Uyan, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası’nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.
Türkiye’de geçen yıl belirgin bir şekilde dezenflasyon programının uygulandığını dile getiren Uyan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) sıkı para politikasının ve kredi kontrollerinin özellikle fon maliyeti ve büyüme konusunda ciddi etki yaptığını söyledi.
Uyan, katılım finans kuruluşlarının tamamen reel sektörü finanse eden kuruluşlar olduğunu anımsatarak “Dolayısıyla buradaki büyüme sınırlarının daha çok etkilenmesini beklerken katılım finans kuruluşlarının buna hızlı bir şekilde adapte olduğunu ve bankacılık sektörünün üzerinde bir büyüme gerçekleştirdiklerini gördük 2025 yılında. Dolayısıyla 2025 yılında hem dünyada hem ülkemizde görülen enflasyonla mücadele programına ciddi bir uyum sağlamış olduk." diye konuştu.
2026 yılına ise ihtiyatlı bir iyimserlikle girildiğini belirten Uyan, "Bütün dünyada da benzer şekilde iyimserlik var. Jeopolitik riskler biraz daha azaldı gibi gözüküyor. Emtia ve özellikle petrol fiyatları hareketli olacak gibi duruyor.” değerlendirmesini yaptı.
Ufuk Uyan, ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarının etkisini de dikkate aldıklarını ancak buna rağmen ihtiyatlı bir iyimserlik içerisinde olduklarını belirtti.
Ufuk Uyan, dezenflasyon programında katedilen mesafeye işaret ederek “Enflasyon programında bir başarı elde edildi. Enflasyon yüzde 30’lara çekildi. Buna paralel olarak enflasyonla birlikte faizlerin de aşağıya geldiğini, maliyetlerin de aşağıya geldiğini görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Faizlerin reel sektörün beklediği şekilde hızlı inmediğini ancak bunun belirli sebepleri olduğunu anlatan Uyan, şöyle devam etti:
“Dolayısıyla 2026’dan umutluyuz. 2026 daha çok özellikle Kuveyt Türk açısından ortalama öz kaynak karlılığımızı sürdüreceğimiz, sürdürülebilir büyümeyi devam ettireceğimiz ve özellikle istisna olarak tanımlanan sektörlerde büyüme çalışması yapacağımız bir yıl olacak. Sektör için de böyle. O alanda büyük bir rekabet var. İhracata yönelik büyümeler, yatırım tarafında büyümeler, yatırım malları büyümeleri, finansal kiralama alanında büyümeler en önemli konularımız olacak. 2026’da da bu şekilde devam edecek.”
Kuveyt Türk Genel Müdürü Uyan, katılım finansın bankacılık içindeki payına ilişkin, sektörün kendi rüştünü ispat ettiğini ve büyümesini sürdürdüğünü söyledi.
Sektörde faaliyet gösteren banka sayısının hem dünyada hem Türkiye’de arttığını dile getiren Uyan, şu değerlendirmede bulundu:
“Bugün itibarıyla 10 tane katılım finans kuruluşu var, lisanslarla birlikte 13’e çıkacak. 3 tane dijital var. Dolayısıyla sayıyla birlikte bütün kısıtlara rağmen büyüme devam ediyor. Halkımız da benimsedi, ülkemizde de benimsendi. Şu anda katılım finans kuruluşlarının toplam aktiflerdeki payı yüzde 9,2’lere gelmiş durumda. Aslında ekosistem olarak düşündüğünüz zaman yüzde 10’ları geçmiş durumda. Çünkü neden? Bireysel emeklilik sistemi var. Burada da faizsiz fonlar var. Portföy yönetimleri var faizsiz olarak. Burada da bir fon büyüklüğü var.”
Uyan, büyüme kısıtları sebebiyle tasarruf sahiplerinin farklı alanlara yönelebildiğini, kaynakların portföy yönetim şirketlerine aktığını, tasarruf finans kuruluşlarının da buradan pay aldığını belirterek, “Bütün bunları düşündüğünüz zaman yüzde 10’ların üzerinde bir pazar payına zaten ulaşmış durumda katılım finans sektörü. Bu büyüme devam edecektir.” dedi.
