarılı bir sonuç elde edildiğini, bu nedenle arıcı Bilgin'i tebrik ettiğini dile getiren Evliyaoğlu, diğer arıcıların doğru olan uygulamada Bilgin'i örnek almalarını istedi.
Uygulamanın Kafkas arısının dayanıklılığının göstergesi olduğuna işaret eden Evliyaoğlu, şöyle devam etti:
"Açık alandaki kışlatmada arı kovanının en büyük avantajı hava almasıdır. Bu nedenle de kayıp olmuyor çünkü arı havaya, ortama uyum sağlıyor. Ayrıca üreticinin gözünün önünde sürekli kontrol altıda tutuluyor ama kapalı kışlatmadaki arının böyle bir avantajı yok. İçerideki arının mevcudu çoğalınca, kovan dar geliyor ve içerideki arı yeterli hava alamıyor. Dolayısıyla kovan nemleniyor ve arı kayıpları oluyor. İstediğiniz zaman dışarı çıkaramıyorsunuz. Kış ortasında uyanan bir arıyı dışarı çıkardığınızda arı kovandan çıkar ve kayıp verir. Her taraf karla kaplı sonuçta. Arı uyum sağlayamaz."
Kafkas arısının iklime dayanıklı olması dolayısıyla birlik olarak üreticilere açık alanda kışlatmayı önerdiklerini aktaran Evliyaoğlu, uygulamanın diğer arıcılar tarafından da örnek alınacağına inandığını söyledi.
Türkiye'deki diğer arıların ortalama dil uzunluğu 4,3 milimetre iken uysal ve dayanıklı bir ırk olarak da bilinen Kafkas arılarının dil uzunluğu 7,3 milimetreye ulaşıyor.
Kafkas arısının uzun diliyle çiçeklerin özüne ulaşması sebebiyle bal kalitesi de yükseliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
