Sanayi üretimi son düzlüğe hızlı girdi

İSTANBUL -Murat Birinci-

Bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3,5 ile bir önceki çeyreğe göre hızlanan arındırılmamış sanayi üretimi, son çeyreğin ilk ayına yükselişle başladı.

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ekim ayı sanayi üretim verilerinden derlediği bilgiye göre, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi endeksi ekim ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,4 yükselişle, önceki yılın aynı ayına göre artış eğilimi üst üste 22 aydır sürdürüyor.

Ekim ayında sanayi üretimi (arındırılmamış-ham) yıllık bazda yüzde 4,4 yükselişle beklentilerin hafif altında bir artış gösterdi. Ayrıca eylül artışının da yüzde 4,1'den yüzde 4,5'e revize edilmesi de dikkati çekti.

AA muhabirine konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, ekim ayında takvim etkisinden arındırılmış endeksin üç aylık hareketli ortalamasının yıllık değişiminin önceki aya göre 0,4 puan gerilemeyle yüzde 3,3'e indiğini ifade etti.

Çalışma günü farklılıkları nedeniyle arındırılmış ve arındırılmamış veriler arasındaki farkın eylül - aralık döneminde de gözleneceğini belirten Bürümcekçi, "Bu doğrultuda, bu yılın ekim ayında bir iş günü fazla olması arındırılmamış artışın arındırılmış artışa göre yüksek olmasında etkili olmuştur. Bu sonuçlardan sonra ise yılın ilk çeyreğinde yüzde 5,3 artış gösteren, ikinci çeyrekte yüzde 2,6 civarına hız kesen, üçüncü çeyrekte ise yüzde 3,5 ile bir miktar hızlandığı gözlenen arındırılmamış sanayi üretiminin, son çeyreğe bir miktar hızlanarak girdiği gözlenmektedir" dedi.

Türkiye’de sanayi üretimi ile milli gelir verileri arasındaki yakın ilişki dikkate alındığında, üçüncü çeyrekte gözlenen gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) artışındaki hızlanmanın son çeyrekte de korunduğunu dile getiren Bürümcekçi, şunları kaydetti:

"İkinci çeyrek büyümesi yüzde 2,1 ile büyümede önemli bir yavaşlamaya işaret ederken, 10 Aralık’ta açıklanacak olan üçüncü çeyrek sonuçlarına ilişkin şu ana kadar açıklanan öncü göstergeler ise ikinci çeyreğe göre çok belirgin bir farklılığa işaret etmemişti. Türkiye PMI endeksi mevsimsel düzeltilmiş Temmuz-Eylül ortalaması (49,7) önceki çeyreğe göre (50) hafif düşük oluşurken, Merkez Bankası Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ortalaması (107,1) da önceki çeyreğe göre (107,5) hafif gerilemiş, kapasite kullanımı ikinci çeyreğe göre sınırlı aşağıda, tüketici güven endeksi ise daha yüksek seviyede oluşmuştu. İhracatın (TİM verileri) yıllık artışı ise yüzde 3,8 ile ikinci çeyreğe göre yavaşlamıştı. Bu doğrultuda, üçüncü çeyrek GSYH gerçekleşmesi için tahminimizi yüzde 2,5 seviyesinde oluşturduk."

Ekonomistler 2014 yılı 3. çeyrek büyümesinin yüzde 2,9 olmasını bekliyor 

AA Finans'ın 10 Aralık Çarşamba günü açıklanacak 3. çeyrek büyüme verilerine ilişkin 26 ekonomistin katılımı ile sonuçlandırdığı beklenti anketine göre, ekonomistlerin 2014 yılı 3. çeyrek büyümesi beklentilerinin ortalaması yüzde 2,9 oldu. Ankete katılan ekonomistlerin 3. çeyrek büyümesi beklentileri, en yüksek yüzde 3,5, en düşük ise yüzde 2,1 aralığında yer aldı.

Ekonomistlerin yıl sonu büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 3,2 olurken, ankete katılan ekonomistler arasında yıl sonu büyüme beklentisi en yüksek yüzde 3,5 ve en düşük yüzde 2,5 seviyelerinde kaldı. 

Öte yandan ekonomistlerin 2015 yıl sonu büyüme beklentilerinin ortalaması da yüzde 3,6 düzeyinde oldu. Ankete katılan ekonomistler arasında 2015 yıl sonu büyüme beklentisi en yüksek yüzde 4,5 ve en düşük yüzde 2 seviyelerinde kaldı. 

Türkiye ekonomisi 2013 yılı 3. çeyrekte yüzde 4,2 ve 2014 yılı 2. çeyrekte yüzde 2,1 düzeyinde büyüme kaydetmişti.

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi yıllık artışı şöyle:

Yıl	Ocak	Şubat	Mart	Nisan	Mayıs	Haziran	Temmuz	Ağustos	Eylül	Ekim	Kasım	Aralık
2011	19,8	14,4	11,4	9,6	8,7	9,6	8,9	7,7	7,9	10,8	7,0	3,3
2012	0,7	2,2	3,7	4,8	5,8	2,1	3,3	0,7	4,0	0,8	3,0	-0,9
2013	2,0	4,5	2,2	2,7	0,2	5,0	3,9	0,7	6,5	1,6	4,7	7,0
2014	7,1	4,6	4,2	4,6	3,5	1,6	3,6	5,2	2,5	2,4