ANKARA
Üst düzey ekonomi yetkilileri, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standart&Poor's'un (S&P) Türkiye'nin "BB+" olan kredi notunu koruyarak, not görünümünü "durağan"dan "negatif"e çevirmesinin geçerli bir gerekçesinin olmadığını bildirdiler. Yetkililer, S&P'nin Türkiye'ye ilişkin pozitif büyüme öngörüsüne rağmen varlık kalitesindeki ciddi kötüleşme beklentisinin tutarsız olduğunu vurguladılar.
AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan ekonomi yetkilileri, kuruluşun Türkiye'nin kredi notu görünümünü durağandan negatife çevirmesinin sağlam bir temele dayanmadığını ifade ettiler. Yetkililer, "kuruluşun almış olduğu kararın ana gerekçesi olarak büyüme üzerindeki aşağı yönlü risklerin gösterildiğini ancak kuruluşun kendi tahminleri dikkate alındığında bunun geçerli bir gerekçe olmadığını" belirttiler.
Açıklama detaylı olarak incelendiğinde, S&P'nin Türkiye ekonomisi için 2014 ve 2015 yılları için sırasıyla yüzde 2,4 ve yüzde 2 büyüme öngördüğüne dikkati çeken yetkililer, "S&P, aynı yıllar için cari açığın milli gelire oranının ise yüzde 2,9 ve yüzde 2,7 seviyesine gerilemesini beklemektedir. Bu tahminler, Kuruluşun Türkiye ekonomisinin bir daralma sürecine girmeden dış dengede çok ciddi bir iyileşmeyi gerçekleştirmesini beklediğini ortaya koymaktadır. Buna rağmen böyle bir karar alınması tutarsızdır" değerlendirmesinde bulundular.
Kuruluşun, bankacılık kesiminin varlık kalitesinde 2009 yılındakine benzer bir kötüleşme beklentisinin doğru olmadığını ifade eden yetkililer, 2009 yılında yüzde 4,8 oranındaki küçülmeye rağmen takipteki kredi oranın net bazda sınırlı bir artış göstererek yüzde 0,9'a çıktığını, S&P'nin pozitif büyüme öngörüsüne rağmen varlık kalitesindeki ciddi kötüleşme beklentisinin tutarsız olduğunu kaydettiler.
"Zamanlama doğru değil"
Kredi notu görünümündeki değişikliğin zamanlamasının da doğru olmadığını vurgulayan yetkililer, "2014 yılında yürürlüğe giren AB düzenlemeleri uyarınca, kredi derecelendirme kuruluşları, ülke kredi notu ve görünüm değişiklik tarihlerini her yılbaşında açıklamakla yükümlüler. Bu çerçevede, anılan Kuruluş da, 30 Aralık 2013'te yaptığı açıklamada, Türkiye için not değişiklik tarihlerini 23 Mayıs 2014 ve 21 Kasım 2014 olarak açıklamıştı" görüşünü dile getirdiler. Yetkililer, kuruluşun tutarlılığı hayli tartışmalı olan gerekçelerle bu takvimin dışına çıkarak böyle bir karar almış olmasının anlaşılmaz bulunduğunu ifade ettiler.
Son dönemde gerek maliye politikası ve makro ihtiyati politika alanlarında, gerekse para politikası alanında atılan önemli adımlar dikkate alınmadan ve bunların en azından kısa vadedeki sonuçları beklenmeden S&P tarafından böyle bir karar alınmasının doğru ve sağlıklı bir yaklaşım olmadığını vurgulayan yetkililer, "Türkiye ekonomisi, güçlü kamu maliyesi ve bankacılık kesimi, sıkı ve daha öngörülebilir hale gelen para politikası çerçevesi ile küresel çapta yaşanan dalgalanmalara karşı önemli bir dayanıklılığa sahiptir" dediler.
Yetkililer, Türkiye’nin 2013 yılından itibaren S&P ile sözleşme yapmadığını, bu nedenle kuruluşun 2013 yılında analizini ülkemizi ziyaret etmeden yapmayı tercih ettiğine dikkati çektiler.
Çok önemsenecek bir karar değil
Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, S&P'nin zaten Türkiye'ye diğer iki büyük kredi derecelendirme kuruluşuna göre daha negatif yaklaştığını ve yüzden de yatırım yapılabilir kategorisine yükseltmediğini söyledi.
