Kriz yıllarının IMF Şefi'nden Türkiye övgüleri

WASHINGTON/ANKARA – GÜLBİN YILDIRIM / DİLARA ZENGİN

Uluslararası Para Fonu (IMF) Türkiye Masası eski şefi Carlo Cottarelli, Türk insanının son 15 yılda değişim için gösterdiği iradeyi överken, "Türkiye, 15 yıl öncesine göre ekonomisinin güçlenmesi açısından kesinlikle muazzam ilerleme kaydetti." dedi.

Cottarelli, Türkiye'nin, IMF'ye borcunun son taksitini ödediği 14 Mayıs 2013 gününün 4. yıl dönümünde AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Türkiye'nin ekonomik kriz yaşadığı 1999-2001 döneminde IMF'nin Türkiye Masası Şefi olarak görev yapan ve bu özel süreçteki göreviyle akıllarda kalan Cottarelli, ülke ekonomisindeki dönüşümü "muazzam bir ilerleme" olarak değerlendirdi.

Cottarelli, görev yaptığı yıllarda Türkiye ekonomisinin zor bir dönemden geçtiğini belirterek, "O zamanlar Türkiye'nin çok ciddi ekonomik sorunları vardı. Bunlardan biri kuşkusuz yüksek enflasyondu. Enflasyon yüzde 100'ün üzerindeydi, faiz oranları ise yüzde 120-130'lara yakındı." diye konuştu.

Mali hesapların bazı KİT’lerin zararları nedeniyle kötü durumda olduğunu anımsatan Cottarelli, ciddi mali açığın enflasyon sarmalını beslediğini dile getirdi.

Cottarelli, o dönemde bankacılık sisteminin çok kırılgan bir yapıya sahip olduğuna işaret ederek, "Türkiye bu sorunlar nedeniyle zaman zaman meydana gelen spekülatif saldırılara maruz kalıyordu. Bu da çözülmesi gereken zor bir problemdi." ifadesini kullandı.

"Artık süper yüksek enflasyondan bahsetmiyoruz"

Türk ekonomisinin, tüm bu sorunlara rağmen son 15 yılda büyük ilerleme gösterdiğini vurgulayan Cottarelli, şöyle devam etti:

"Enflasyon çok düştü. Artık kesinlikle yüzde 100'lerin üstünde süper yüksek enflasyondan bahsetmiyoruz. Şu an yüksek diye nitelendirdiğimiz enflasyon eskiye oranla çok düşük. Mali hesaplar çok daha güçlü ve kamu borcunun gayrisafi hasılaya oranı daha düşük ve daha istikrarlı. Büyüme de özellikle son 10 yılda çok güçlüydü, buna hiç şüphe yok. Türkiye, 15 yıl öncesine göre ekonomisinin güçlenmesi açısından kesinlikle muazzam ilerleme kaydetti."

Cottarelli, Türk bankacılık sisteminin de bugün çok daha güçlü olduğunu belirterek, sistemin kırılganlıklarının giderildiğini ifade etti.

Türkiye’nin dış ticaret açığının yüksek seviyelerde kalmasını en önemli sorun olarak nitelendiren Cottarelli, bu durumun finansal baskılara yol açtığını söyledi.

Cottarelli, Türkiye’nin ekonomik başarısını neye borçlu olduğu sorusuna ise şu yanıtı verdi:

"Türkiye ekonomisine başarıyı getiren kesinlikle Türk insanının değişim için gösterdiği iradeydi. Biz IMF olarak biraz finansman sağladık. Başlangıçta işler hiç kolay değildi. Hem 2000 yılının sonbaharında hem de 2001'de krizler yaşandı. O zaman şaşırtıcı olan Türk insanının değişim için gösterdiği dirençti. Daha sonra ekonomide işler daha sağlam ve istikrarlı gitmeye başladı. Bu değişim, tamamen Türk insanının ve işletmelerinin direnci ve iradesi sayesinde gerçekleşti."

"Daha fazla para için ısrar etmeliydim"

Cottarelli, o yıllara geri dönmesi halinde neyi değiştirmek isteyeceğinin sorulması üzerine, ilginç bir itirafta bulundu.

IMF'nin Türkiye programı konusunda özeleştiri yapan Cottarelli, "IMF’nin Türkiye programına başta yeterli finansmanı sağlamadığını düşünüyorum. Bu bir sorundu." dedi.

Cottarelli, Türkiye programına yeterli finansmanla başlanmamasını, programın Asya ülkelerine yönelik büyük finansmanlı programların hemen arkasından gelmesine bağladı.

IMF'ye daha fazla kredi için ısrarda bulunmamasının pişmanlığını dile getiren Cottarelli, "Türkiye'ye başlangıçta sağlanan kredi 3 yıl için 4 milyar dolardı, bu kesinlikle yetersizdi. Farklı yapabileceğimiz şey daha büyük bir programla başlamamız olurdu diye düşünüyorum çünkü gerekli olan buydu. Belki de Türkiye Masası Şefi olarak IMF’den daha fazla para alabilmek için daha fazla ısrar etmeliydim." diye konuştu.

Meşhur çantasını hala saklıyor

Türkiye'deki görevi süresince hemen her gün ekranlarda boy gösteren Cottarelli, o zamanlar yanından ayırmadığı meşhur Bond çantasını hala sakladığını belirterek, "Eski çantamı bir süre sonra değiştirmem gerektiği için yenisini aldım ama atmadım, hala İtalya'daki evimde saklıyorum." ifadesini kullandı.

Cottarelli, Türkiye'de yaşadığı günlere özlemini dile getirirken, "O dönemlere ait çok fazla anım var. Yemek açısından en çok baklavayı özlüyorum. Türk insanlarını her zaman İtalyanlara çok benzer buldum, Akdenizli ve çok sıcak insanlar." dedi.

Galatasaray'ı hala takip ettiğini söyleyen Cottarelli, "Galatasaray'ın en önemli oyuncularından Sneijder eskiden benim İtalyan takımım İnter için oynuyordu. Şimdi İnter'in bir parçası orada olduğu için hala Galatasaray’ı destekliyorum." diye konuştu.