Günlük kiralık ev piyasasının turizme olan etkilerinin ortaya konulması amacıyla Turizm Akademisyenleri Derneğince (TUADER) bir rapor hazırlandı.
Prof. Dr. Muharrem Tuna, Doç. Dr. Mehmet Bahar, Doç. Dr. Oğuz Diker, Dr. Öğretim Üyesi Gaye Deniz tarafından kaleme alınan rapora göre, günlük kiralık evler, son yıllarda tüm dünyada hızla yayılan bir konaklama türü olarak dikkati çekiyor. Ev sahipleri Online Travel Agencies (OTA) aracılığıyla evlerini kiraya vererek, seyahat edenlere kısa süreli seyahat veya tatil için alternatif bir konaklama deneyimi sunuyor.
Bu yeni konaklama biçimi, turizm sektöründe yeni bir iş modeli oluştururken geleneksel konaklama seçenekleriyle rekabet ediyor.
Kovid 19 salgınıyla günlük kiralık ev talebi arttı
Kovid-19 salgını döneminde kısıtlamaların kalkmaya başlamasıyla günlük kiralama talebinde önceki yıllara oranla artış yaşanırken, artan sağlık ve temizlik endişeleriyle otel konaklamalarının yerine daha izole, bağımsız ve özel konaklama seçenekleri tercih edilmeye başlandı.
2012'de toplam konaklama pazarının yaklaşık yüzde 7'sini karşılayan günübirlik kiralık talebi, 2019'da yaklaşık yüzde 11'e yükseldi.
Salgının etkisiyle bu oran 2022'de beklenenden 2 puan fazla artışla yüzde 14 olarak gerçekleşti. Salgın kaynaklı toplu alanlarda bulunma endişesiyle talepte yaşanan artış, günlük ev kiralamaya yönelik arzı da doğrudan etkiledi.
Pazardaki gelir yıl sonunda 1 trilyon doları aşacak
Statista 2023 verilerine göre, günlük ev kiralamaları pazarındaki gelirin bu yıl 1,02 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
Gelirin 2027 yılında ise 1,29 trilyon dolar tutarında bir pazar hacmine ulaşması öngörülüyor.
Tatil kiralamaları pazarında da kullanıcı sayısının 2027'ye kadar 13,61 milyon kullanıcıya ulaşması bekleniyor.
Günlük ev kiralamalarının, toplam konaklama içerisindeki oranının bu yıl yüzde 14,6 olarak gerçekleşeceği ve bu oranın 2027'de yüzde 15,5'e çıkacağı tahmin ediliyor.
2023 Mart ayı itibarıyla günlük kiralık ev pazarına ilişkin arz rakamları incelendiğinde, Amerika Birleşik Devletleri 1 milyon 419 bin 52 evle bu pazarda birinci sırada yer alıyor.
ABD'yi 806 bin 138 evle Fransa, 564 bin 138 evle İtalya, 427 bin 971 evle Brezilya, 405 bin 113 evle İspanya takip ediyor.
Türkiye'de arzda birinci, rezervasyonda ikinci sırada
Günlük kiralık 110 bin 857 ev bulunan Türkiye ise 14'üncü sırada yer aldı.
Türkiye'de 2021'den 2023'e kadar günlük kiralık ev arzı yüzde 97 arttı. Bu oranla Türkiye, bu dönem için günlük kiralık ev arz miktarındaki oransal artış listesinde zirveye yerleşti.
Günlük kiralık ev rezervasyonu artışında 2022-2023 döneminde yüzde 64'le Tayland ilk, yüzde 63 artışla da Türkiye ikinci sırada bulunuyor. Bu ülkeleri sırasıyla Hindistan, Malezya ve Avusturya takip ediyor.
Turizme olası olumlu ve olumsuz etkileri
TUADER'in hazırladığı raporda, günlük kiralık evlerin turizme etkilerine ilişkin değerlendirmelere de yer verildi.
Buna göre, alternatif konaklama seçeneği, seyahat edenlere esneklik, yerel ve kültürel deneyim, aile veya gruplar için uygunluk, yerel ekonomilere ve istihdama destek ve ek gelir elde etme imkanı sunduğu için günlük kiralık evler ülke turizmine avantaj sağlıyor.
Diğer yandan günlük kiralık evler konut stoku, komşuluk ilişkileri, yasal düzenleme, güvenlik, yerel işletmelerin etkilenmesi, eşitsizlik ve erişilebilirlik, aşırı turizm, konaklama sektörünün zayıflaması, konaklama sektöründe istihdamda yaşanması muhtemel sorunları da beraberinde getiriyor.
"İcra yoluyla mülkün satışı da dahil ağır yaptırımlar uygulanmalı"
Raporda, sorunun çözümü için sistemden elde edilecek kazançların çevrim içi bildirileceği bir sistem kurulması, güvenlik problemlerinin önüne geçmek için oluşturulacak ulusal bir portal aracılığıyla konaklayanların pasaport ve kimlik bilgilerinin eksiksiz girilmesi, aksi uygulamalar için icra yoluyla mülkün satışı da dahil olmak üzere ağır yaptırımlar uygulanması önerileri yer aldı.
Kiralayan kişilerin başkalarına kiralamalarının önüne geçecek yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtilen raporda, "Havalimanına gelen yabancı yolcu sayısı ile otellerde konaklayanlar arasındaki ciddi farkı ortadan kaldırmak ve gelenlerin takibinin yapılabilmesi için mutlaka kişiler gelmeden ya da ülkeye girmeden kaldıkları süre boyunca hangi adreste ikamet edeceklerini beyan ettikleri bir belge doldurmaları sağlanmalı, bu belge üzerinden de elektronik kontroller yapılarak kaçak kiralamaların önüne geçilmelidir." önerilerine yer verildi.
Bir toplu konut ya da apartmanda yapılacak günlük kiralamalar için apartman yönetiminin ya da sakinlerinin tamamının izninin alınması gerektiği kaydedilen raporda, kaçak kiralamaların önüne geçmek ve takibini kolaylaştırmak için mevcut apartman yönetimlerine de sorumluluk sağlayan ve bildirme yükümlülükleri veren yasal düzenlemeler getirilmesi istendi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