Faizlerin düştüğü dönemlerde katılım finans sektörüne daha fazla yönelim beklediğini aktaran Uyan, “Özellikle portföy şirketlerine giden kaynakların bir kısmının tekrar katılım finans içerisine geri dönmesi beklenebilir. Dolayısıyla 2026’da büyümenin devam edeceğini ve daha iyi olacağını bekliyorum.” değerlendirmesini yaptı.
Ufuk Uyan, finansmana erişim maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle tahsili gecikmiş alacaklar oranında artış riski olup olmadığına yönelik soru üzerine, faizlerin yüksek, büyümenin sınırlı kaldığı ve maliyetlerin yükseldiği dönemlerde bu oranın artmasının doğal olduğunu söyledi.
Uyan, “Çünkü tabanı büyütemiyorsunuz. Yukarısı artıyor, tabanda büyüme sınırları var. Dolayısıyla oran arttı. Şu anda yüzde 2,5’lerin üzerinde bir NPL (takibe düşen kredi) oranı var ancak bu yönetilemeyecek bir oran değil. Bunun yüzde 70’i oranında hem bankacılık sektöründe hem bizim tarafta zaten karşılık ayrılmış durumda. Dolayısıyla bu yönetilebilir bir pozisyonda.” diye konuştu.
Kuveyt Türk’te 2025’e ilişkin NPL oranının yüzde 2’lerin altında olmasını beklediklerini aktaran Uyan, yıllardır ihtiyatlı bir politika izlediklerini, ikinci grup alacaklarda daha yüksek ağırlıklı bir karşılık politikalarının bulunduğunu anlattı.
Uyan, takibe düşen kredilerin oranındaki artışın 2026’nın ilk yarısında sürmesini beklediklerini dile getirerek “Daha sonra ise düzelme ihtimali var. Çünkü bildiğiniz gibi konkordatolar var. Bu konuda çalışmalar var. Konkordato ilan eden firmaların da artık çıkma zamanları geldi. Dolayısıyla burada da tahsilat imkanları artacaktır. Bunun sonucunda oranın biraz artsa bile daha sonra tekrar buralara geleceğini, yüzde 3’ler civarında yılı kapatırız gibi bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Kuveyt Türk Genel Müdürü Uyan, altın hesaplarına ilişkin bir soruya karşılık, altın bankacılığını 2014’te ciddi olarak yeni bir ürün olarak başlattıklarını, atıl tasarrufların ekonomiye kazandırılması amacıyla bu alana girdiklerini söyledi.
Uyan, “2014’ten bugüne kadar yaklaşık 22 ton hurda altını ekonomiye kazandırmışız. Bugünün fiyatıyla yaklaşık 3,5 milyar dolar eder. Bir tek katılım bankası için ciddi bir rakam. Türkiye’deki bütün bankaların şu anda bu faaliyeti yaptığını düşündüğümüzde Türkiye’nin altın ithalatını karşılayacak kadar bir hurda ve üretimle bu cari açığa katkı sağlayacağını umut ediyoruz.” diye konuştu.
Bu işlemlere altın toplama günleriyle başladıklarını ve getirilen hurda altınları gram olarak vatandaşların hesaplarına yatırdıklarını kaydeden Uyan, 110 kuyumcu ile anlaşma yaptıklarını, sadece altınla kalmadıklarını ve kıymetli maden hesaplarının bulunduğunu, altının yanına gümüşü eklediklerini, platin ve paladyum konusunda çalışmalarının sürdüğünü anlattı.
Uyan, emtiaların bu yılın sıcak gündemini oluşturduğunu ifade ederek, özellikle gümüş gibi alanlarda risklerin yüksek olduğunu, tasarruf sahiplerinin bu alanlarda yatırım yaparken ciddi düşünmesi gerektiğini vurguladı.
Atıl kaynakları ekonomiye kazandırmayı amaçladıklarını yineleyen Uyan, bundan sonra da bu faaliyetlerini sürdüreceklerini söyledi.
Katılım bankalarının sukuk ihraçlarına ilişkin bilgi veren Kuveyt Türk Genel Müdürü Ufuk Uyan, ilk ihracı 2011'de yaptıklarını ve bu işlemlere Hazine ile devam ettiklerini söyledi.
