ANKARA
Başbakan Ahmet Davutoğlu, "Birkaç gün önce özellikle Rusya'daki dalgalanma sebebiyle gelişmekte olan ekonomilerin finansal yapıları ve genel dengeleri itibarıyla ortaya çıkan konjonktürde de görüldüğü gibi rasyonel, soğukkanlı kriz yönetimi mantığıyla bu krizi piyasalara hissettirmeden yönetebilme kabiliyeti açısından büyük bir sınavdan sürekli geçiyoruz" dedi.
Davutoğlu, ''Güçlü ve Dengeli Büyüme için Yapısal Dönüşüm'' başlığıyla Onuncu Kalkınma Planı kapsamında öncelikli dönüşüm programlarına ilişkin ikinci basın toplantısını düzenledi.
Öncelikli Dönüşüm Programları'nın çok büyük ilgi gördüğünü ve kendilerinde de heyecan uyandırdığını ifade eden Davutoğlu, Yapısal Dönüşüm Programları'nın özellikle kriz dönemlerinde orta ve uzun vadeli ekonomik dönüşümleri ortaya koyabilmek ve ülkelerin perspektiflerini, reformlarını belirleyebilmek açısından önemli endikasyonlar niteliği taşıdığını belirtti.
Davutoğlu, ilk 9 programı açıkladıktan sonra G20 toplantısına katılan Türkiye'nin, yapısal dönüşüm programını açıklayan iki ülkeden biri olduğunu, diğer ülkenin Meksika olduğunu bildirerek, şöyle dedi:
"Özellikle petrol fiyatları ve dünya piyasalarında son dönemdeki yaşanan çalkantılar da göz önüne alındığında Türkiye'nin öngörülebilir, şeffaf ve hesap verilebilir bir perspektifle, kararlı bir orta ve uzun vadeli bir yapısal dönüşüm programı açıklamaya devam etmesi her şeyden önce ekonomi yönetimimizin istikrar konusundaki kararlılığını gösteren açık bir tutumdur. Bu açıdan piyasalarımızın, iş dünyamızın, kamu yönetimimizin bu yapısal dönüşüm programlarının doğasına, mantığına intibak etmeleri, bu çerçevede gerekli adımları atmaları Türkiye'nin orta ve uzun vadeli ekonomik istikrarı bakımından büyük önem taşıyor."
AK Parti hükümetlerinin 2002 yılından bu yana reform hükümetleri olduklarını dile getiren Davutoğlu, daha olaylar gelişmeden ön alıcı şekilde tedbirleri aldıklarını, olaylar gelişmeden olabilecek krizleri yönetebilmek için kararlı ve iletişim, etkileşim ve koordinasyon içinde tepki verdiklerini ifade etti.
"Hükümetimiz 2023'e kadar ve daha ötesini görecek perspektifle politikalarını yönetiyor"
Davutoğlu, 62. hükümetin kurulmasının ardından içeride ve dışarıda birçok farklı yaklaşımlar sergilendiğini belirterek, "(Acaba 62. hükümet 8 aylık bir seçim hükümeti mi olacak, acaba ekonomi yönetimi bu 8 aya ayarlı bir takım popülist politikalara mı yönelecek?) gibi sorularla Türk ekonomisine güveni sarsmaya çalışan çevreler çıktı ama herhalde 3 ayı geçen performansımız, hem iç hem dış piyasalar açık bir şekilde gösterdi ki hükümetimiz hiçbir şekilde 8 aylık kısa bir perspektifle değil, aksine 2023'e kadar ve daha ötesini görecek orta ve uzun vadeli perspektifle politikalarını yönetiyor" dedi.
Bugünlerde bütçe görüşmelerinin devam ettiğini, bazı bakanların basın toplantısı sırasında bu görüşmeler nedeniyle ayrılacağını bildiren Davutoğlu, şunları kaydetti:
"Bütçe konuşmamda da zikrettiğim gibi kamu maliyesi, bütçe yapılandırılması ve finansal sistemin istikrarı konularındaki ilkeli tutumumuz şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da devam edecek. 62. hükümetin programında açık şekilde ortaya koyduğumuz bu perspektif, Orta Vadeli Programı açıklarken de net bir şekilde ifade edildi ve 2015 bütçesi de bunu tamamlayıcı unsurlarla kamuoyumuza arz edildi. Gerek 62. hükümet programı, gerek Orta Vadeli Program, gerek bütçe açıklaması, gerekse şimdi daha önce açıkladığımız yapısal dönüşüm programları, her şeyden önce bütün ekonomi politikamızda birkaç önemli unsuru öne çıkartıyor. Bir, bütüncül bir bakış. Reel sektör, finans sektörü, makroekonimik yapılar, bürokrasi-özel sektör ilişkisi, sosyal ve insan odaklı ekonomik yapılanma. Bütün bunlar bütüncül perspektifle alınıyor. Bu bütüncül perspektifi hiçbir zaman kaybetmeyeceğiz. Resmin tümünü gören, resmin tümünü analiz eden, bu resme göre en doğru kararları, en doğru zamanda alan bir yaklaşımı bundan sonra da sürdürmeye devam edeceğiz."
