Türkiye-Rusya ilişkilerinde gözler doğalgaz ticaretine çevrildi

ANKARA - EMRE GÜRKAN ABAY

Rus uçaklarının Türk hava sahasını ihlal etmesiyle başlayan gerginlik üzerine gözler, Türkiye’nin elektrik üretiminde ve ısınmada büyük payı olan doğalgaza çevrildi.

AA muhabirinin yaptığı derlemelere göre, Türkiye geçen yıl 49,2 milyar metreküp doğalgaz ithal etti. En fazla ithalat yüzde 54,76'lık paya karşılık gelen 26,9 milyar metreküplük doğalgazla Rusya'dan yapıldı.

Rus doğalgazını, Batı Hattı ve Mavi Akım boru hatları üzerinden ithal eden Türkiye, İran’dan geçen yıl 8,9 milyar metreküp, Azerbaycan'dan ise yaklaşık 6 milyar metreküp doğalgaz aldı.

Türkiye, geçen yıl 7,2 milyar metreküp sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatı yaparken, söz konusu miktar toplam doğalgaz ithalatının yüzde 14,78'ini oluşturdu. LNG ithalatının yüzde 76,79'luk kısmı BOTAŞ tarafından Cezayir ve Nijerya'dan getirildi. Geriye kalan miktar spot LNG ithalatı olarak gerçekleşti.

İthal edilen toplam doğalgazın yüzde 46’sı elektrik santrallerinde kullanırken, yüzde 25’i sanayide, yüzde 20’si ise konutlarda ısınma amaçlı tüketiliyor.

Türkiye’nin Rus gazına alternatifleri

BOTAŞ yetkilileri, Rusya’yla doğalgaz ticaretinin aksaması halinde Türkiye’nin LNG ithalini arttırarak olumsuz etkiyi hafifletebileceğini belirtti.

Bunun kısa vadeli ve pahalı bir çözüm olduğuna işaret eden yetkililer, Türkiye'nin ilave kaynak bulması gerektiğinin altını çizdi.

TANAP’ın 2018'de tamamlanmasıyla da Azerbaycan'dan 16 milyar metreküp gazın hem Türkiye'nin tüketimine sunulması hem de Türkiye üzerinden Avrupa'ya ihracı öngörülürken, bu boru hattının kapasitesinin 2023'te 23 milyar, 2026'da ise 31 milyar metreküpe çıkması planlanıyor.

Öte yandan, İran’dan alınan yıllık 10 milyar metreküp yakın doğalgazın da 20 milyar metreküpe yükseltilmesine yönelik müzakerelere de geçen yıl başlanmıştı.

Kuzey Irak’tan gelmesi beklenen doğalgaza ilişkin görüşmeler devam ederken, bu gazın 2017'den sonra Türkiye'ye gelmesi bekleniyor. Türkmenistan gazıyla ilgili iyi niyet anlaşması uzun süre önce imzalanmıştı ancak Türkiye'ye ihracı için gereken altyapı henüz mevcut değil.