Ufuk Uyan, firmalara yönelik ihraçlarda herhangi bir sınırlama olmadığını, firmaların bu alana yönelmesi durumunda bu tür ihraçları yapabileceklerini dile getirerek özellikle aracı kurumları üzerinden sukuk ihraçlarını sürdüreceklerini anlattı.
Kuveyt Türk'ün özellikle 2026'nın sonlarında sermaye benzeri sukuk ihraçları yapabileceğini kaydeden Uyan, "Bunlar planlarımıza ve ihtiyaçlarımıza bağlı olarak 2026'da da devam edeceğimiz alanlar. Önemli bir enstrüman. Hazine ihraçlarına katılıyoruz, bizler de ihraç ediyoruz. Bu alan gelişecektir." diye konuştu.
Ufuk Uyan, yapay zeka yatırımlarına değinerek bu alanda geri kalmanın kuruluşun geleceği hakkında önemli risk teşkil edeceğini söyledi.
Yapay zekayı "maliyet azaltma", "gelir artırma" ve "risk azaltma" olmak üzere üç alanda gördüklerini dile getiren Uyan, özellikle rutin ve tekrarlanan işlerin yapay zeka üzerinden yapılabildiğini ve bunun ciddi bir maliyet avantajı getireceğini, halihazırda bunu yaptıklarını anlattı.
Uyan, yapay zekada büyük yatırımlar yaptıklarını, bunun etkilerini 2026 ve 2027'de olumlu anlamda göreceklerini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Gelir artırma anlamında da müşteri bazlı, müşteriye uygun fiyatlamaların yapılması, müşteri ihtiyaçlarına uygun hızlı çözümler üretilmesi, skorlamaların yapılması alanında çok önemli yapay zeka. Kredi analizi, kredi fiyatlaması, kredi skorlaması alanında da risk azaltma alanında da önemli. Burada 3 yıllık bir çalışma sonucunda kendi geliştirdiğimiz 'crediTecht' adında bir programımız var. Mali analizi, istihbaratı, skorlamayı doğrudan yapay zeka üzerinden yapıyoruz. Şu ana kadar veri girilişi, finansal tabloların girilişi ilgili arkadaşlarımız tarafından yapılıyordu. Ama Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yapılan protokoller çerçevesinde, ki biz de yaptık, onun testlerini yapıyoruz, artık verileri otomatik alacak. Yani firmanın mali tablolarını otomatik olarak yapay zekayla dijital ortamda alacaksınız. Yapay zeka bunu değerleyecek. Size mali analiz raporunuz sunulacak ve kredi komitesinde bunu değerlendireceksiniz."
Ufuk Uyan, benzer şekilde belge ve e-posta yönetiminde ödül alan uygulamalarının bulunduğunu belirterek dijital ortamda dolandırıcılığı engelleyecek yapay zeka uygulamalarına da ihtiyaç olduğunu, bunların hepsinin yapıldığını, tüm bunlar için ihtiyaç olan enerji konusunda da yatırımlarının sürdüğünü anlattı.
Kuveyt Türk Genel Müdürü Uyan, yenilenebilir enerji projelerine sağladıkları finansman imkanlarına ilişkin, doğaya ve hayvanlara zarar vermeden, onları koruyarak ve bu konuları dikkate alarak faaliyetlerini sürdürdüklerini söyledi.
Doğaya zararlı olan kredi büyümelerinden kaçınmaya çalıştıklarını vurgulayan Uyan, şu bilgileri verdi:
"Sürdürülebilir ve yeşil enerji çalışmalarımız var. Skuter, elektrikli araç finansmanları ve tarımsal sulamada damla sulama finansmanlarına öncelik veriyoruz. Karbon salımı konusunda ülkemizin hedeflerine uyumlu şekilde sürdürülebilir politikaları sürdürüyoruz. Bu konuda sermaye benzeri sürdürülebilir ilk sukuku ihraç ettik. 350 milyon dolar mertebesinde. O, ödül de aldı. Benzer çalışmaları sürdürüyoruz. Güneş enerjisi, sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji konusunda da ciddi yatırımlarımız oldu. 500 milyon doları aşmıştı. Şu anda 350-400 milyon dolar mertebesinde bir portföyümüz var. Bunları dikkate alarak çalışmaları devam ettiriyoruz ve devam ettireceğiz. Sürdürülebilirlik önemli bir konu ve bizim gündemimizde."