"Uygulamaları 3-4 aylık periyotlarla paylaşacağız"
Bu bütüncül perspektifin yanı sıra tamamlayıcılık ilişkisi, öngörülebilirlik, geleceğe dönük olarak bu öngörülebilirlik yaklaşımının spesifik somut alanlara indirgenmesinin önemli bir boyut taşıdığına işaret eden Davutoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Biz kendi mecramızda ve kendi orta ve uzun vadeli reform perspektifimizde devam ederken ortaya çıkabilecek muhtemel krizler ki işte birkaç gün önce özellikle Rusya'daki dalgalanma sebebiyle gelişmekte olan ekonomilerin finansal yapıları ve genel dengeleri itibarıyla ortaya çıkan konjonktürde de görüldüğü gibi rasyonel, soğukkanlı kriz yönetimi mantığıyla bu krizi piyasalara hissettirmeden yönetebilme kabiliyeti açısından büyük bir sınavdan sürekli geçiyoruz. Aslında 2008'den bu yana bütün dünya ekonomileri kriz yönetimiyle meşgul, anlık, konjonktürel kriz yönetimleriyle. Türkiye ekonomisi bir taraftan krizi yönetiyor, krizden etkilenmeden ekonomik performansını sergiliyor, bir taraftan da uzun vadeli perspektiflerle yapısal dönüşümlerini sürdürüyor. Dolayısıyla bu yapısal dönüşüm programlarının hesap verilebilirlik, yani ilan ettiğimiz eylemlerin uygulamalarını da 3-4 aylık aylık periyotlarla sizlerle paylaşacağız. Muhtemelen bu çalışmalar tamamlandığı zaman mart, nisan gibi uygulama sonuçlarını da sizlerle paylaşma imkanı bulabileceğiz."
"Petroldeki düşüş ekonomimize olumlu etki yapacak"
Davutoğlu, "Petrol fiyatlarındaki 60 dolara geri dönüş ülke ekonomimize olumlu etki yapacaktır. Bu olumlu etkiyi, petrol fiyatlarındaki düşüşü tüketicimize, vatandaşımıza yansıtıyoruz, pompa fiyatlarında çok ciddi düşmeler oldu. Ama kesinlikle petrol fiyatlarının düşüşünden kaynaklanan bir gevşeme, disiplinden kopuş söz konusu olmayacak" ifadelerini kullandı.
"Türkiye ekonomisi 20 çeyrektir aralıksız büyüyor"
Türkiye ekonomisinin 20 çeyrektir aralıksız büyüdüğüne dikkati çeken Davutoğlu, son büyüme rakamlarının beklentinin altında gelmesine rağmen dünya ekonomileri ortalamasının çok üstünde olduğunu ifade etti.
Büyümenin sadece talep artışına bağlı değil, ihracat ve üretim boyutlu olmasının önemine dikkati çeken Davutoğlu, "İhracata dayalı nitelikli büyüme kompozisyonu, büyümenin sürdürülebilir niteliği açısından önemli bir işarettir" ifadesini kullandı.
Davutoğlu, öngörülebilirlik niteliğinin şu anda dünyanın en fazla önem verdiği husus olduğunu, Türkiye'nin siyasi istikrarla desteklenmiş öngörülebilirlik kapasitesini sürdürdüğünü söyledi.
Bütçe görüşmelerinde kamu maliyesinde istikrar konusu üzerinde durduklarını belirten Davutoğlu, 2002 yılında yüzde 11,5 olan merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ye oranının, 2013'te yüzde 1,2 seviyesine gerilediğini ve bu düşüşün denk bütçeye doğru seyir açısından önemli parametrelerden olduğunu kaydetti.
Davutoğlu, 2002'de yüzde 38 olan dış ticaret hacminin GSYH'ye oranının, 2013'te yüzde 49,1'e yükselmesinin Türkiye ekonomisin genel performansı açısından ciddi gösterge olduğunu dile getirdi.
AB tanımlı genel yönetim borç stokunun milli gelire oranının da yaklaşık 40 puan gerileyerek yüzde 70'lerden yüzde 36,3 seviyelerine gerilediğini anımsatan Davutoğlu, bunun Avrupa standartları açısından önemli olduğunu vurguladı. Bu kapsamda, ekonomi yönetimindeki iç uyumun ve tek parti yönetiminin getirdiği istikrarın etkili olduğunu belirten Davutoğlu, kamu-özel sektör ilişkisinin her zamankinden daha etkin yürütüldüğünü ifade etti.
"Petrol fiyatlarındaki düşüş ülke ekonomisine olumlu etki yapacak"
Yapısal dönüşüm programlarında özel sektörün lokomotif rol oynadığına işaret eden Davutoğlu, şunları kaydetti.
"Bir kaç gün önceden başlayan bazı petrol fiyatlarındaki hızlı düşüş ve muhtemel etkileri sürekli göz önüne alıyoruz. AK Parti iktidarlarının hemen öncesinde petrol fiyatları 20 dolar civarındaydı. Bu yüksek oranlı kalkınma, petrol fiyatlarının 150 dolarlara çıktığı bir konjonktürde gerçekleştirildi. Petrol fiyatlarındaki 60 dolara geri dönüş ülke ekonomimize olumlu etki yapacaktır. Bu olumlu etkiyi, petrol fiyatlarındaki düşüşü tüketicimize, vatandaşımıza yansıtıyoruz, pompa fiyatlarında çok ciddi düşmeler oldu ama kesinlikle petrol fiyatlarının düşüşünden kaynaklanan bir gevşeme, disiplinden kopuş söz konusu olmayacak. Türk ekonomisi petrol fiyatlarında ileride olabilecek her türlü iniş çıkışa intibak edebilmek için ilkeli, kararlı tutumunu sürdürecek."
