Maliye robotik işlemlerle mükellefe otomatik ulaşmaya başladı

AA muhabirinin, Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, mükellefler GİB tarafından geliştirilen dijital uygulamalarla vergi dairelerine fiziken gitmelerine gerek kalmadan, birçok işlemi zaman ve mekandan bağımsız internet üzerinden gerçekleştirebiliyor.

Dijital Vergi Dairesi aracılığıyla vergi ödemeleri, dilekçe ve başvuru işlemleri, bildirimler ve beyanname verme gibi pek çok hizmet, elektronik ortamda sunuluyor. Platforma, açıldığı günden bu yana 750 milyonun üzerinde giriş yapıldı. Bugün itibarıyla 261 farklı hizmetin sunulduğu Dijital Vergi Dairesi üzerinden, yılın 9 ayında yaklaşık 18,3 milyon başvuru ve dilekçe elektronik ortamda alındı.

Fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekont gibi mali belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesiyle de yalnızca 2025 yılında yaklaşık 13 milyar elektronik belge oluşturuldu.

2021 yılında yaklaşık 532 bin olan e-fatura kullanıcı sayısı, bu yılın 9 ayında yüzde 313 artışla 2,2 milyonu aştı. Aynı dönemde e-defter kullanıcı sayısı, yüzde 680 artışla yaklaşık 282 binden 2,2 milyonun üzerine çıktı.

Gelir İdaresi, verilerin yapay zeka, büyük veri ve blokzincir gibi yeni nesil teknolojilerle değerlendirilmesi, iş süreçlerinin yeniden tasarlanması ve hizmet sunum kapasitesinin geliştirilmesini de hedefliyor.

Akıllı ve otonom sistemlerle günün her saati işlem yapılıyor

Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatında yürütülen iş ve işlemlerin hızlandırılması, standartlaştırılması ve verimliliğinin artırılması amacıyla robotik süreç otomasyonu (RPA) teknolojilerinden de yararlanıyor.

RPA uygulamaları sayesinde çok sayıda işlem, insan müdahalesine duyulan ihtiyaç azaltılarak, günün her saatinde ve elektronik ortamda yürütülebiliyor. Bu kapsamda, işlem ve yazışmalar otomatik gerçekleştirilebiliyor, oluşturulan belgeler ilgili muhataplara elektronik kanallar aracılığıyla iletilebiliyor.

Mükellef uyumunun artırılması ve vergiye ilişkin ödev ve sorumlulukların zamanında yerine getirilmesine katkı sağlanması amacıyla belirlenen mükellef gruplarına bilgilendirici ve hatırlatıcı SMS gönderimleri de RPA araçlarıyla yapılıyor.

Uygulamayla her ay 195 farklı konuda rapor üretiliyor ve binlerce yazı otomatik hazırlanıyor. Bugüne kadar 200 binden fazla yazı, memur müdahalesine gerek kalmadan oluşturularak muhataplarına ulaştırıldı.

Ayrıca, pişmanlık ihlal düzeltmeleri çerçevesinde, 205 binden fazla düzeltme fişi ve 75 binden fazla ihbarname otomatik düzenlenerek mükelleflere e-tebligat yoluyla iletildi.

Vergi dairelerine merkezi denetim

Vergi dairelerinde hizmet kalitesinin artırılması amacıyla hayata geçirilen Akıllı Vergi Dairesi çalışmaları kapsamında, Merkezi Denetim Sistemi (MDS) uygulanıyor. Bu sistem aracılığıyla vergi dairelerinde gerçekleştirilen işlemler merkezi olarak izleniyor ve düzenli biçimde denetleniyor.

Robotik süreç otomasyonu ve merkezi analiz mekanizmalarının birlikte kullanılmasıyla denetim ve takip faaliyetleri daha sistematik bir yapıya kavuşuyor. Bu sayede, mükelleflerin hak ve menfaatleri de gözetiliyor.

2024 yılında devreye alınan MDS çerçevesinde, 860 vergi dairesinde 68 ayrı konuda her ay yaklaşık 56 bin rapor üretiliyor. Vergi daireleriyle paylaşılan bu raporlara ilişkin işlemlerin tamamlanması amacıyla takip mekanizması işletiliyor.

"Mükelleflerin hakları gözetiliyor, hatalar azaltılıyor"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de Gelir İdaresi Başkanlığının, dijital dönüşüm çalışmalarıyla hem mükellef işlemlerini kolaylaştırdığına hem de süreçleri hızlandırdığına işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu uygulamalarla, hizmetlere erişimin kolaylaştırılması, işlem sürelerinin kısaltılması, idari süreçlerin etkinliğinin artırılması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması hedefleniyor. Aynı zamanda mükelleflerin hak ve menfaatlerinin gözetildiği, hataların azaltıldığı ve hizmet standartlarının güçlendirildiği bir vergi yönetimi anlayışı destekleniyor. Başkanlığımız, geliştirdiği dijital altyapı ve yenilikçi uygulamalarla vergi hizmetlerini sürekli geliştirerek daha erişilebilir, etkin ve teknoloji odaklı bir kamu hizmeti sunmaya devam edecek."