Ufuk Uyan, Kuveyt Türk'ün teknoloji şirketi Architecht Bilişim Sistemleri ve Pazarlama Ticaret AŞ'nin geliştirdiği bankacılık sistemlerini hem Türkiye'de hem yurt dışında pek çok bankaya sattığının hatırlatılması ve buradaki hedeflerine ilişkin soru üzerine, 2015'te kurdukları Architecht'te 800 mühendisin çalıştığını söyledi.
Bu şirketin geliştirdiği ürünlerden bahseden Uyan, katılım finans usullerine uygun olarak hayata geçirdikleri programları birçok katılım finans kuruluşunun kullandığını bildirdi.
Uyan, Architecht tarafından geliştirilen BOA Dijital Bankacılık Platformu'nun hem yurt içinde hem yurt dışında çok önemli bir noktaya geldiğini belirterek şöyle devam etti:
"Şimdi artık yapay zeka destekli versiyonunu çalışıyoruz. Ona da OBA adını verdik ve modül modül de devreye alıyoruz. Nitekim bizim bilgisayar programlarımızı kullanan arkadaşlar görüyorlar. Her an istedikleri anda yapay zeka desteğini de alabiliyorlar. Dolayısıyla o çalışmalarımız da devam ediyor. Architecht'in çalışmaları sadece bankacılık alanında değil. Telekom alanında, diğer finans alanlarında ürünleri kullanılıyor, yeni ürünler geliştiriliyor. Hem ihraç ediyor hem de içeride kullanılıyor. Architecht önemli bir iştirakimiz ve böyle devam edecek."
Kuveyt Türk Genel Müdürü Uyan, bankanın diğer şirketlerine ilişkin, Kuveyt Türk Portföy'ü 2015 yılında faaliyete geçirdiklerini anımsatarak "2025'te tasarruf sahiplerinin tercihlerinin değişmesi neticesinde zamanlamanın çok uygun olduğunu ve bu portföy şirketinin önemli bir faaliyet alanı bulduğunu gördük. Yönettiği fon toplamı 500 milyar lirayı geçti. Bunun daha da büyüyeceğini tahmin ve ümit ediyoruz. Çalışmalarımız devam ediyor." diye konuştu.
Makro ihtiyati tedbirlerin özellikle sermaye piyasası alanındaki ürünlerin gelişmesine önemli etkisi olduğunu dile getiren Uyan, yeni fonların ortaya çıktığını, sukukların ikinci elde alım satımının söz konusu olduğunu anlattı.
Uyan, "Dolayısıyla katılım finans kuruluşları da sermaye piyasasına eklemleniyor. Kuveyt Türk Portföy'ün bu faaliyetleri son derece önemli oldu. Bundan sonra da devam edecektir." dedi.
Kuveyt Türk Yatırım'ın ise aracı olarak ilk halka arzı tamamladığını dile getiren Uyan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bu faaliyetleri artırarak devam ettirecekler. Bir önemli konu da bizim ana ortağımız Kuwait Finance House'un yatırım şirketi var Kuveyt'te, halka açık. Onlar da aracılık yapıyorlar, faaliyetlerini devam ediyorlar faizsiz alanda. Hatta hazine sukuk ihraçlarına onlar üzerinden katılıyor. Beklentim, Kuveyt Türk Yatırım ile bu yatırım şirketi arasında işbirliklerin giderek artması, ülkemize yeni yatırımcıların kazandırılması. Ülkemizden de faizsiz esasta yurt dışında yatırım yapmak isteyenlere bir imkan sunulması yatırım üzerinden mümkün olacaktır."
Uyan, Kuveyt Türk'ün aslında Kuveyt Türk Finans Grubu haline geldiğini belirterek "Neden? 12 tane iştirakimiz var. Neova Katılım Sigorta AŞ var, Kuveyt Türk Portföy Yönetimi AŞ, Kuveyt Türk Yatırım Menkul Değerler AŞ, KT Sağlam Gayrimenkul AŞ var. Finans merkezinde de bir gayrimenkul aldık. Bu şekilde faaliyetlerimiz Kuveyt Türk Finans Grubu olarak devam edecektir." ifadelerini kullandı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