Başbakan Davutoğlu, 2015 yılı için petrol fiyatlarının hangi düzeylerde olacağını göz önüne alarak alternatif modellemelerle olabilecek herhangi bir iniş çıkışa anında refleks verebilmek için yoğun çaba sarf ettiklerini dile getirdi.
Rusya gibi petrol üreticisi ülkelerde yaşanan krizlerin gelişmekte olan ülkeleri aynı anda etkilediğini ifade eden Davutoğlu, "İki, üç gün içinde yaşadıklarımız bunun göstergesi. Bir tarafta üretim fiyatlarında ve cari açıkta düşüş anlamında olumlu etki görüyorsunuz, diğer tarafta uluslararası piyasalarda ortaya çıkan çalkantılar finansal sonuçlar doğurabiliyor" diye konuştu. Davutoğlu, bu dalgalanmaların muhtemel etkilerini çok erken vakitte gördüklerini ve özellikle Hazine, Merkez Bankası ve enerji şirketleri arasında imzalanan protokolle enerji ödemelerinin Merkez Bankası'nın Hazine'ye transferi yoluyla yapılacak olmasının piyasalardaki dalgalanmalara karşı alınan etkin bir tedbir olduğunu söyledi.
Piyasaların bir kaç gün öncesine göre çok daha istikrarlı düzeye geldiğini belirten Davutoğlu, "Bu konuda kimse tedirgin olmamalı. Bu perspektifi sürdürmeye kararlıyız. Orta ve uzun vadede yapısal dönüşümleri öne çıkaran bir yaklaşım sergileyeceğiz ama aynı zamanda yeni ve etkin politikalarla bu yapısal dönüşüm programının ülkemizin genel istikrarını takviye edici mahiyette devam etmesine önem vereceğiz" değerlendirmesinde bulundu.
"Verimliliğin artırılmasına özel önem vereceğiz"
Davutoğlu, ekonominin en temel meselelerinden birisinin verimlilik düzeyinin düşüklüğü olduğunu, bu anlamda programlarda verimliliğin artırılmasına özel önem vereceklerini söyledi.
Açıklayacağı 8 programa yönelik bilgi veren Davutoğlu, şöyle konuştu:
"Birincisi; üretimde verimliliğin artırılması programı. İkincisi; yurt içi tasarrufların artırılması ve israfın önlenmesi programı. Üçüncüsü; İstanbul uluslararası finans merkezi programı. Dördüncüsü; kamu harcamalarının rasyonelleştirilmesi programı. Beşincisi; kamu gelirlerinin kalitesinin artırılması programı. Altıncısı; iş ve yatırım ortamının geliştirilmesi programı. Yedincisi; istatistiki bilgi altyapısını geliştirme programı. Sekizincisi; kayıt dışı ekonominin azaltılması programı. Kayıt dışı ekonominin azaltılması programını ayrı ve bağımsız bir çalışma, reform paketi olarak ele alacağız."
Üretimde verimliliğin artırılması programına ilişkin bilgi veren Davutoğlu, "10. Kalkınma Planı döneminde verimlilik odaklı bir yaklaşımla rekabet gücünü artırarak cari açık sorununu yaşamadan yüksek istikrarlı büyümeyi hedeflemekteyiz. Bu programda, verimlilik algısını geliştirmeyi, üretim süreçlerini iyileştirmeyi, katma değeri artırmayı amaçlıyoruz" diye konuştu.
Bu çerçevede sanayi sektöründe toplam faktör verimliliğinin büyümeye katkısını yüzde 20'nin üzerinde tutmaya kararlı olduklarını dile getiren Davutoğlu, bu başlık altında 59 eylem planladıklarını bildirdi.
Programın içerdiği öncelikli eylemler hakkında bilgi veren Davutoğlu, işletmelerin iyi örneklerle buluşturulması yoluyla, deneyim aktarımını sağlayacak ve işletmeler arasında etkileşim düzeyini yükselteceklerini söyledi.
"KOBİ'lerin kurumsallaşmasına önem vereceğiz"
Verimlilik alanında sistematik gelişmeleri kaydeden KOBİ'lerimizin devlet desteklerinden öncelikli ve avantajlı olarak yer almasını sağlayacaklarını belirten Davutoğlu, KOBİ'lerin kurumsallaşmasına büyük önem vereceklerini ifade etti.
Bu kapsamda, destek programları oluşturacaklarını ve mevcut destekleri gözden geçireceklerini belirten Davutoğlu, "G-20 dönem başkanlığı sürecimizde de KOBİ'leri sürekli gündemde tutacağız ve dünya ölçeğinde KOBİ'lere verilen desteği artırarak istihdama dönük önemli katkı sağlamaya çalışacağız" dedi.
Sanayi bölgelerinin teknolojik donanımlarını ve teknoloji geliştirme kapasitelerini güçlendireceklerini, bu çerçevede destek sağlayacaklarını bildiren Davutoğlu, "İmalat sanayisinde endüstriyel otomasyon uygulamalarını yaygınlaştıracağız. İmalat sanayisinde kaynak verimliliği potansiyelini belirleyeceğiz. Kaynak verimliliği üretim uygulamalarını yaygınlaştıracağız" diye konuştu.
Küçük ölçekli işletmelere yönelik ürün tasarımını, çeşitlendirilmesini ve markalaşmalarını destekleyecek ve bu konularda eğitim faaliyetleri düzenleyeceklerini vurgulayan Davutoğlu, KOBİ'lerin finansman erişimini kolaylaştıracaklarını bildirdi.
