'Lefke bezi' dokumacılığını yeniden canlandırıyorlar

BİLECİK - Muhsin Arslan

Bilecik'in Osmaneli ilçesinde 1900'lü yılların başından itibaren dokunan ancak 1980'li yıllarda fabrikasyona yenilen ve ilçenin eski adıyla anılan "Lefke bezi", yeniden canlandırılıyor.

Osmaneli Belediyesi ile İstanbul Ticaret Üniversitesi, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İŞKUR ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün iş birliğinde yürütülen ''Lefke Bezi Dokuma Eğitim Projesi" kapsamında açılan kurs başladı.

''Kadınlarımız Lefke bezine can verecek'' sloganıyla ilk etapta kabul edilen 25 kursiyer, tezgahlarda dokudukları Lefke bezinden peşkir, peştemal ve "Kayı" logolu anahtarlık gibi hediyelik eşyalar üretiyor.

Osmaneli Belediye Başkanı Münür Şahin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projeye ilk etapta 25 kursiyerin katıldığını, ikinci etapta 25 kursiyerin daha dahil olacağını belirtti.

Unutulmaya yüz tutan bir kültürü geri kazanmayı ve kenti tekstil merkezi yapmayı amaçladıklarını ifade eden Şahin, ''Ürettiğimiz ürünleri gerek Türkiye içinde gerekse yurt dışına satmak, çocuklarımıza da güzel bir miras bırakmak istiyoruz. Kursiyerlerimiz geçmişte ninelerimizin kullandığı dokuma tezgahlarının başına geçerek, bu kültürü gelecek nesillere aktarmaya çalışıyorlar. Kadınlarımız kurslara katılarak, Lefke Bezine can verecekler.'' diye konuştu.

''Dünyada marka olacağız''

Şahin, kentte 500'e yakın tarihi konak bulunduğunu, bunlardan 200'nün tescilli, 23'ünün ise belediyeye ait olduğunu kaydetti.

Lefke bezinin geçmiş dönemde Osmaneli'de herkesin kullandığı bir ürün olduğunu ve tekrar o noktaya ulaşmak istediklerini anlatan Şahin, şöyle devam etti:

''Konaklarımızdan birisine etnografya müzesi olarak Kültür ve Turizm Bakanlığından destek almıştık. Bu konaklardan birisini dokuma tezgahlarıyla beraber oluşturacağız. Kursiyerlerimiz kurs bitiminde dokuma yapabilecek konuma geldiklerinde dokuma işlemine orada devam edecekler. Burada öğrendikleri kesinlikle orada kalmayacak, hem kazanca hem de ürüne dönüşmüş olacak. İş kurmak isteyen olursa yapmayı planladığımız iş geliştirme merkezinde atölye kurabilirler. Özellikle turizmde iki yıl içerisinde sadece Türkiye'de değil dünyada bir marka olacağız çünkü şu anda zaten bir değerimiz var, o değeri Türkiye'yi aşacak şekilde çıkartmayı düşünüyoruz. Dolayısıyla Lefke bezi önce Türkiye'ye sonra dünyaya yayılacak bir bez olacak. Turizm anlamında da en önemli ürünlerimizden birisi olacak. El dokuması, normal tekstil ürünleri gibi değil. Avrupa'nın özellikle doğal ürünlere ve el dokumasına karşı özel bir ilgisi var. Lefke bezi kesinlikle ününü çok farklı bir şekilde duyuracak ve kullanılacak bir ürün olacak.''

''Pazarlama sıkıntısı yaşamayacağız''

Şahin, Osmaneli'nin geçmiş dönemde pamuk ve dokumanın yoğun bulunduğu bir yerleşim yeri olduğunu dile getirdi.

Proje aşamasında İstanbul Ticaret Üniversitesi ile irtibat kurduklarını ve tekstil bölümünün projeye sıcak baktığını bildiren Şahin, şu değerlendirmelerde bulundu:

''Akademisyenleri de kattığımız zaman güzel bir çalışma ortamı oluşuyor. Lefke bezinin üretilmesi aşaması var. O da değerli usta öğreticimiz ve sağlanan diğer desteklerle belli bir noktaya getireceğiz. Ürettiğimiz ürünü pazarlama olayını da şirketimiz ile gerçekleştireceğiz. Kurmuş olduğumuz 1308 Osmaneli AŞ vasıtasıyla pazarlamayı düşünüyoruz. Tabii bize en çok desteği İstanbul Ticaret Üniversitesi verecek çünkü onların tekstille çok farklı bir şekilde bağları var. Yani İstanbul Ticaret Odasının bir üniversitesi. Dolayısıyla, İstanbul'daki tekstil firmalarıyla yurt dışına pazarlama yapmış olacağız.''

Şahin, ayrıca ipek böcekçiliği konusunda çalışmaları bulunduğunu kaydederek, ''Tezgahlarda ipek böcekçiliğinden elde edeceğimiz ipek iplikler kullanılacak. Dolayısıyla özellikle ipek bayanların çok tercih ettiği, ayrıcalıklı bir ürün. Yani bu ürünün etkisiyle ürettiklerimizi rahatlıkla pazarlayabileceğimize inanıyorum.'' ifadelerini kullandı.

"Kullandığımız iplik çeşidi yüzde yüz pamuk"

Usta öğretici Gülay Durak ise Lefke bezinin tanıtılması ve canlandırılması adına projede yer aldığını söyledi.

Dokumacılığı gelecek nesillere aktarmanın yanı sıra kursiyerlerin aile ekonomisine katkıda bulunacaklarını belirten Durak, şunları kaydetti:

''Lefke bezinde kullandığımız iplik çeşidi yüzde yüz pamuk. İleriki zamanlarda ipekli dokumalara da geçmeyi düşünüyoruz. Kursumuzda yöremize ait ürünleri sandıktan çıkartıyoruz. Onların kumaş ve desen analizlerini yapıyorum. Kursiyerlerimizle birlikte desenlere karar verip, uyguluyoruz. İstenilen amaca göre yelpazemizi genişleteceğiz. Yöresel elbiseler ve ilçemizde kullanılan, giyilen kıyafetler üzerinde de projelerimiz var. Bunları da zamanla dokuyacağız. Yöremize ait unutulmaya yüz tutmuş Lefke bezini eski usulde çalıştırılan tezgahlarda üretiyoruz ancak modernize edilmiş şekliyle kursiyerlerimiz burada eğitimlerini almaktadırlar.''