Türkiye ekonomisi yüzde 4 büyüdü

ANKARA

Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 4 büyüdü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2013 yılına ilişkin üretim yöntemiyle hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, büyüme hızı 2013'ün son çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,4 oldu. Üretim yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, 2013'te bir önceki yıla göre sabit fiyatlarla yüzde 4'lük artışla 122 milyar 388 milyon lira, cari fiyatlarla yüzde 10,2’lik artışla 1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira oldu.

Mali aracı kuruluşlar, 2013'te bir önceki yıla göre sabit fiyatlarla yüzde 9,8’lik artışla 15 milyar 549 milyon lira, cari fiyatlarla yüzde 12,8’lik artışla 52 milyar 483 milyon lira oldu. İmalat sanayi, 2013'te bir önceki yıla göre sabit fiyatlarla yüzde 3,8’lik artışla 29 milyar 446 milyon lira, cari fiyatlarla yüzde 8,9’luk artışla 239 milyar 115 milyon lira olarak gerçekleşti.

Kişi başına GSYH değeri, 2013'te cari fiyatlarla 20 bin 531 lira (10 bin 782 dolar) olarak hesaplandı.

AA Finans'ın "Büyüme Beklenti Anketi"ne katılan ekonomistlerin, 2013 sonu büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 4 olmuştu.

Kalkınma Bakanı Yılmaz

Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, "2013'ün son çeyreğinde 4.4 bir büyüme sağlandı. Türkiye ekonomisinde bununla birlikte tüm yıl olarak yüzde 4'lük bir büyüme gerçekleşti. Kurdaki gelişmelere rağmen kişi başına gelirimiz 11 bin 700 dolar civarına yükselmiş oldu. Beklentimizin üstünde, tahminlerimizin üstünde bir büyüme söz konusu" dedi.

Bakan Yılmaz, AA muhabirine, seçimde Türkiye'nin siyasi istikrarının pekiştiğini, siyasi istikrarın ekonomiye de olumlu yansıyacağını söyledi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2013 yılına ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını değerlendiren Bakan Yılmaz, seçim haberiyle birlikte güzel bir haberin de ekonomiden geldiğini aktardı.

Bakan Yılmaz, şunları söyledi:

"2013'ün son çeyreğinde 4.4'lük bir büyüme gerçekleşti. Bununla birlikte tüm yıl olarak baktığımızda Türkiye ekonomisinde yüzde 4'lük bir büyüme gerçekleşti. Kurdaki gelişmelere rağmen kişi başına gelirimiz 11 bin 700 dolar civarına yükselmiş oldu. Bu gerçekten sevindirici bir rakam. Dünyadaki küresel ekonomik ortamı düşündüğünüzde, bölgemizde yaşanan gelişmelere baktığımızda, ülkemizin sağladığı bu büyüme gerçekten önemli bir gelişmedir."

Hazırladıkları orta vadeli programda büyüme hızını 3.6 olarak tahmin ettiklerini anlatan Bakan Yılmaz, şöyle dedi:

"Beklentimizin üstünde, tahminlerimizin üstünde bir büyüme söz konusu. Bu son derece sevindirici. 2014 yılı için yine yüzde 4 büyüme öngörümüz vardı. İnşallah 2014'te de ivmenin devam etmesini bekliyoruz. Tabi 2014'te siyasi istikrara çok ciddi vurgu yapıyoruz biz. Bu seçimlerle Türkiye'nin aslında siyasi istikrarı pekişmiş oldu. Mevcut siyasi istikrarımız pekişmiş oldu. Bunun ben ekonomiye de olumlu yansıyacağını düşünüyorum. Çünkü ekonomik istikrarın ön koşulu siyasi istikrar. Bugüne kadar Türkiye bu kadar başarı sağladıysa ekonomide, bunu siyasi istikrar ve güven ortamıyla sağladı. Aynı politikalarımıza devam edeceğiz. 2014 yılında yine Avrupa'dan nispi olarak daha iyi bir ortam görünüyor. Bu bizim ekonomik büyümemiz açısından dış konjonktürel açısından olumlu bir durum."

Bakan Yılmaz, 2014'te büyüme kalitesinde de artış beklediklerini ifade ederek, "Kaynakları itibariyle bir kayma olacağını düşünüyoruz. İhracatımız da yine şubat ayında iyi bir performans gösterdi. Yani sadece iç taleple değil, dış taleple de büyüyen, dengeli bir şekilde büyüyen bir Türkiye ekonomisi göreceğimizi düşünüyoruz. Zaten orta vadeli programımızı bu perspektif içinde hazırlamıştık. Politikalarımızı da bu çerçevede yürütüyoruz" diye konuştu.

Olumsuz konjonktüre rağmen büyüdü

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ekonomisinin, olumsuz konjonktüre rağmen 2013'te güçlü büyüdüğünü belirtti. Şimşek, yerel seçim sonuçlarıyla birlikte siyasi risklerin azalmasının, iç talebi ve 2014 büyüme görünümünü destekleyeceğini bildirdi.