"Türk malı imajı iyileştirilecek"
Türk malı markası ve imajının iyileştirilmesi için faaliyet yürüteceklerini bildiren Davutoğlu, "Dış pazarlardaki dağıtım kanallarına doğrudan erişim amacıyla özellikle yüksek teknolojili sektörlerde faaliyet gösteren yabancı şirket ve markaların satın alınmasını destekleyeceğiz. Son dönemdeki bu satın alımlardaki artış, Türk sanayisinin uluslararasılaşması ve etkisini göstermesi açısından büyük önem taşıyor" dedi.
İkinci program olan yurt içi tasarrufların artırılması ve israfın önlenmesi hakkında bilgi veren Davutoğlu, şunları söyledi:
"Bu program çerçevesinde, yüksek ve istikrarlı büyüme dinamiği sağlamak üzere en güvenilir ve kalıcı finansman kaynağı olan yurt içi tasarrufları artırmayı, artan yurt içi tasarrufları üretken yatırımlara yönlendirmeyi ve israfı azaltmayı amaçlıyoruz. Aslında iktisat bizde israfın karşılığı olarak kullanılan bir kavramdır. Sadece ekonomi anlamında değil. Bu anlamda, iktisatlı bir ekonomik altyapıyı kurmaya kararlıyız. 2013 yılında yüzde 13,4 olan yurt içi tasarruf oranını program dönemi sonunda yüzde 19'a çıkarmaya kararlıyız.
Bu başlık altında 74 eylemin yer aldığını bildiren Davutoğlu, programın içerdiği eylemler hakkında şu bilgiyi verdi:
"Gayrımenkullerin elden çıkarılmasına değer artış kazançlarının vergilendirilmesine yönelik uygulamaları gözden geçireceğiz. Bu anlamda, Türkiye'de gayrimenkul artışlarının bir tasarruf aracı olarak kullanılmasına büyük önem vereceğiz.
Taşınmaz alımlarının finansmanında kullandırılan kredilere ilişkin vergi istisna muafiyetlerini sosyal ve ekonomik amaçlı dikkate alarak gözden geçireceğiz.
İmalat sanayisinde kapasite ve verimlilik artışı sağlamak amacıyla, makine ve teçhizat yatırımlarının finansmanında banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnası getireceğiz. Bu son derece önemli bir husus. Bu istisnalar imalat sanayisinde kapasite ve verimlilik artışı sağlamayı amaçlıyoruz.
Uluslararası yükümlülükleri gözeterek, lüks veya ithalat yoğunluğu yüksek tüketim mallarını tespit edecek ve caydırıcı vergilendirme yapacağız. İçeride teknoloji yoğun sanayilere destek verirken, dışarıdan gelecek lüks tüketim mallarına dönük olarak da caydırıcı vergilendirmeler yapacağız.
Uzun vadeli tasarrufları teşvik etmek üzere özel amaçlı tasarruf mekanizmaları geliştireceğiz. Altın bankacılığını geliştirecek ve destekleyeceğiz. Finansal istikrar gözetilerek, ihtiyaç duyulan alanlarda kredi düzenlemelerine ilişkin çalışmalara devam edeceğiz. Bireysel emeklilik siteminde kesinti oranlarını uluslararası düzeylere yaklaştıracağız. Hayat sigortalarının ve uzun süreli özel sağlık sigortalarının geliştirilmesi için politika seçeneklerini de değerlendiriyoruz. Bunları devreye sokacağız."
İsrafın fazla olduğu mal gruplarını tespit edeceklerini ifade eden Davutoğlu, israfın önlenmesine yönelik bilinçlendirme faaliyetleri yürüteceklerini, kamuoyuna yönelik genel bir tasarruf çağrısı kampanyası düzenleyeceklerini bildirdi.
Üçüncü program olan İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Programı hakkında bilgi veren Davutoğlu, şöyle konuştu:
"Bu programla, İstanbul'un uluslararası rekabet gücüne sahip finans merkezine dönüşmesi için reel sektörün ihtiyacını karşılayacak her türlü finansal aracın ihraç edilebildiği güçlü bir fiziki, beşeri ve teknolojik altyapıya sahip, etkin bir biçimde denetlenen şeffaf bir piyasanın oluşmasını amaçlıyoruz. Program dönemi sonunda İstanbul'un dünyada ilk aşamada 25 küresel finans merkezi içinde yer almasını, daha sonra bu skalada yerini yükseltmeyi, Türkiye'nin finansal gelişmişlik açısından ilk 30 ülke içerisinde yer almasını ve finansal hizmetler sektörünün gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payının yüzde 6'ya yükseltilmesini hedefliyoruz."
"İhtisas mahkemeleri kuracağız"
Programda 104 eylemin yer aldığını ifade eden Davutoğlu, programın içerdiği ana başlıklar hakkında şunları kaydetti:
"İstanbul Finans Merkezi tanıtım ve iletişim faaliyetlerini yürütmek üzere özel sektörün daha fazla katkı sağlayacağı bir idari yapı oluşturacağız. Organize piyasalarda işlem görev türev araçlarının çeşitliliğini artıracağız. Finansal araçlar ile bunların dayanak varlıklarına ilişkin vergi uygulamalarını gözden geçireceğiz. Farklı finans kurumları arasında haksız rekabete yol açan vergi uygulamalarını kesinlikle ortadan kaldıracağız. Yasası çıkan İstanbul Tahkim Merkezini en kısa sürede kuracağız. Finans alanında ihtisas mahkemeleri kurarak, bu alandaki hukuki garantileri ve finansal sistemin istikrarı konusunda çok sağlam bir hukuki zemin oluşturacağız.