S&P'nin şimdi de görünümü negatife alarak Türkiye'nin notunun mevcut kademenin de altına indirebileceği mesajını verdiğini ifade eden Bürümcekçi, "Yine de piyasa üzerindeki etkisinin diğer iki kredi derecelendirme kuruluşunun benzer bir kararı almasına göre çok sınırlı kalacağını düşünüyorum" dedi.
Global Menkul Değerler Strateji Müdürü Gökhan Uskuay, kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's'un (S&P), Türkiye'nin not görünümünü "durağan"dan "negatif"e çekmesinin piyasa üzerinde çok fazla etkisi olmayacağını söyledi.
Uskuay, S&P'nin Türkiye'nin not görünümünü "durağan"dan "negatif"e çekmesine ilişkin yaptığı açıklamada, S&P'nin, Merkez Bankası'nın faiz artırımından sonraki süreçte Türkiye büyümesinde sert bir şekilde iniş gerçekleşebileceği ihtimaliyle görünümü negatife düşürdüğünü belirttiğini ifade etti.
S&P'nin Merkez Bankası'nın rezervleri azaldığı için Türkiye'nin dış dengesizliklerinin ön plana çıktığını söylediğini aktaran Uskuay, "Fakat Merkez Bankası zaten rezervlerdeki yaşanan kaybı tolere etmek amacıyla faizleri artırdı. Yani böyle bir endişe olmasına gerek yok" dedi.
S&P bu kararının çok fazla önemsenecek bir karar olmadığını belirten Uskuay, "S&P'nin büyümeye yönelik endişeleri var, fakat bu çok acil verilmiş bir karar olarak nitelendirilebilir. Zaten yatırım yapılabilir seviyede değildi; Moody's ve Fitch yapsa 'hadi neyse' derdim ama S&P olduğu için piyasayı çok fazla etkileyeceğini düşünmüyoruz" yorumunu yaptı.
S&P'nin görünümü negatife çekmesi acemice bir davranış
Economics Consulting (EEC) Kurucusu ve Ekonomist Şevin Ekinci, S&P'nin kararının şok etkisi yaratmış olabileceğini belirterek, kararın cuma akşamı gelmesinin piyasalar için bir nebze olumlu olduğunu ifade etti.
S&P'nin raporunda Merkez Bankası'nın aldığı para politikası kararlarına atıf yapıldığını söyleyen Ekinci, şunları kaydetti:
"Ancak unutmamak gerekir ki şu anda Merkez Bankası'nın aldığı faiz artırım kararının büyümeye etkisini sorgulayan aynı insanlar; Merkez Bankası faizi artırmadan önce faizleri artırsın diye baskı yapan insanlardı. Burada bir seçim yapılması gerekiyordu ve Merkez Bankası spekülatif hareketlere karşı bir önlem aldı; alması gereken bir önlem aldı. Tam bu hareketten bir hafta sonra bunun büyüme üzerine risk teşkil ettiği yönünde karar alıp görünümü negatife çekmenin acemice bir davranış olduğunu düşünüyorum."
Türkiye'nin S&P ile anlaşması olmadığını anımsatan Ekinci, bu açıdan Moody's veya Fitch kararı kadar etki alanı yaratmayacağına dikkati çekti.
Ekinci, kararın negatif tarafının sermaye hareketlerine etkisi nedeniyle olabileceğini ifade ederek, "Ama bu kararın not değil sadece not görünümüne ait olduğu anlaşıldığında sermaye hareketlerine majör bir darbe vurmaz. Bizi asıl ilgilendiren diğer derecelendirme kuruluşlarının bu hareketi izleyip izlemeyeceği olmalı; çünkü öyle bir koşulda sermaye hareketleri ciddi anlamda olumsuz yönde etkilenir" dedi.
HSBC Portföy Yönetimi Stratejisti Ali Çakıroğlu ise S&P'den gelen görünüm revizyonunun piyasalar tarafındaki etkisinin sınırlı kalabileceğini belirterek, "Bununla birlikte Türkiye'nin yatırım yapılabilir ülke notunu aldığı Fitch ve Moody's'ten gelebilecek buna benzer aksiyonların Türk varlık fiyatları açısından çok daha belirgin etki yapabileceğini düşünüyoruz" dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