Şimşek, yazılı açıklamasında, 2013 yılına ilişkin büyüme rakamlarını değerlendirdi. "Olumsuz konjonktüre rağmen güçlü büyüdük" ifadesini kullanan Şimşek, şunları kaydetti:

"2013 yılında yüzde 4,0 ile OVP’de öngördüğümüz yüzde 3,6’lık tahminin de üzerinde büyüdük. Bu performans, geçen yıl Fed’in parasal sıkılaştırma politikasına geçişi ile artan finansal volatiliteye; küresel, bölgesel ve siyasal gerginliklere; en büyük ticari ortağımız olan AB’deki daralmaya ve yüksek seyreden petrol fiyatlarına rağmen elde edilmiştir. Beklentilerin aksine ekonomi son çeyrekte de güçlü seyrini korudu. Ekonomimiz önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4 ile güçlü bir düzeyde büyüdü."

Büyümenin en önemli kaynağının iç talep olduğunu belirten Şimşek, iç talebin, 2013'ün tamamında büyümeye 6,4 puan, yılın son çeyreğinde ise 7,4 puan katkı sağladığını bildirdi. İç talep açısından en önemli katkının özel tüketimden geldiğini ifade eden Şimşek, şöyle devam etti:

"2014 yılında büyüme bir miktar yavaşlasa da görünüm pozitif seyrini korumaktadır. Sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı ve reel kesim güven endeksi gibi eşanlı göstergeler, 2014 yılının ilk çeyreğinde büyümenin ılımlı düzeylerde seyrettiğine işaret etmektedir. 2013 yılında büyümeyi destekleyen stokların 2014 yılında da büyümeye pozitif katkı yapması beklenmektedir. Ayrıca kurdaki gelişmeler ile AB’deki toparlanma dış talep kaynaklı büyümeyi destekleyecektir. Yerel seçim sonuçlarıyla birlikte siyasi risklerin azalması iç talebi ve 2014 büyüme görünümünü destekleyecektir."

"Türkiye ekonomisi kesintisiz büyüme sürecine devam etmiştir"

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, yaptığı yazılı açıklamada, büyüme rakamlarını değerlendirdi.
Geçen yılın dördüncü çeyreğinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) reel olarak bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış GSYH'nin de bir önceki döneme göre yüzde 0,5 arttığını ifade eden Babacan, Türkiye ekonomisinin, 2009'un son çeyreğinden itibaren sürdürdüğü kesintisiz büyüme sürecine 2013 yılı dördüncü çeyreğinde de devam ettiğini belirtti.

Orta Vadeli Program'da 2014 yılı büyüme hızının yüzde 4 seviyesinde öngörüldüğünü hatırlatan Babacan, şunları kaydetti:
"Ekonomik aktiviteye ilişkin son açıklanan aylık veriler, olumsuz dış ve iç gelişmelere rağmen, ekonomimizdeki büyüme eğiliminin sürdüğünü göstermektedir. 2014 yılında iç talep büyümesinin öngörülenden bir miktar daha yavaş olacağı, dış talepteki artışın ise yılbaşında beklenenden daha güçlü gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Bu çerçevede, 2014 yılında iç ve dış talep arasındaki dengelenmenin Orta Vadeli Programda öngörülenden daha güçlü olması beklenmektedir."

Kişi başına milli gelir

Türkiye'de geçen yıl kişi başına milli gelir, 10 bin 782 dolar (20 bin 531 lira) olarak hesaplandı. 2012 yılında kişi başına düşen milli gelir, 10 bin 459 dolar düzeyindeydi.

Öte yandan, geçen yıl Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, cari fiyatlarla 820 milyar 12 milyon dolara (1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira) yükseldi. Söz konusu rakam, 2012 yılında 786,3 milyar dolar düzeyindeydi.

Büyüyen sektörler

Geçen yıl sektörel bazda cari fiyatlarla en yüksek büyüme hızı, yüzde 18,1 ile "konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri" sektöründe kaydedildi.

Bu sektörü, yüzde 15,5 ile "vergi-sübvansiyon", 14,9 ile "dolaylı ölçülen mali aracılık", yüzde 14,5 ile "mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler", yüzde 14 ile "su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri" izledi.

2013'te daralma gösteren sektör bulunmazken, en küçük büyüme yüzde 3,3 ile "madencilik ve taşocakçılığı" faaliyetlerinde gözlendi.

Dördüncü çeyrek

Ekonominin yüzde 4,4 büyüme gösterdiği dördüncü çeyrekteki gelişmelere bakıldığında da "elektrik-gaz" ve "finans ve sigorta" ile "dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetleri" faaliyetleri dışındaki tüm sektörlerde büyüme meydana geldi.

Son çeyrekte en fazla büyüme, yüzde 17,6 ile "toptan ve perakende ticaret" faaliyetlerinde görüldü. Bunu, yüzde 15 ile "su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri" izledi. 

Söz konusu dönemde, "dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetleri" yüzde 14,6, "finans ve sigorta faaliyetleri" yüzde 5,1, "elektrik-gaz" ise yüzde 1,4 oranında küçüldü.

GSYH NACE Rev.2 sınıflamasına göre yayımlanmaya başladı

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlanan "Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, NACE Rev1.1” kullanılarak üretilmekte olan gayri safi yurtiçi hasıla tahminleri, Avrupa Birliği ile uyumlu ve uluslararası alanda karşılaştırılabilir GSYH değerleri elde edebilmek amacı ile NACE Rev.2 sınıflaması kullanılarak üretilmeye başlandı.

TÜİK, 2013 yılı 4. çeyrek verileri hariç, diğer verilerde güncelleme yaptı.