İstanbul Finans Merkezi kümelenme bölgelerinde raylı sistemler başta olmak üzere ulaşım imkanlarını ve iletişim altyapısını geliştireceğiz. Finans piyasalarında gereksinim duyulan bilişim teknoloji ürünlerini geliştirmek üzere Teknoloji Geliştirme Merkezi kuracağız. Hem kamuda, hem özel sektörde finans alanında uluslararası geçerliliği olan sertifikaya sahip uzman sayısını artıracağız."
Kamu sermayeli katılım bankası kuracaklarını ve katılım bankacılığını destekleyeceklerini bildiren Davutoğlu, "Faizsiz finans alanında koordinasyon sağlayacak bir mekanizma oluşturacak, bu alana uygun etik ilkeleri ve kurumsal yöntem ilkelerini belirleyeceğiz. Ayrıca, ürün ve hizmet çeşitliliğini artıracağız" dedi.
Kamu harcamalarının rasyonelleştirilmesi programı hakkında da bilgi veren Davutoğlu, bu çerçevede verimsiz harcamaları tasfiye edeceklerini bildirdi.
Davutoğlu, kamu faiz dışı harcama büyüklüğünü belirli bir seviyede tutacaklarını ifade ederek, bu kapsamında harcamaların yerindeliğini ve kalitesini artırmayı hedeflediklerini söyledi.
Program çerçevesinde 77 eylem bulunduğunu ifade eden Davutoğlu, şöyle devam etti:
"Son dönemde Türkiye sosyal yardımlar konusunda dünyanın en öncü ülkeleri arasında yer almıştır. Sosyal yardımlarda suistimalleri engellemek ve hak eden herkese ulaşabilmek amacıyla bunlardan faydalanacak kişileri, daha objektif ölçütlere göre belirleyeceğiz. Bu alanda hizmet veren kamu kurumlarının veri tabanlarının entegrasyonunu tamamlayacağız. Sosyal yardım yapan kamu kurumlarımız, tek bir veritabanı ile bu yardımlardan istifade eden yardımları tek tek görebilecek, buna göre talepleri değerlendirebilecek.
Tarımsal desteklerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerini değerlendireceğiz. Desteklemelerde etkinliği sağlarken, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını ve gıda güvenliğini gözeteceğiz."
"Çerçeve kanun hazırlayacağız"
Kamu özel sektör işbirliği uygulamalarına ilişkin çerçeve kanun hazırlayacaklarını bildiren Davutoğlu, kamu kurumlarının ihtiyaçlarının ortak alım yöntemiyle tedariğini yaygınlaştıracaklarını belirtti.
Yüksek öğretim kurumlarına yapılan ödenek tahsisini daha rasyonel hale getireceklerini ifade eden Davutoğlu, "Kamuda taşıt edinim ve kullanımında yerindelik ve etkinliğin sağlanmasına yönelik tedbirler alacağız. Bu konuda oluşabilecek israfı ortadan kaldıracak ek yeni bir yaklaşım sergileyeceğiz" diye konuştu.
Davutoğlu, saydamlığın artırılması ve rekabetin sağlanması amacıyla bütün ihale sonuçlarının yayımlanma süreçlerini iyileştireceklerini bildirdi.
Kamuda hizmet binası ediniminde uygulanacak esasları belirleyeceklerini vurgulayan Davutoğlu, "Özellikle kiralama yoluyla ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanmasında uzun perspektifli hizmet binaları yapımı konusunu da ele alacağız" değerlendirmesinde bulundu.
Davutoğlu, akılcı ilaç kullanımını yaygınlaştıracaklarını, koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerini geliştireceklerini belirterek, "Koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinde yapacağımız her 1 dolarlık yatırım muhtemelen daha sonraki tedavide harcayacağımız 10 dolarlık israfı ortadan kaldıracak sonuçlar doğurur" dedi.
"Kamu Gelirlerinin Kalitesinin Artırılması Programı"
Planlar içerisinde beşinci programın da "Kamu Gelirlerinin Kalitesinin Artırılması Programı" olduğunu ifade eden Davutoğlu, bu programla kamu gelirlerinin sağlıklı ve sürekli kaynaklardan çağdaş yöntemlerle elde etmeyi amaçladıklarını söyledi.
Davutoğlu, gelir mevzuatının oluşturulmasından, gelirlerin toplanmasına ve kamu oyunun bilgilendirilmesine kadar olan tüm sürecin kalitesini artırmayı hedeflediklerini kaydederek, Türkiye'nin gelirlerinin tümünün vatandaşların vergilerinden ve emeklerinden sağlandığını, bu nedenle kamuoyunun en etkin ve şeffaf şekilde bilgilendirilmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Kayıt dışının azaltılması programını da ayrı bir reform programı olarak ele alacaklarını ve gelecek haftalarda buna ilişkin açıklama yapacaklarını ifade eden Davutoğlu, kayıt dışı ekonominin ortadan kaldırılması ve bu konuda alınacak tedbirlerin özellikle kamu gelirlerinin kalitesi anlamında büyük önem taşıdığını bildirdi.
Davutoğlu, programın içerdiği bazı önemli eylemleri de şöyle sıraladı:
"Vergi mevzuatının sadeleştirilmesi çalışmalarına devam edeceğiz. Çok sayıda ve karmaşık vergi sistemi yerine sadeleştirilmiş ve mevzuatın açık olduğu ve tüm vergi mükelleflerinin de sorumluluklarının farkında olduğu bir mevzuat sadeleştirme çalışması gerçekleştireceğiz. Vergi mevzuatına ilişkin düzenlemeleri toplumun ve ilgili tarafların katkılarıyla bir süreç halinde gerçekleştireceğiz. Bu düzenlemeleri tek taraflı olarak devletin, hükümetin, bürokrasinin aldığı tedbirler değil, aksine bu düzenlemelerden etkilenecek taraflarla, çalıştaylarda değişik çalışmalarla birlikte bu süreç içerisinde karar alacağız ve etkin şekilde bu düzenlmeleri en kısa zamanda devreye sokacağız."
Yerel yönetimlerin öz gelirleri artırılacak
Yerel yönetimlerin öz gelirlerini artıracaklarını dile getiren Davutoğlu, hem yerel yönetimlerin Türkiye'de gücünü artıracaklarını, hem de yerel yönetim anlayışının yaygınlaşarak, doğrudan halkla temas halindeki yerel yönetimlerin daha özgüven içinde kendi kaynaklarını kullanabilir hale gelmelerini sağlayacaklarını söyledi.
Büyükşehir Reformu ile birlikte söz konusu olan bazı yeni sorunları da göz önüne aldıklarının altını çizen Davutoğlu, büyükşehir belediyesi başkanları ile kendisinin ve ilgili bakanların katıldığı toplantılar gerçekleştirdiklerini bildirdi. Davutoğlu, buradaki en önemli hususun yerel yönetimlerin öz gelirlerinin artırılması suretiyle yerel yönetimlerin bir şekilde merkezi yönetim bütçesi ve diğer kalemler üzerinde baskı oluşturan değil, kendi kaynaklarını oluşturan ve doğrudan halka bu kaynakları aktarabilen bir yapıya kavuşmasını sağlayacaklarını kaydetti.
Gayrimenkul rantlarından kamunun pay alması
Yatırımların üretken alanlara yönlendirilmesi ve tasarrufların artırılması temel amacı kapsamında gayrimenkul rantlarından kamunun pay alması ile ilgili çalışma yapacaklarını belirten Davutoğlu, "Bu haksız gelirin kapısını kapatacak, genel olarak toplumda daha adil vergilendirmeyi de beraberinde getirecek husustur" dedi.
Davutoğlu, istisna, muafiyet ve indirimleri kapsamlı bir analize tutacaklarının altını çizerek, vergilendirme alanında vatandaşa hizmet sunarken teknoloji imkanlarından daha çok yararlanacaklarını, kamu gelirleri ile ilgili daha kapsamlı ve daha detaylı istatistikler üreteceklerini, vergi idaresinin beşeri ve teknik kapasitesini artıracaklarını belirtti.
İş ve yatırım ortamının geliştirilmesi
Bu eylem planları arasında altıncı programın da "İş ve Yatırım Ortamının Geliştirilmesi Programı" olduğuna dikkati çeken Davutoğlu, bu programla yatırımcıların karşılaştıkları belirsizliklerin giderilmesi ve sorunların hızla çözülmesi ve yatırımların artırılmasının amaçlandığını söyledi. Davutoğlu, "Bu programın katkısıyla 2014 yılında yüzde 15,5 olacağını tahmin ettiğimiz özel sektör yatırımlarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya oranını 2018 yılı sonunda yüzde 19,3'e çıkarmayı, yatırım yeri tahsis miktarını artırmayı ve Dünya Bankası İş Yapma Kolaylığı Endeksi sıralamasında ilk 40 ülke arasına girmeyi hedefliyoruz. İlk aşamada tabii ki" diye konuştu.
Bu başlık altında 41 eylemin yer aldığına işaret eden Davutoğlu, bunların önemli unsurlarını şöyle açıkladı:
"Ülke ekonomisi için büyük önem arzeden yatırımların yatırım süreçlerinin hızlı ve etkin şekilde yürütülmesine ve sonuçlandırılmasına yönelik bir mekanizma oluşturacağız. Burada bürokrasiden kaynaklanabilecek her türlü gelişmeyi ortadan kaldıracağız. Kamunun iş dünyasına elektronik ortamda sunduğu hizmetlerin birbiri ile entegrasyonu sağlanacak ve daha fazla hizmeti elektronik ortamda sunacağız. Bu son bakanlar kurulunda da bu konu ele alındı, bir çok bürokratik işlemin e-devlet üzerinden yapılması konusunda yaşadığımız tecrübeler ışığında ciddi yeni atılımlar, açılımlar, reformlar yapmayı planlıyoruz. Bu anlamda da iş dünyası ile yakın temas halinde olacağız. İş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında basitleştirme ve uygulama birliğini sağlayacağız.
Türkiye'de iş yeri yatırım ortamına ilişkin hukuki süreçleri ve altyapıyı geliştirerek, hukuki süreçlerin daha kısa zamanda sonuçlanmasını sağlayacağız. Hukuki çerçeve yatırımların en önemli garantilerinden biridir. Bu bakımdan hukuki süreçlerin çok daha etkin olmasına önem vereceğiz. Adli ve idari yargıda uyuşmazlıkların yargı öncesi çözüm usullerini geliştirecek ve etkin hale getireceğiz. Böylece hukuki uyuşmazlıkların mahkemeye yansımadan kısa süreli çözümünü, mahkemeye yansıyanlarda ise yargı sürecinin kısa sürede sonuçlanmasını sağlayacağız. Türkiye'de yatırıma uygun arazi envanterinin yatırımcıya elektronik ortamda ve yetkin bir şekilde sunulması amacıyla coğrafi bilgi sistemleri altyapısını geliştireceğiz. Yatırım yeri tahsis sürecinin hızlandırılması yönünde mevzuat düzenlemelerini gerçekleştireceğiz. Endüstri bölgeleri ve Organize Sanayi Bölgelerinde özellikle yatırım yeri tahsisine ilişkin karşılaşılan sorunları tespit edeceğiz ve bu sorunların çözümüne yöneli olarak mevzuatı geliştireceğiz. Bölgesel düzeyde iş ve yatırım ortamını değerlendirmek üzere gösterge seti belirleyecek anket çalışması gerçekleştirecek ve değerlendirme raporları hazırlayacağız."
İstatistikler tek çatı altında toplanacak
Başbakan Davutoğlu, yedinci programın da "İstatistiki Bilgi Altyapısını Geliştirme Programı" olduğunu belirterek, bu programla paylaşımcı, işbirliğine dayalı ve planlı bir istatistik üretim süreci ile güvenilir istatistiklerin kalitesini ve sayısını artırmayı, istatistik yelpazesini genişletmeyi amaçladıklarını söyledi. Bu kapsamda uluslararası standartlarda üretilmiş istatistik sayısını artırmayı, bölge bazında daha fazla istatistik üretmeyi, sürdürülebilir istatistik sistemi kurmayı hedeflediklerinin altını çizen Davutoğlu, bu başlık altında 28 eylem olduğunu söyledi.
Davutoğlu, Ulusal ve uluslararası kullanıcıların ihtiyaç ve önceliklerini dikkate alarak uluslararası standartlara uygun şekilde üretilebilecek istatistikleri belirleyeceklerini vurgulayarak, "TÜİK ve diğer kurum ve kuruluşlarca yayınlanan tüm istatistikleri tek bir çatı altında toplayan bir internet portalı kurarak işlerliği sağlayacağız" dedi.
Uluslararası bir gönderim sistemi kuracaklarına dikkati çeken Davutoğlu, kurum ve kuruluşlarca yapılacak veri gönderimlerinin bu sistem üzerinden yapılmasını sağlayacaklarını söyledi.
Davutoğlu, kurumların tuttukları idari kayıtların envanterini çıkaracaklarını, resmi istatistik üretim sürecinde yer alan kurum ve kuruluşların idari kayıtlarını istatistik üretiminde kullanılmak üzere TÜİK'in kullanımına açılmasını sağlayacaklarını bildirdi.
Kurumlar etrafında üretilen istatistiklerin doğru ve etkin kullanımını sağlamak üzere TÜİK tarafından eğitimler verileceğini anlatan Davutoğlu, TÜİK'in bu anlamda hem istatistik üreten, hem de istatistik bilincini ve sağlam istatistik altyapısını güçlendiren bir eğitim kurumu haline gelerek hizmet vereceğini kaydetti.
Davutoğlu, kurumlarda istatistiksel analizler yapılabilecek birimler kuracaklarını ifade ederek, istatistik sürecinde kullanılan değişkenlere ait tanım, kavramları standart haline getireceklerini söyledi.
"İç tasarrufları artıracağız"
İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Programına ilişkin açıklamalarda bulunduğunu hatırlatan Davutoğlu, bu programın İstanbul'u küresel bir finans merkezi, Türkiye'de yeni yapılmakta olan havaalanı ile birlikte İstanbul ve İstanbul üzerinden Türkiye'yi en önemli ekonomik küresel merkezlerden biri haline getireceğini ifade etti.
Davutoğlu, kamu harcamalarının rasyonelleşmesinin, kamu gelirlerinin kalitesini artırmasının bütçe yapısını olumlu etkileyeceğini belirterek şöyle devam etti:
"Dış kaynağa dayalı yatırım güzeldir ama eğer sağlam bir iç tasarruf varsa, onun üzerinde krema gibi durur. Ama sağlam bir iç tasarruf yoksa dışarıdan gelen tasarruflarla yapılacak yatırım ve oluşacak ekonomik büyüme bir müddet sonra kendi içinde en ufak bir uluslararası dalgalanmada kendi sirkülasyonunu, kendi fay hattı kırığını ortaya çıkarır. Onun için iç tasarruf, iç tasarruf, iç tasarruf... İç tasarrufları artıracağız, yatırımları kendi tasarrufumuzla gerçekleştirir hale geleceğiz. Önümüzdeki dönemin en önemli makroekonomik hedeflerinden biri budur."
Tasarruflar ortaya çıktıktan sonra kamunun görevinin ortamın düzenlenmesi ve ortamın her türlü engelden arındırılarak tasarrufların en kısa ve süratli bir şekilde yatırıma dönüşmesini sağlamak olduğuna dikkati çeken Davutoğlu, bu durumda istatistiki bilgi altyapısının ülkenin geneli, yatırımların ve diğer ekonomi politikalarının resmini görmek açısından önem taşıdığını söyledi.
Başbakan Davutoğlu, bugün 7 program çerçevesinde 425 eylem açıkladıklarını, kayıt dışı ekonomiyi de ayrı paket olarak açıklayacaklarını, gelecek hafta insan odaklı, sosyal boyutlu üçüncü paketin açıklanması sırasında bütünü ele alan bir sunumun da yapılacağını bildirdi. Davutoğlu, "Bu açıdan bir şeyi daha kamuoyumuza taahhüt olarak söylüyorum; bunlar kağıt üzerinde yapılan çalışmalar değildir. Belli periyotlarla, muhtemelen 3 ayda bir söz verdiğimiz eylemlerin ne kadarı hayata geçirildi bunları kamuoyumuzla paylaşacağız. Her bir eylemin başlangıç tarihi, bitiş tarihi var. Aradaki süreçleri yönetmek üzere arada belli kontrol tarihleri de konulabilir, arkadaşlara bu konuda gerekli talimatları vereceğim" ifadelerini kullandı.
Bir taraftan dünya ekonomisinde olası bir kırılganlığa, oradan kaynaklı krizlere en etkin ve çabuk tedbir alma çabasını sürdürürken, diğer taraftan ulusal ekonominin yapısal dönüşümü konusunda şimdiye kadar sürdürdükleri ilkeli, kararlı, öngörülebilir, şeffaf yaklaşımı bundan sonra da sürdüreceklerini vurgulayan Başbakan Davutoğlu, bugün açıkladığı 425 eylemin de Türkiye, ülke ekonomisi, vatandaşlar ve iş dünyası için hayırlı olması temennisinde bulundu.
İkinci grup eylem planları
Onuncu Kalkınma Planı kapsamındaki Öncelikli Dönüşüm Programlarına ilişkin ikinci grup eylem planları Kalkınma Bakanlığının internet sitesinde yayımlandı.
İkinci grup eylem planlarına ilişkin bilgi notunda, ikinci gruptaki eylem planlarının ülkenin yüksek ve istikrarlı büyüme hedefine yönelik Kalkınma Planı döneminde sürdürülecek öncelikli yapısal reform uygulamalarını içerdiği belirtilerek, bu grup içerisinde yer alan "Kayıt Dışı Ekonominin Azaltılması Programı Eylem Planı"nın ayrıca açıklanacağı ifade edildi.
Türkiye ekonomisinin kapsamlı bir şekilde uygulamaya konulan yapısal ve düzenleyici reformlar sayesinde makroekonomik düzlemde önemli bir dönüşüm süreci yaşadığı vurgulanarak, bununla birlikte, gelişmiş ülkelere yakınsama sürecinin hızlandırılması ve kalıcı bir şekilde yüksek gelir seviyesine çıkılması için bazı alanlarda yapısal reform ihtiyacı bulunduğu kaydedildi.
Yurt içi tasarruf oranının düşük olduğuna işaret edilerek, ekonomik büyümenin dış kaynağa duyarlı olduğu belirtildi. Fiziki ve beşeri kaynakların hızla sanayi sektörlerinden üretken olmayan alanlara yöneldiğine işaret edilerek, şöyle devam edildi:
"Kaynaklarımızın üretken alanlara yönlendirilerek sanayileşmenin hızlandırılması uzun dönem hedeflerimizin gerçekleştirilmesi açısından hayati önemi haizdir. Bu durum, hem dış ticarette rekabet gücümüzü artıran hem de istihdam yaratan, üretim odaklı bir büyüme yapısını hayata geçirmeye yönelik makroekonomik politika uygulamalarını gerekli kılmaktadır. Ekonomik büyümenin hızlandırılmasında, iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesi ve beraberinde gelecek yatırım artışları önemli olmakla birlikte, bu yatırımların sağlıklı bir şekilde finanse edilmesi de büyümenin istikrarlı ve yüksek bir şekilde devam etmesi için gerekli görülmektedir. Dolayısıyla, kaynakların toplanması ve etkin bir şekilde dağıtılmasını sağlayan, küresel piyasalarla entegre ve uluslararası alanda hizmet ihraç edebilen bir finans sektörünün oluşması önem arz etmektedir. Ayrıca, son yıllarda alınan önlemlere rağmen kayıtdışı ekonomi ile mücadele, ekonomik ve sosyal birçok konuya katkısı nedeniyle önemini korumaktadır."
2. Grup Öncelikli Dönüşüm Programları şöyle:
- Üretimde Verimliliğin Artırılması Programı
- Yurtiçi Tasarrufların Artırılması ve İsrafın Önlenmesi Programı
- İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Programı
- Kamu Harcamalarının Rasyonelleştirilmesi Programı
- Kamu Gelirlerinin Kalitesinin Artırılması Programı
- İş ve Yatırım Ortamının Geliştirilmesi Programı
- İstatistiki Bilgi Altyapısını Geliştirme Programı
- Kayıt Dışı Ekonominin Azaltılması Programı (Ayrıca açıklanacak)
3. Grup Öncelikli Dönüşüm Programları şöyle:
- İşgücü Piyasasının Etkinleştirilmesi Programı
- Temel ve Mesleki Becerileri Geliştirme Programı
- Nitelikli İnsan Gücü için Çekim Merkezi Programı
- Sağlıklı Yaşam ve Hareketlilik Programı
- Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Programı
- Yerelde Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi Programı
- Rekabetçiliği ve Sosyal Uyumu Geliştiren Kentsel Dönüşüm Programı
- Kalkınma için Uluslararası İşbirliği Altyapısının Geliştirilmesi Programı
Muhabir: Seval Ocak Adıyaman, Ayşenur Sağlam, Hüseyin Karatepe, Tamer Toğanaş, Merve Özlem Çakır,
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
